Justitie steeds kwetsbaarder

De bedreiging van officier van justitie Plooy is de zoveelste in zijn soort. 'Hoe lang duurt het voor er werkelijk een slachtoffer valt?'

De dreiging heeft een uitgebreide veiligheidscampagne voor Plooy op gang gebracht. 'Van de meeste veiligheidsmaatregelen merk je niets', zegt Martin Witteveen, die als officier van justitie zelf werd bedreigd tijdens het onderzoek naar Johan V., alias de Hakkelaar, in 1996. 'De regel is dat wie wordt bedreigd, zich niet bemoeit met het onderzoek naar die bedreiging. Je weet: er wordt een enorm veiligheidsonderzoek gedaan. Er wordt gekeken naar je werksituatie, naar je privé-situatie. Veel daarvan ontsnapt volledig aan je waarneming. Je krijgt begeleiding, dat merk je wel. En je rijdt niet meer in je eigen auto.'

In het geval van Plooy is informatie ontvangen, 'zeer betrouwbaar en geloofwaardig', dat een autochtone Amsterdamse criminele groep, die zich bezighoudt met internationale drugshandel en witwassen, Albanese huurmoordenaars opdracht heeft gegeven de officier van justitie te doden.

Toevallig was het ook een Albanees die de hoofdrol speelde in het jongste veiligheidsincident met een officier van justitie. In januari gijzelde een van overvallen verdachte 20-jarige man officier van justitie Van der Krabben in de rechtszaal. Een arrestatieteam doodde de gijzelnemer.

De gijzelactie was niet de eerste confrontatie van het Openbaar Ministerie met criminelen die probeerden terug te slaan. In 1980 ontplofte een kleine bom bij het woonhuis van officier Schampers in Heelsum. Verdacht werd actiegroep het Rood Verzetsfront, waarvan een lid was mishandeld in het huis van bewaring.

In 1992 huurde crimineel Jerrel van E. schutters in om officier van justitie Jo Valente uit de weg te ruimen. De politie greep in. Dezelfde officier was in 1994 slachtoffer van intimidatiepogingen tijdens het onderzoek naar drugshandelaar Charles Z. Een auto probeerde hem omver te rijden en een keer werd hij van zijn fiets getrokken. Bij Valente werd ook ingebroken, waarbij onderzoeksinformatie werd ontvreemd.

De Haarlemse officier Snijders werd in 1997 lange tijd beveiligd na bedreigingen . Hij was bezig met onderzoek naar mensen die profiteerden van de door de politie doorgelaten drugstransporten in de IRT-affaire.

'In die incidenten valt geen rode draad te ontdekken', zegt Witteveen. 'Je kunt alleen zeggen dat de officier van justitie de zichtbaarste figuur in de opsporing is. Je bent de personificatie van de wrekende overheid. Dreigementen doen je dat opnieuw beseffen. Ik kan niet ontkennen dat het geval van Plooy me flink bezighoudt. Je weet dat de georganiseerde misdaad hard is, misschien wel nog harder is geworden, en nergens voor terugdeinst. Nu blijft het hopelijk bij bedreiging. Maar hoelang duurt het voordat er werkelijk een slachtoffer valt?'

Eén methode voor tegengaan van de risico's van het vak is spreiding van officieren, zegt Witteveen, zelf inmiddels coördinerend officier bij de Unit Synthetische Drugs. 'Laat bij ieder parket meerdere officieren op de voorgrond treden. Zorg ervoor dat de strijd tegen de georganiseerde misdaad niet één gezicht heeft. Bij heel gevoelige onderzoeken zou je kunnen overwegen officieren altijd gezamenlijk te laten optreden. Criminelen moeten nooit het idee kunnen hebben: een aanslag werkt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden