Justitieminister VS trekt zich terug uit onderzoek Russische bemoeienis verkiezingen

Onder zware druk heeft de Amerikaanse minister van Justitie Jeff Sessions donderdagmiddag (lokale tijd) besloten zich niet meer te bemoeien met het FBI-onderzoek naar banden tussen de Trump-campagne en Rusland. Sessions was onder vuur komen te liggen vanwege gesprekken met de Russische ambassadeur tijdens de verkiezingscampagne van Donald Trump.

Jeff Sessions nadat vicepresident Mike Pence hem heeft ingezworen als minister van Justitie. Beeld epa

Sessions had de contacten ontkend tijdens zijn sollicitatie-hoorzitting voor de Senaat in januari. Drie weken geleden moest Trumps hoogste veiligheidsadviseur, Michael Flynn, opstappen wegens premature gesprekken met dezelfde ambassadeur, gesprekken die nog plaatsvonden tijdens het bewind van Barack Obama en waarin hij over de Amerikaanse sancties had gesproken. In hoeverre Donald Trump van deze contacten op de hoogte was is nog steeds de vraag.

De druk op Sessions liep donderdag snel op. Twee prominente Republikeinen, Jason Chaffetz (voorzitter van de commissie in het Huis van Afgevaardigden die toezicht houdt op de werkwijze van de regering) en Kevin McCarthy (fractievoorzitter van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden), drongen erop aan dat Sessions zich afzijdig houdt van het FBI-onderzoek naar de Russische bemoeienis met de Amerikaanse verkiezingen. McCarthy haalde later bij Fox News bakzeil, maar ook de Republikeinse senatoren Marco Rubio, Lindsey Graham en Rob Portman suggereerden dat Sessions dat onderzoek aan anderen moet overlaten. Trump zei echter 'totaal vertrouwen' in hem te hebben.

Sessions is als minister van Justitie de hoogste baas van de FBI. Nu hij zich afzijdig houdt, moet een buitenstaander worden aangesteld om toezicht te houden op het onderzoek.

'Ik heb niet gecommuniceerd met de Russen'

De Democraten in het Congres eisten dat Sessions aftreedt. Volgens hen heeft hij meineed gepleegd, door in januari onder ede te verklaren dat hij niet met Russen over de verkiezingen heeft gesproken. Maar Sessions liet weten dat hij niet van plan is af te treden.

Tijdens het benoemingsverhoor op 10 januari werd hem gevraagd wat hij, als minister van Justitie, zou doen als er bewijs zou opduiken dat iemand van de Trump-entourage tijdens de campagne contact had gehad met de Russische regering. Het was een hypothetische vraag aan de aanstaande minister Sessions, maar Sessions beantwoordde hem als lid van het campagneteam: 'Ik heb geen weet van zulke activiteiten. (...) Ik heb niet gecommuniceerd met de Russen.'

Woensdagavond onthulde The Washington Post, op basis van anonieme inlichtingenbronnen, dat Sessions wel degelijk contact had gehad met de Russen, namelijk met ambassadeur Sergei Kislyak. Eén keer in juli, vlak voor de Republikeinse Conventie, toen hij Kislyak kort sprak in de wandelgangen van een symposium. En één keer in september, op zijn kantoor in het Senaatsgebouw.

Sessions hield donderdag vol dat hij éerlijk' antwoord heeft gegeven op de vragen van de Senaat. Volgens hem ging het erom of hij met de Russen had gepraat tijdens de campagne van Donald Trump.

Nancy Pelosi herhaalt woensdag bij een persconferentie dat Jeff Sessions volgens haar zou moeten aftreden. Beeld epa

Onderzoek naar meineed

Dat is de verdedigingslinie die de Republikeinen en Sessions ondergeschikten nu volgen: er is dan wel met de Russen gesproken, maar dat heeft Sessions gedaan als senator, niet als Trump-campagnehulp. Waar de gesprekken over gingen is onduidelijk. Een medewerker van Sessions zei dat er 'geen sterke herinnering' aan was.

Volgens een woordvoerder van Sessions sprak hij als lid van de senaatscommissie die over het leger gaat met de ambassadeur. Maar twintig andere leden van die commissie (zes reageerden niet) zeiden tegen The Washington Post dat ze in die functie het afgelopen jaar niet met de Russische ambassadeur hebben gepraat.

De Democraten hebben donderdag een verzoek ingediend bij FBI-directeur James Comey om een onderzoek in te stellen naar Sessions' mogelijke meineed tijdens de hoorzitting. Dat is een lastig te bewijzen beschuldiging: volgens het Amerikaanse rechtboek is liegen onder ede alleen een misdrijf als dat opzettelijk gebeurt. Sessions kan zich altijd verschuilen achter een gebrekkig geheugen.

Met Sessions' besluit om zich afzijdig te houden van het FBI-onderzoek naar Trumps Russische connecties hoopt hij kennelijk de schade te beperken en aftreden te voorkomen. Of de kous hiermee ook echt af is, blijft onzeker.

Lees ook

De Nederlandse AIVD zou Amerikaanse zusterorganisaties hebben getipt over ontmoetingen tussen Russen en leden van het team rond Donald Trump, meldt The New York Times vandaag. Maar de informatie hierover is schaars en bovendien zeer moeilijk te controleren.

Het Witte Huis heeft de FBI verzocht om de mediaberichten over contacten tussen Trumps adviseurs en de Russische inlichtingendiensten tijdens de verkiezingscampagne publiekelijk in twijfel te trekken. De FBI ging niet in op het verzoek.

Na het nieuws over de vermeende contacten tussen leden van Trumps campagneteam en de Russische inlichtingendiensten begint de geur van Watergate zich steeds sterker op te dringen rond Trump. Hoe lang houdt de president het nog vol?

Sessions bij zijn hoorzitting in de Senaat. Beeld Reuters

Russische kwestie is chronisch

Hoe dan ook is door de nieuwe onthullingen eens te meer duidelijk geworden dat de Russische kwestie chronisch is. Trumps tactiek van ontkennen en bagatelliseren werkt steeds maar tijdelijk, en op langere termijn averechts: het voortdurende lekken van nieuwe informatie maakt eerdere uitspraken ongeloofwaardig of zelfs leugenachtig.

John Dean, de voormalige advocaat van president Nixon en volgens de FBI het brein achter de Watergate-doofpot, gaf Trump donderdag een advies als ervaringsdeskundige. 'He Donald, een tip', twitterde hij, 'doofpotten worden niet makkelijker naarmate ze langer duren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden