Kaarten geschud in clubcompetitie

Vorige week zaterdag werd de elfde en laatste ronde van de landelijke clubcompetitie afgewerkt. In de Hoofdklasse won het Amsterdamse Hiltex, dat zich op de tiende speeldag al van de titel had verzekerd, óók zijn laatste wedstrijd, al was de 14-11 tegen het ternauwernood aan degradatie ontsnapte Wolter & Dros/ADG...

Onderin viel het doek voor DES Lunteren en het Friese Rinsumageest, dat het vertrek van een aantal (top)spelers onvoldoende wist op te vangen.

De vrijgekomen plaatsen zullen in de nieuw te vormen Ereklasse worden ingenomen door CEMA/De Vaste Zet (Geleen) en Apeldoorn. De Limburgers, die al vaker in de hoogste afdeling zijn uitgekomen, bleven in de Eerste Klasse A hun belangrijkste concurrent Heijmans/Excelsior (Rosmalen) precies één punt vóór.

In de Eerste Klasse B won het ijzersterke Apeldoorn (met onder anderen Scholma, Van der Zee, Presman en soms zelfs wereldkampioen Tsjizjov in de gelederen!) al zijn elf wedstrijden. De eveneens geduchte Hijken/Drents Tiental Combinatie (19 uit 11) zal daardoor nog op z'n minst een jaartje geduld moeten oefenen.

Terug weer naar Hiltex. Het succes van de Amsterdammers komt zeker niet uit de lucht vallen. Eigenlijk vormt het team van de hoofdstedelingen, waarvan onder anderen Clerc, Thijssen, Prosman, Hein Meijer en Oudshoorn deel uitmaken, een klasse apart. En dat is al jarenlang het geval.

Verbazingwekkender dan dat Hiltex jaar in, jaar uit het kampioenschap in de wacht weet te slepen, is dan ook het feit dat de titel een heel enkele keer naar een àndere vereniging gaat. Zoals in het seizoen 2000/2001, toen het Overijsselse Witte van Moort (Westerhaar) na een sensationele slotronde met de eer ging strijken. Maar het achter ons liggende seizoen heeft weer eens aangetoond dat aan de suprematie van Hiltex vooralsnog niet werkelijk te tornen valt.

De ploeg van Hiltex bestond de afgelopen competitie uit elf man, van wie er drie (Clerc, Prosman en Oudshoorn) alle elf wedstrijden meespeelden en de overige acht - om welke uiteenlopende redenen ook - òf éénmaal, òf (hooguit) tweemaal hun plaats aan een teamgenoot afstonden. Dat rouleersysteem werkte perfect: er was niet één speler die nìet boven zijn gemiddelde eindigde!

De grootste bijdrage aan het succes van Hiltex leverde Erno Prosman, de Nederlandse kampioen van 1996, die liefst 24 punten uit 11 partijen vergaarde. (Voor wie een tijdje in het buitenland heeft vertoefd: de KNDB introduceerde het afgelopen jaar een nieuwe puntentelling, waarbij een winstpartij met 3 punten in plaats van 2 wordt beloond. Volgens de 'oude' puntentelling zou Prosman, die zeven partijen won en er één verloor, dus op 17 uit 11 zijn gefinisht.)

Behalve Prosman had ook Kees Thijssen, met 19 uit 10 (vijf overwinningen, één nederlaag), een belangrijke inbreng. De scores van de overige spelers zagen er, in volgorde van productiviteit, als volgt uit: Meijer (18 uit 10); Oudshoorn (18 uit 11); Clerc (17 uit 11); Kuyken (16 uit 10); A. van den Berg (14 uit 10); Bastiaannet (13 uit 9); C. van Leeuwen (12 uit 9); J. Wiering (12 uit 10) en Geurtsen (10 uit 9).

In de met 14-8 gewonnen wedstrijd tegen het Schiedamse Van Stigt Thans, dat overigens zeer verdienstelijk debuteerde met een vierde(!) plaats, won Prosman onderstaande partij van Rob van Eijk. Daarin staat de zwartspeler eigenlijk al vanaf de openingsfase (die toevalligerwijze mooi aansluit bij de artikelenserie waaraan twee weken geleden een einde kwam!) onder een druk waaraan hij niet goed het hoofd weet te bieden.

Prosman-Van Eijk

(Clubcompetitie 2001/2002)

1.32-28 19-23 2.28x19 14x23 3.37-32 10-14 4.41-37 5-10 5.34-29 23x34 6.39x30 14-19 7.44-39 10-14 8.30-25 18-23 9.40-34 12-18 10.50-44 7-12 11.44-40 1-7 12.46-41 17-21 13.31-26 21-27 14.32x21 16x27 15.34-29 23x34 16.39x30 18-22 17.40-34(!) 19-23?!

Een aanvechtbare beslissing, al gold dat misschien zelfs al voor zwarts vorige zet. In elk geval ziet 17...13-18 18.34-29 9-13 en 19...4-9, zoals gespeeld werd in de partijen Kats-Kirzner (Oost-Europees zone-toernooi 1992) en Vroom-Gorbatsjov (Den Haag 1999), er relatief solider uit.

18.33-28! 23x32 19.37x17 11x22 20.41-37 13-19?

Laat de voorpost op 27 te lang in de steek. Maar het is waar dat wit anders via 34-29! het belangrijke veld 24 onder controle zou hebben gebracht.

21.37-32! 7-11 22.32x21 11-16 23.42-37 16x27 24.37-32! 6-11 25.32x21 11-16 26.48-42 16x27 27.42-37 2-7 28.37-32! 7-11 29.32x21 11-16 30.47-41! 16x27 31.34-29!!

Zie diagram 1

Een fraaie èn belangrijke tussenzet. Na onmiddellijk 31.41-37(?) 20-24! 32.37-32 9-13(!) 33.32x21 22-27! 34.21x32 24-29 35.34x23 19x37 had zwart substantiële compensatie voor de verloren schijf gekregen.

31...12-18

Want alle andere zetten kosten een schijf, inclusief 31...22-28 32.41-37! +.

32.30-24! 19x30 33.35x24! 22-28

Wat anders? Zelfs na het inventieve 33...8-12 34.38-32! (maar hier is ook 34.38-33, met de bedoeling 35.33-28 annex 37.38-33, een serieus idee) 34...27x38 35.43x32 14-19 36.25x23 22-28 37.32-27 28x30 38.27/26-21 enz. zou wit winnend doorbreken naar dam. Maar na de tekstzet gaat het nog veel sneller:

34.41-37!

Nu pas.

34...28-33 35.37-31 33x42 36.31x2 42-48 37.43-38 48-39

Of 37...48-37 38.45-40! en de dreigende damvangst 39.29-23 is dodelijk.

38.2-13(!!)

En zonder 38...9x18 39.29-23! af te wachten, gaf zwart het op.

Ook Toine Brouwers van het Tilburgse AINO, de ploeg van oud-wereldkampioen Wiersma die tegen Hiltex met dezelfde cijfers als de Schiedammers ten onder ging, werd het slachtoffer van Prosmans gave om voorbeeldig positiespel te paren aan een tactische slagvaardigheid die weldadig aandoet.

Prosman-Brouwers

(Clubcompetitie 2001/2002)

1.32-28 17-22 2.28x17 12x21 3.34-30 7-12 4.30-25 1-7 5.40-34 21-26 6.31-27 11-17 7.45-40 17-21 8.50-45 21x32 9.38x27 7-11 10.37-31 26x37 11.41x32 19-23 12.35-30 12-17 13.43-38 13-19 14.40-35 9-13 15.46-41 4-9 16.41-37 8-12 17.44-40 17-21 18.33-28 2-8 19.49-43 20-24 20.39-33 21-26 21.34-29 23x34 22.40x20 15x24 23.37-31 26x37 24.42x31 18-23 25.47-42 12-18

Zie diagram 2

26.27-21! 16x27 27.31x22! 18x27 28.32x21 23x32 29.38x27 8-12 30.42-38 13-18 31.43-39 9-13 32.21-16 11-17 33.38-32 3-8 34.33-28!? 24-29(?) 35.30-24!! 29x20 36.28-22! 17x37 37.48-42 37x48 38.39-34 48x30 39.35x4

Lang niet elke dam-voor-twee-stukken is winnend. Maar in de handen van spelers als Prosman is het een levensgevaarlijk wapen:

39...6-11 40.16x7 12x1 41.27-22 18x27 42.4x31 19-23 43.31-26! 8-13 44.26-3! 14-19 45.25-20! 1-7 46.20-15! 7-11 47.3-25!

Zwart geeft het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden