Nieuws Balie-verdachte

Justitie, AIVD: jihadist en ex van journalist Ans Boersma leidde in Syrië terreurgroep

Justitie verdenkt de 33-jarige Syriër Aziz al H. ervan dat hij een leidende rol heeft gespeeld bij de terroristische organisatie Al Nusra. Hij zou ook sinds zijn aankomst in Nederland in 2014 de beweging actief hebben gesteund bij de gewapende strijd, onder meer door het witwassen van grote geldbedragen uit Saoedi-Arabië.

Aziz al H. Beeld Aurélie Geurts

Al H. werd in oktober aangehouden. Zijn zaak werd dinsdag pro forma behandeld door de rechtbank in Rotterdam, Al H. was zelf afwezig. De arrestatie van de Syriër is, naar nu blijkt, het gevolg van een ambtsbericht van de veiligheidsdienst AIVD. Die stuurde afgeluisterde gesprekken naar het Openbaar Ministerie (OM), waaruit zou blijken dat Al H. gevochten heeft voor Al Nusra, de Syrische tak van Al Qaida.

Hij zou tegen bekenden hebben beweerd dat hij te zien was op een beruchte propagandavideo waarop Al Nusra na een vuurgevecht twee gevangen genomen strijders executeert. ‘Dat ben ik’, zei hij in een afgeluisterd gesprek over een gemaskerde man in de video. Het filmpje toont een nachtelijk vuurgevecht tussen Al Nusra-strijders en tegenstanders. Na afloop worden de doden een voor een in triomfantelijk in beeld gebracht.

Afgeluisterde uitlatingen

De verdenking tegen Al H. is, zo blijkt uit het verhaal van de officier van justitie dinsdag, grotendeels gebaseerd op afgeluisterde uitlatingen van de Syriër zelf over zijn aandeel in de strijd. Dat is grootspraak geweest, beweert een van zijn broers (zelf geen verdachte) die als getuige is gehoord in het onderzoek. Volgens deze broer is Aziz weliswaar voor de oorlog lid geweest van een extremistische groep, maar zou hij niet in staat zijn een leidinggevende rol te vervullen in een terroristenbeweging.

Al H. had vanaf eind 2013 ongeveer anderhalf jaar een relatie met de Nederlandse journalist Ans Boersma. Zij werd later freelance correspondent in Turkije, onder meer voor het Financieele Dagblad. In januari werd Boersma gedeporteerd nadat het Nederlandse OM de Turkse autoriteiten om informatie over de journaliste had gevraagd in verband met een terrorismeonderzoek.

Volgens het OM heeft Al H. in afgeluisterde gesprekken gezegd dat Boersma ‘in grote lijnen’ wist van zijn betrokkenheid bij Al Nusra. Ze zou in 2014 in Istanbul op zijn iPad per ongeluk hebben gezien dat hij via Twitter contact onderhield met strijders in Syrië. In een telefoongesprek met een familielid zegt hij dat hij haar toen heeft gezworen ‘niet meer te slachten’. ‘Geen vrouw, geen man, niemand.’

Arabische taal 

Maarten Pijnenburg, Boersma’s advocaat, zegt dat de journalist wist dat haar toenmalige vriend aan het begin van de Syrische opstanden de wapenen had opgenomen tegen het regime. Ook wist ze van zijn contacten met verschillende groeperingen, waaronder Al Nusra, aldus Pijnenburg. Maar, zo benadrukt de advocaat, van de inhoud van die contacten had zij geen weet. ‘Die vonden namelijk plaats in het Arabisch, een taal die zij niet machtig is.’

Bovendien was in de uiterst complexe Syrische burgeroorlog van 2012 (de periode waarin Al H. daar gevochten zou hebben) voor een buitenstaander niet altijd duidelijk hoe de verbanden tussen verschillende strijdgroepen liepen, en welke ideologie die groepen toen aanhingen.

In 2014 steunde Boersma de (mislukte) aanvraag van een toeristenvisum voor Al H. ‘Volgens justitie wist mevrouw Boersma dat hij die aanvraag deed op een vals paspoort’, zegt haar advocaat. ‘Dat is de verdenking. Voor alle duidelijkheid: ze wordt niet verdacht van terroristische activiteiten. Ze is nu een soort schaduwverdachte geworden in een proces waarin ze zelf helemaal niet terechtstaat.’

In juli 2014 wist de Syriër op eigen gelegenheid Nederland te bereiken. Hij vroeg toen op een vals paspoort asiel aan, volgens het OM voornemens om Al Nusra vanuit hier te financieren.

Broodjeszaak

Volgens het OM is Al H. nog altijd actief lid van de terroristengroep. Na zijn vertrek uit die regio zou hij zich actief hebben ingespannen om de jihadisten vanuit Nederland van fondsen te voorzien. Hij zou reizen naar Saoedi-Arabië en Turkije hebben gemaakt om geld te transporteren. Ook zou Al H. grote geldsommen hebben geprobeerd wit te wassen via de broodjeszaak van een van zijn broers, in het Brabantse Bergeijk. Deze broer Fatah Al H. werd in december gearresteerd en komt woensdag voor het eerst voor de rechter.

Aziz Al H. wist dat hij door de inlichtingendienst werd afgeluisterd, stelt justitie. Hij zette geregeld de televisie harder als er gevoelige onderwerpen ter sprake kwamen, wat de transcriptie van de conversaties bemoeilijkt. Ook zou hij in codetaal communiceren. ‘De witte bonen liggen bij Fatah thuis’, zei hij bijvoorbeeld tegen zijn schoonzus, waarmee hij volgens de officier vermoedelijk bedoelde dat het geld in zijn broers woning lag.

Mede door die moeizame transcripties en vertalingen loopt het strafonderzoek stroef, bleek dinsdag in de rechtbank. Omdat justitie geen onderzoek kan doen in Syrië wordt naarstig geprobeerd Syrische vluchtelingen in Nederland aan het praten te krijgen. ‘Maar de animo om te getuigen is gering, om uiteenlopende redenen’, aldus de officier. Onlangs heeft zich toch een Syrische vluchteling met relevante informatie gemeld. Justitie hoopt dat dit anderen over de streep trekt alsnog hun verhaal te doen.

Al H. wordt voorlopig in hechtenis gehouden. Volgens justitie is er vluchtgevaar, mede omdat immigratiedienst IND de verblijfsvergunning van de Syriër heeft ingetrokken.

‘Ik ben die man die ze een IS-strijder noemen’

Tijdens een bijeenkomst in Amsterdam werd hij door Syrische activisten herkend als IS-strijder en bij veiligheidsdiensten geldt hij als een ‘zwaar geval’. Maar met IS heeft hij nooit iets te maken gehad, zei hij eind 2017. Daarom wilde hij zijn verhaal vertellen.

De uitzetting van de Nederlandse journalist Ans Boersma leek vorige maand eerst een nieuwe aanval op de persvrijheid door Turkije, maar krijgt in de loop van de dag een bizarre twist. De oorzaak voor de uitzetting van de correspondent van het Financieele Dagblad blijkt een Nederlands justitieel onderzoek naar terrorisme

Het Financieele Dagblad, waarvoor journalist Ans Boersma werkte, heeft ‘de banden met haar verbroken’. Wie is de vrouw die donderdag Turkije uit werd gezet?

Journalist Ans Boersma gaat een civiele zaak aanspannen tegen de Nederlandse staat. Volgens Boersma is het Openbaar Ministerie (OM) onbehoedzaam te werk gegaan door informatie over haar te delen met Turkije. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.