NIEUWSCETA-DEBAT

Kaag vecht voor Ceta-verdrag, meerderheid in de senaat nog niet in zicht

Minister van Buitenlandse Handel Kaag (D66) is bereid tegemoet te komen aan de zorgen van de ChristenUnie over het handelsverkeer met Canada, bleek donderdag tijdens de tweede dag van het Ceta-debat. 

Minister Sigrid Kaag tijdens het Ceta-debat.Beeld Freek van den Bergh

Hierdoor lijkt de weg vrij om het verdrag door de Tweede Kamer te loodsen. Volgende week wordt over het verdrag gestemd. Of er daarna ook een meerderheid in de Eerste Kamer is, blijft zeer onzeker.

Kaag toonde zich vandaag in de Kamer onder meer bereid om via de Europese Commissie en de gezamenlijke comités met Canada (die onderdeel zijn van het verdrag) te onderzoeken of er nog meer waarborgen kunnen worden gevonden om er zeker van te zijn dat er geen hormoonvlees Nederland binnenkomt – ‘al is het een beetje overkill’. Ook op andere punten van zorg in de Kamer – zoals dierenwelzijn – wil ze de mogelijkheden die het verdrag daartoe biedt gebruiken om afspraken te maken met Canada. En als blijkt dat extra douanepersoneel nodig is in verband met Ceta (wat nog niet is gebleken), staat Kaag daar ook welwillend tegenover.

Dramatisch beroep

Het kabinet sprak donderdag over wat de Kamer in zijn eerste debatdag grotendeels had nagelaten: het plaatste Ceta in een internationale context waarin, zoals minister van Buitenlandse Zaken Blok benadrukte, ‘het sluiten van verdragen onder enorme druk staat’. Blok deed een dramatisch beroep op de Tweede Kamer het verdrag goed te keuren, zich een verantwoordelijk lidstaat en bondgenoot te tonen – en vriend van Canada. Hij waarschuwde dat Nederland anders grote reputatieschade zou lijden, en internationaal niet langer ‘boven zijn gewicht zou kunnen boksen’, iets wat hem door de Kamer verschillende keren per week wordt gevraagd.

Ook Kaag begon haar antwoord aan de Kamer door te wijzen op ‘geopolitieke turbulentie’ en de fragiliteit van de wereld waarin Nederland de afgelopen decennia kon floreren: ‘Wereldordening is niet vanzelfsprekend.’

Isabelle Diks (GroenLinks) noemde dit appèl op de verantwoordelijkheid van de Kamer ‘onzin’ en stelde snerend vast dat de ChristenUnie ‘akkoord is gegaan met wat spiegeltjes en kraaltjes’ van het kabinet. Mahir Alkaya (SP) sprak van een ‘toneelstuk’. D66-leider Jetten op zijn beurt sprak zijn teleurstelling uit over de linkse partijen,  de PvdA voorop, die zich ‘hebben aangesloten bij de partijen op de flanken zoals Forum, PVV en SP’.

De inhoudelijke vragen over Ceta beantwoordde Kaag geduldig: ze zei uit te gaan van de feitelijk in de verdragstekst gemaakte afspraken, vaststellend dat ‘er gewoon heel veel niet-feitelijke informatie circuleert’. Het geschetste beeld dat multinationals winnen en boeren verliezen bestreed ze. Immers, tot dusver profiteert de landbouwsector van het verdrag, en het midden-en kleinbedrijf ook.

Complimenten aan Ploumen

Ondertussen zijn de beroepsmogelijkheden in het nieuwe geschillenmechanisme voor bedrijven (‘De term ‘grootkapitaal’ had ik al een tijdje niet meer gehoord’, aldus Kaag) juist beperkt. Kaag gaf haar voorganger Ploumen (PvdA) grote complimenten voor haar rol in het totstandbrengen van deze verbetering. Van Nederland hoefde er geen geschillenmechanisme in het verdrag met Canada, zei Kaag, maar onderhandelen is geven en nemen ‘en dit hebben we verloren in de EU’. Dus dan liever een verbeterd geschillenmechanisme dat, zo moest Diks toegeven, beter is dan het oude mechanisme.

De minister verzette zich ook tegen de gedachte dat de gemengde ambtelijke comités waarin het verdrag voorziet ‘duister en schimmig’ zijn. ‘Comités kunnen geen verandering in het verdrag aanbrengen’, aldus Kaag, ook niet in het ‘voorzorgsprincipe’ dat de EU hanteert inzake voedselveiligheid. Dat staat niet ter discussie en voor substantiële veranderingen is toestemming van de Europese Raad en het Europees parlement vereist. ‘De verslagen zijn openbaar en het standpunt van de EU wordt vooraf in de Raad vastgesteld. Nederland heeft daar ook een stem.’

Kaag ging ook in op specifieke zorgen van GroenLinks, zoals bijvoorbeeld dat sinds de voorlopige inwerkingtreding van het verdrag vooral de handel in aardolieproducten is toegenomen. Waar Diks dit opvoerde als bewijs dat Ceta niet deugt en klimaatbeleid bemoeilijkt, wees Kaag er op dat er voor Ceta al een nultarief gold voor deze producten. ‘Dat er meer olie is verhandeld, staat dus los van Ceta, en heeft waarschijnlijk te maken met economische ontwikkelingen.’

Torpedeert Nederland het handelsverdrag met Canada?
In het vorige kabinet was nog brede steun voor het Ceta-verdrag, maar door een draai van de PvdA is de situatie in de Tweede én de Eerste Kamer wankel geworden. Wat is het Ceta-verdrag en waarom ontmoet het zoveel oppositie? Hier leest u de antwoorden op de belangrijkste vragen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden