Justitie Rusland pakt Golos aan

De organisatie van Russische verkiezingswaarnemers Golos (Stem) wordt als eerste ngo vervolgd voor schending van de controversiële 'buitenlandse-agentwet'. Andere organisaties zullen volgen, voorspellen activisten die Poetins claim dat Russische ngo's in korte termijn een miljard dollar uit het buitenland ontvingen met hoon hebben begroet.

MOSKOU - Het ministerie van Justitie kondigde dinsdag de zaak tegen Golos aan. De organisatie zou de wet hebben geschonden omdat het 'politiek actief' is en buitenlands geld ontvangt, maar zich niet heeft geregistreerd als 'buitenlands agent'. Dat is sinds de inwerkingtreding van de wet eind vorig jaar verboden. Grote in Moskou gevestigde ngo's kondigden toen aan geen gehoor te zullen geven aan de wet. Minister van Justitie Konovalov noemde de wet praktisch onuitvoerbaar - totdat president Poetin in februari het signaal gaf dat er genoeg was gedraald.

Golos-directeur Lilja Sjibanova zegt dat de organisatie - die voorheen vooral dreef op Amerikaans en West-Europees hulpgeld - sinds de nieuwe wet geen buitenlands geld heeft aangenomen. 'Ik weet niet op basis waarvan ze deze stappen zetten.' Het leidde dinsdag tot speculaties dat het 'buitenlandse geld' waarvoor Golos nu wordt vervolgd, de geldpremie is van de internationale Andrej Sacharov Vrijheidsprijs die de organisatie afgelopen najaar won. De organisatie kan een boete krijgen tot 500 duizend roebel (12,5 duizend euro), Sjibanova zelf een boete tot 300 duizend roebel.

Dat juist Golos het eerste 'slachtoffer' is van de wet, is geen toeval en bevestigt het politieke karakter van de druk op ngo's - zei Oleg Orlov, het hoofd van de organisatie Memorial, tegen RIA Novosti. 'We hebben altijd verwacht dat ze het eerst zouden worden vervolgd. Toen de wet werd geschreven, was al duidelijk dat Golos in beeld was.' Golos speelde bij de Doemaverkiezingen van december 2011 - met zijn duizenden vrijwilligers - een belangrijke rol bij het aantonen van massale verkiezingsfraude.

Speciale verachting toonde Poetin in de verkiezingstijd voor de 'burgers met een Russisch paspoort die de belangen van vreemde naties behartigen', de 'jakhalzen' die zich vanuit het buitenland laten betalen. 'Judas is niet de meest gerespecteerde Bijbelse figuur', liet hij zich ook ontvallen. Al in 1999, toen hij premier was, beschuldigde Poetin buitenlandse geheime diensten ervan ngo's te gebruiken voor hun eigen doeleinden. De betrokkenheid van Amerikaanse ngo's (en geld) bij de financiering van Oekraïense organisaties die een rol speelden in de Oranjerevolutie van 2004, overtuigde Poetin definitief van zijn gelijk.

Dit weekend verdedigde Poetin tegenover kanselier Merkel de nieuwe wet en de massale inspecties van ngo's in Rusland. Hij claimde dat de afgelopen vier maanden 654 'politieke ngo's' in Rusland bijna 1 miljard dollar aan buitenlandse steun ontvingen. 'Hebben we soms geen recht te weten waar dat geld vandaan komt en voor welke doelen het wordt ingezet?' Experts in en buiten Rusland maakten al snel gehakt van dat cijfer, omdat de ngo's met veel te kleine budgetten opereren om dat bedrag ooit te halen. Maar Poetins uitspraak miste zijn impact niet - noch op de Duitse noch op de Russische televisie.

Lilja SjibanovaDirecteur Golos

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden