Justitie mikt op lange straf topcrimineel

De arrestatie van Willem Holleeder werd al lang verwacht. Dat het nog een poos duurde, duidt erop dat justitie wil voorkomen dat de topcrimineel weer snel op vrije voeten komt....

Bijna twee jaar hebben politie en justitie gewerkt aan het schijnbaar onvermijdelijke. De arrestatie van Willem Holleeder lag zo voor de hand dat de Heineken-ontvoerder al had laten weten zich wel te willen melden voor verhoor. Dat vond de politie blijkbaar niet passen en dus werd hij op de openbare weg uit zijn auto getrokken.

De Heineken-ontvoerder wordt verdacht van gewelddadige afpersing van vastgoedhandelaar Endstra en een aantal van diens collega’s. De in 2004 vermoorde Endstra heeft daarover belastende verklaringen afgelegd bij de politie. Dat het toch nog twee jaar duurde, heeft te maken met de omzichtige wijze waarop Holleeder opereerde en de complexe financiële geldstromen die deels buiten Nederland zijn neergeslagen.

Willem Holleeder, bijnaam ‘De Neus’, heeft een carrière gemaakt van afpersing en bedreiging. Zijn reputatie werd gevestigd met de ontvoering van Freddy Heineken en diens chauffeur Ab Doderer in 1983. Na zijn vrijlating in 1992 groeide Holleeder uit tot een van de bekendste en meest gevreesde figuren in de onderwereld.

Holleeder wordt keer op keer in verband gebracht met liquidaties in de Amsterdamse onderwereld, die zouden samenhangen met een vete tussen criminele groepen. De Amsterdamse recherchechef Jan Pronker noemde Holleeder in 2003 zelfs publiekelijk de aanstichter van de bloedige vete.

Na de liquidatie van de vastgoedmiljonair leek duidelijk te worden waarom. Endstra sprak in 2003 tientallen keren met de politie over afpersing door Holleeder. De vastgoedmagnaat durfde echter geen aangifte te doen.

Afpersing is een delict waar een maximale straf op staat van negen jaar. Als dat gebeurt door een criminele organisatie, kan daar nog twee jaar bijkomen. Toch was die mogelijke straf niet genoeg om Endstra’s angst voor aangifte weg te nemen. Dat Holleeder vaak tot in detail op de hoogte bleek van zeer vertrouwelijke politie-informatie, voedde die angst.

Diezelfde angst speelt nog altijd een rol in het grotere onderzoek naar afpersing in de vastgoedwereld. Geen enkel slachtoffer durfde naar voren te treden over afpersing door Holleeder. Iedere niet opgeloste liquidatie in Amsterdam werd, terecht of niet, door hen gezien als een bewijs van de onschendbaarheid van de georganiseerde misdaad. Als bewijs voor zijn onaantastbaarheid reed Holleeder geregeld onbeschermd op zijn scooter door de stad.

Nu een van de topstukken is aangehouden, is het Openbaar Ministerie er veel aan gelegen dat hij ook vast blijft zitten. Een snelle opheffing van de voorlopige hechtenis, zoals eind vorig jaar met een grote groep Hells Angels gebeurde, zou het imago van Holleeder opnieuw bevestigen en het enthousiasme van eventuele getuigen verder doen bekoelen.

Of een veroordeling van Holleeder voor afpersing het vertrouwen van de Amsterdamse vastgoedbranche in de rechtsstaat zal herstellen, valt te bezien. De elf jaar celstraf voor de Heineken-ontvoering heeft hem niet afgeremd.

De aanhouding moet dan ook worden gezien als de eerste stap in de poging van justitie Holleeder voorgoed uit te schakelen. Daarvoor is meer bewijs nodig, bijvoorbeeld over zijn betrokkenheid bij liquidaties. De arrestatie van de gewelddadige Joegoslaaf Paja M., die mogelijk een sleutelrol speelde bij enkele liquidaties, duidt erop dat justitie Holleeder de rest van zijn leven achter de tralies wil houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden