Jury negeert harde nieuwsfoto's

De hoofdprijs van World Press Photo is dit jaar gewonnen door de Amerikaanse freelancer Lara Jo Regan. Haar foto, gemaakt voor Life Magazine, laat een moeder en haar kinderen zien in hun huis in Texas - Amerikanen die niet voorkomen in het officiële bevolkingsregister....

Met 'ik hoop dat u verrast bent', begon de Franse juryvoorzitter R. Pledge vrijdag in Amsterdam zijn aankondiging van de winnende foto. Het is dan ook niet de standaard harde nieuwsfoto geworden die bij het grote publiek meestal wordt geassocieerd met World Press Photo. Maar het is wel een foto die typerend is voor de inzendingen van dit jaar.

De fotograaf is het moe om telkens maar te concurreren met het veel snellere medium televisie en zoekt het vooral in een persoonlijker benadering. De juiste man op de juiste plaats is allang niet meer voldoende om 's werelds belangrijkste prijs in de persfotografie te winnen. En dus wint in het eerste jaar van de nieuwe eeuw nu eens niet de Intifada, Tsjetsjenië of de Amerikaanse presidentsverkiezingen, wint niet een spectaculaire gebeurtenis, maar een langlopend onderwerp, een foto die een al jaren bestaand probleem belicht, illegale vluchtelingen die in elk welvarend land in groten getale voorkomen - en die misschien wel het grootste onderwerp van de komende eeuw zullen gaan vormen.

Het beeld toont een familie in een hutje in Afrika, is de eerste gedachte. Maar het is gewoon Texas. 'Niemand denkt in het begin dat dit de winnende foto gaat worden', zegt Pledge. Maar als in de finaleronde alle categoriewinnaars meedingen naar de foto, blijkt de jury van negen unaniem. Geen bloed alsjeblieft, hoopten ze. En ook dat komt overeen met de trend.

Er is in elk geval bij de prijswinnaars veel minder bloed (en zeker minder gruwelijkheden) te zien dan al heel lang gebruikelijk is. Zo lang, dat Godfried Bomans er meer dan dertig jaar geleden in de Volkskrant al een column over schreef. 'Wij zien de laatste jaren werkstukken bekroond die hun waarde niet ontlenen aan de inventie van de maker, maar aan de verschrikking van het object. Een monnik die levend verbrandt, een minister die met een mes in het lijf stervend in elkaar zakt of een lijk dat achter een auto wordt voortgesleept. Niet de man die afdrukt wordt hier beloond, maar de stervende op de foto.'

Met de hoofdprijs en ook de andere prijswinnende foto's liet de jury zien hier niet meer aan mee te willen doen, zegt jurysecretaris Adriaan Monshouwer. 'Kosovo, Palestina, het lijken soms meer fotografenoorlogen. De aanwezigheid van de pers heeft soms te veel invloed op de conflicten. Massaal trekt men naar de bedreigde gebieden om elkaar 's avonds weer massaal aan de bar te treffen.'

Kortom, creativiteit, oog voor compositie en een originele benadering, dat is waar het om gaat. Lara Jo Regan is de derde vrouw die de hoofdprijs wint in de 44 wedstrijden tot nu toe, waarin één Nederlander ooit de hoofdprijs won: Co Rentmeester met een beeld uit de Vietnamoorlog.

Drie Nederlanders behoren ditmaal tot de prijswinnaars, duidelijk meer dan het gemiddelde. De tweede prijs in Kunst series ging naar Christien Jaspers die een festival in Mali fotografeerde. De andere twee Nederlanders wonnen een prijs in de categorie Sport. Chris Keulen met een wielerronde in Burkina Faso en Chris Bode met de Tour de France. Opvallend is dat beide fotografen nooit sport fotograferen. Voor Chris Bode is de foto zijn eerste en enige inzending.

De jury koos in achttien categorieën uit een totaal aanbod van 42321 foto's van 3938 fotografen uit 122 landen. Regan krijgt haar prijs en een bedrag van 15 duizend gulden op 23 april uitgereikt in de Oude Kerk in Amsterdam uit handen van premier Kok.

Een dag later worden daar de winnende foto's tentoongesteld, waarna de expositie op toernee gaat. Nu al zijn veel foto's te zien op internet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden