Justitie rondt onderzoek Demmink zonder medewerking van Turkije af

Na ruim twee jaar hebben de rechter-commissaris en het Openbaar Ministerie (OM) de onderzoeken naar mogelijk kindermisbruik door Joris Demmink gestopt zonder onderzoek in Turkije te doen. Ondanks herhaalde pogingen weigerde dat land toestemming te geven aan Nederland voor het verhoor van onder anderen twee mannen die zeggen te zijn misbruikt door de voormalige topambtenaar van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Naar verwachting zal het OM in juni besluiten of Demmink strafrechtelijk wordt vervolgd.

Elsbeth Stoker
Fred Teeven moest in april getuigen in de zaak rondom Demmink. Beeld ANP
Fred Teeven moest in april getuigen in de zaak rondom Demmink.Beeld ANP

De voormalig secretaris-generaal wordt al jaren achtervolgd door geruchten over kindermisbruik, die hij stellig ontkent. In januari 2014 werd justitie door het gerechtshof in Den Bosch gedwongen om de verhalen over verkrachting uitgebreid te onderzoeken. Aanleiding was een klachtenprocedure die advocate Adèle van der Plas namens twee Turkse mannen had aangespannen. Het tweetal, Osman en Mustafa, zegt in de jaren negentig tijdens een dienstreis door Demmink te zijn misbruikt. Ze waren toen tussen de 12 en 14 jaar oud. Het OM zag aanvankelijk onvoldoende bewijs om de voormalig secretaris-generaal te vervolgen.

Het gerechtshof oordeelde echter in 2014 dat er wel degelijk een 'redelijk vermoeden van schuld' was, en dat een uitgebreid onderzoek gerechtvaardigd was, ook omdat de aantijgingen telkens weer opdoken in de media. De raadsheren sommeerden justitie 'voortvarend' aan de slag te gaan.

Toch heeft het onderzoek ruim twee jaar geduurd. De onderzoeksrechter heeft in Nederland getuigen gehoord, en documenten onderzocht. Ook is zij is drie keer naar Turkije gereisd in de hoop daar onderzoek te doen, en de twee Turkse mannen te spreken. De Turkse autoriteiten weigerden echter mee te werken. Vorig jaar september poogde minister Ard van der Steur van Justitie het onderzoek vlot te trekken. Aan de Tweede Kamer meldde hij dat hij 'constructief telefonisch overleg' had gehad met de Turkse minister van Justitie, en dat hij samen met het OM en de rechter-commissaris 'alles in het werk zou stellen'. Vorige maand liet Turkije echter definitief weten niet mee te werken om 'juridische redenen'.

Lees ook

Hoe een anonieme topambtenaar in het volle licht kwam te staan (+)

Juridische redenen

Advocate Van der Plas zegt niet verrast te zijn door het mislukken van het onderzoek in Turkije. 'Ik zeg niet dat de rechter-commissaris en de officier van justitie zich niet hebben ingezet. Ik denk dat ze het echt hebben geprobeerd, maar dat er krachten in het spel zijn waar ook zij niet tegen bestand zijn.'

De rijksrecherche heeft daarnaast een oriënterend feitenonderzoek in Nederland gedaan, waarbij naar alle signalen van mogelijk seksueel misbruik door Demmink is gekeken. Ook dat onderzoek is inmiddels afgerond. Hoewel Demmink geen verdachte was, duikt zijn naam wel op in het mysterieuze Rolodex-onderzoek uit de jaren negentig. Dat destijds uiterst geheime onderzoek - onder leiding van de toenmalig Amsterdamse officier van justitie Fred Teeven - draaide om kindermisbruik door hoofdofficieren. Betrokkenen hebben altijd het gevoel gehad dat het onderzoek 'kapot is gemaakt'.

De advocaat van Demmink, Jan Leliveld, wil totdat er meer duidelijk is over een mogelijke vervolging, niet reageren. Demmink ging in 2013 met pensioen na een glanzende carrière; hij was tien jaar de belangrijkste topambtenaar bij het ministerie van Veiligheid en Justitie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden