Junks komen Dichtersbuurt niet meer in

Op het aanpalende bordes gaat deze ochtend zomaar ineens een ondefinieerbare figuur door de knieën en half kronkelend op de grond liggen. Ineengedoken. Hier, in het bescheiden bewonerscentrum van de Amsterdamse Dichtersbuurt, heeft Leo van Doorn (64) er perfect zicht op, maar veel indruk maakt het tafereel buiten niet.


'Gut, er wordt er eentje niet goed', stelt de voorzitter van de bewonersvereniging droogjes vast.


'Inderdaad', constateert penningmeester Rob Spithorst (65) van dezelfde vereniging, ook al gespeend van elke vorm van opwinding.


Wie, als Van Doorn en Spithorst, bewoner is van de Dichtersbuurt in Amsterdam Nieuw-West raakt niet zo snel uit het lood. Er schuifelt zo vaak vreemd volk door het ruim vijftig jaar oude buurtje met zijn petieterige duplexwoningen. Hier, in dit stukje 'tuinstad', wemelt het van de junks, dealers en zwervers. De veelal bejaarde bewoners van de Dichtersbuurt weten niet anders.


Overigens: de ineengekrompen gedaante op het bordes van het buurtcentrum blijkt even later een buitenlands meisje met hevige maagkrampen. Galant wordt ze door Rob Spithorst naar de dichtstbijzijnde tramhalte richting ziekenhuis geleid.


Na een scheiding bewoont Rob Spithorst nu al vijftien jaar zijn 32 vierkante meter in de Joannes Reddingiusstraat ('Grimmig waait de wond, ontzind/schudt het kreunend loof der bomen') in de Dichtersbuurt. Maar lieflijk en poëtisch gaat het er daar niet altijd aan toe. Jarenlang werd hij geteisterd door de overlast van zijn bovenbuurman, een Antilliaanse dealer. In een doorwaakte nacht turfde Spithorst 43 bezoekers bij de bovenbuurman.


De overlast kostte Spithorst nacht op nacht en bijna zijn baan als conciërge op een school. Eenmaal binnen in de woning worden die ervaringen haast tastbaar. De duplexwoningen zijn klein, met een gemeenschappelijke halletje, als kubusonderdeeltjes in elkaar geschoven. Een paar deuren verder woont Leo van Doorn. Overlast? Boven hem woont een 'maffe Amerikaan' die ook niet vies is van drugs.


Het is in deze Dichtersbuurt dat woningcorporatie Eigen Haard en de gemeente en politie, na langdurig aandringen van bewoners, de handen ineen hebben geslagen voor een proef met een nieuw woningtoewijzingsbeleid. Die gaat komende maand in. Kandidaat-huurders worden voortaan door de politie gescreend op drugsgerelateerde antecedenten. Als ze daar niet aan willen meewerken vervalt sowieso de aanspraak op de woning. Werken ze wel mee, en geeft de politie een 'rood' signaal af, dan krijgt de kandidaat-huurder de woning ook niet, ook al voldoet hij of zij verder aan alle voorwaarden.


De bewonersvereniging in de Dichtersbuurt is zeer ingenomen met deze nieuwe aanpak, bedoeld om de leefbaarheid in de wijk op te krikken. Dat werd tijd, zeggen Spithorst en Van Doorn in koor. De buurt maakt deel uit van een Vogelaarwijk.


Geen klagen over aandacht voor de buurt door hoogwaardigheidsbekleders, zeggen Van Doorn en Spithorst.


Maar maatregelen? Van Doorn: 'Op een bepaald moment was hier bij 20 procent van die amper vierhonderd woninkjes wel iets mis.' Spithorst: 'Het leek wel alsof alle probleemgevallen van de stad hier een woning kregen.'


Geen wonder dat de doorstroming in de Dichtersbuurt nogal groot is. Alle woningen zijn van corporatie Eigen Haard. De gemiddelde huur bedraagt 250 euro.


De buurt heeft een soort hofjesachtige opzet, met bij nagenoeg iedere woning een tuintje. In dat groen worden tussen het zwerfvuil bij herhaling spuiten aangetroffen.


'Na vijven gaan hier de gordijnen dicht en wagen de oude bewoners zich niet meer op straat', zegt Spithorst.


Van Doorn: 'Ooit had deze buurt de status van seniorenbuurt. Je kwam er alleen in als je boven de 50 was. Nee, nee, dat leverde ook al meteen problemen op. Al die oude junks van de Zeedijk en zo zijn hier terechtgekomen.'


Zo gaat het als de voorzitter en de penningmeester van de bewonersvereniging een wandelingetje door hun buurt maken: 'Kijk, daar boven, dat huisje zonder gordijnen. Een junk.' En: 'Daar een Turkse met een crèche. Op zo'n ruimte!'


Inderdaad zijn de ultrakleine woningen niet meer van deze tijd. De Dichtersbuurt staat op de nominatie om in 2016 gesloopt te worden. Van Doorn en Spithorst moeten nog zien of dat daadwerkelijk gebeurt. Maar ze erkennen volmondig dat de buurt vanzelf een zachte dood sterft, vanwege al die bewoners op leeftijd.


Spithorst: 'Deze winter hebben we acht overlijdensgevallen gehad binnen een paar weken. Acht!' Inderdaad, erkennen de leden van de bewonerscommissie, een nogal wrang gegeven nu er eindelijk iets aan de 'leefbaarheid' wordt gedaan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden