NieuwsImport kleding

Kaag trapt op de rem in de strijd tegen de Oeigoerse dwangarbeid

De in de Tweede Kamer breed levende wens om de import van kleding gemaakt met behulp van Oeigoerse dwangarbeid aan banden te leggen, stuit op onwil van minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag. Dat bleek woensdag bij de begrotingsbehandeling in de Kamer.

Lijsttrekker Sigrid Kaag tijdens het partijcongres van D66.  Beeld ANP
Lijsttrekker Sigrid Kaag tijdens het partijcongres van D66.Beeld ANP

De kwestie van de Oeigoeren, een moslimminderheid in China die met honderdduizenden in kampen worden opgesloten, is de Kamer al langer een doorn in het oog. Maar bij de import van kleding gemaakt van onder dwang door Oeigoeren gemaakte katoen, wordt de zaak concreet – en kan Nederland ook iets doen. Ook Nederlandse bedrijven zelf vragen daarom, zo bleek volgens Kamerleden uit besloten hoorzittingen met die bedrijven.

Maar minister Kaag keerde zich woensdag tegen twee moties hierover, afkomstig van GroenLinks en gesteund door de hele linkse oppositie, D66, ChristenUnie en mogelijk CDA. De moties zijn onderdeel van een breder offensief om ervoor te zorgen dat Nederlandse consumenten niet rondlopen in kleding die deels is geproduceerd met Oeigoerse slavenarbeid. Een motie die oproept tot meer transparantie in douanegegevens is volgens Kaag onuitvoerbaar, want in strijd met de wettelijke geheimhoudingsplicht van de douane.

‘Bedrijven zelf verantwoordelijk’

Ook een tweede motie, die oproept bedrijven ‘dringend te wijzen op de Oeso-richtlijnen en Nederlandse kleding- en textielbedrijven aan te sporen om uit Xinjiang, en zo nodig uit China te vertrekken en het verleggen van toeleveringsketens naar andere landen te faciliteren’ is door de minister ontraden. ‘We kunnen ze er wel op wijzen’, aldus Kaag, ‘maar ‘zo nodig vertrekken’, dat is op dit moment nog steeds niet de rol van de overheid.’ Volgens Kaag is het vooralsnog ‘de verantwoordelijkheid van de bedrijven zelf om de risicoanalyse te doen en contacten en contracten te beëindigen’. Wel kan de overheid adviseren.

Nadat onder meer de SER al concludeerde dat de huidige, op vrijwilligheid gebaseerde ‘convenanten’ niet werken, kondigde het kabinet in oktober aan zich te gaan inspannen voor een ‘mix van bindende en vrijwillige maatregelen’ en een ‘brede due diligence’-wetgeving op EU-niveau. Dat laatste zou voor bedrijven de verplichting inhouden hun productieketen in kaart te brengen, evenals de risico’s inzake mensenrechten en duurzaamheid, en deze zoveel mogelijk te verminderen.

Pruiken van Oeigoerenhaar

Kaag zei dit voorjaar nog dat ze ernaar streeft dat Nederland koploper blijft inzake internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar nu nemen andere landen het voortouw. De Verenigde Staten hebben onder president Trump al persoonsgerichte sancties tegen Chinese functionarissen ingesteld vanwege de schendingen van Oeigoerse mensenrechten. Ook hielden de VS deze zomer een scheepslading hairextensions tegen van een bedrijf uit het Chinese Xinjiang. Volgens onderzoek van het journalistieke platform Investico zijn er in Nederland ook pruiken en hairextensions te koop met haar dat onder dwang is afgenomen bij Oeigoeren.

‘In feite trekt Nederland de handen af van de eigen verantwoordelijkheid: dat er spoedig ambitieuze wetgeving in Europa komt, is niet gegarandeerd’, schreef Kelly Groen van ActionAid dit najaar in het magazine Vice Versa. Ze wijst erop dat Frankrijk al een due diligence-wet heeft, ‘en Duitsland, Noorwegen en Zwitserland zijn er ook mee bezig.’

‘Genoeg is genoeg’

Het kabinet zegt dat als Europese maatregelen te lang duren ook nationaal kan worden opgetreden, maar dat gaat de Kamer niet snel genoeg. ‘Veel kledingbedrijven hebben zich oprecht proberen te onttrekken (aan betrokkenheid bij Oeigoerse dwangarbeid, red.), maar dat is heel moeilijk’, aldus GroenLinkser Tom van den Nieuwenhuijzen woensdag in de Kamer. ‘Genoeg is genoeg, wij dragen al jarenlang bij aan gruweldaden in China.’ Volgende week stemt de Kamer over de moties.

China is mondiaal een grote katoenleverancier, en 80 procent van de Chinese katoen komt uit Oeigoers gebied. Een mondiale coalitie van 180 actiegroepen riep deze zomer kledingproducenten op hun banden te verbreken met bedrijven in Xinjiang vanwege ‘het grote risico op dwangarbeid’. China, dat nauwelijks buitenstaanders tot het gebied toelaat, noemt de term ‘dwangarbeid’ een ‘verzinsel van Amerikaanse en westerse instellingen en personen’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden