ANALYSE extreme droogte

Juni extreem droog en warm: sproei uw tuin niet en pas op voor natuurbranden

Afgelopen maand was een van de droogste en warmste maanden sinds het begin van de metingen in 1906. Waterbedrijven roepen hun klanten op de tuin vooral niet te sproeien tijdens piekuren. De brandweer waarschuwt voor natuurbranden. Boeren mogen hun gewassen niet meer sproeien met water uit slootjes en plassen. Zij hebben tot nu toe overigens nog niet veel last van de aanhoudende droogte.

Dit dus liever niet, zo luidt het devies. Foto Marcel van den Bergh

In juni viel er gemiddeld 29 millimeter regen terwijl dat normaal 68 millimeter is, meldt het KNMI. Daarmee staat juni 2018 in de top 10 van droogste junimaanden sinds 1906, het begin van de neerslagmetingen door het KNMI. Volgens Weeronline hoort 2018 nu bij de 5 procent droogste jaren sinds 1906.

Het was ook een van de warmste junimaanden. De gemiddelde temperatuur was 17,5 graden, veel warmer dan de 15,6 die het normaal gemiddeld in juni is. Vorig jaar was het met gemiddeld 18 graden de warmste junimaand sinds de metingen zijn begonnen.

Was de auto niet

Waterbedrijf Vitens roept zijn klanten op het gebruik van water zoveel mogelijk te verspreiden en tijdens de piekuren tussen 7 en 9 uur ’s ochtends en 18 en 22 uur ’s avonds niet de tuin te sproeien of de auto te wassen. ‘Vergelijk het met de autoweg: als iedereen tegelijk op de weg gaat, slibt ‘ie dicht. Als het gedoseerd gaat, blijft er voldoende ruimte voor auto’s om te blijven rijden. En in ons geval blijft de waterdruk op peil’, zegt een woordvoerder van Vitens.

Donderdag stuurde het bedrijf een mail aan alle 5,6 miljoen huishoudens die het bedient met de vraag zuinig te doen met water. ‘Dat heeft goed gewerkt, maar dat betekent niet dat het nu voor elkaar is. De warmte is nog niet over, dus onze oproep is nog steeds van kracht. We hebben genoeg watervoorraad en reserves, maar we willen voorkomen dat de reserves te snel leegraken.’

Niet sproeien met slootwater

In een groot deel van Brabant mogen boeren geen slootwater meer gebruiken om hun gewassen te besproeien, zo maakten de waterschappen Aa en Maas en Brabantse Delta bekend. Dit zogeheten onttrekkingsverbod geldt voor het gebied ten oosten van Eindhoven en Den Bosch en ten westen van Tilburg. ‘Door de lage waterstand kan er schade optreden aan oevers en kaden en stijgt de kans op sterfte van dieren en planten in watergangen’, zo laat Brabantse Delta weten.

Toch valt de overlast die boeren ondervinden van de droogte mee, zegt een woordvoerder van de Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO). In gebieden waar het onttrekkingsverbod van kracht is kunnen boeren gebruikmaken van bodemputten. ‘Al is het wel zo dat we verwachten dat het oogstseizoen, met name van graan, een week of twee eerder zal gaan plaatsvinden dan vorig jaar. Dat is fors eerder.’ Ook het vee houdt zich vrij goed in deze warme periode. ‘De koeien willen wel graag naar binnen. Ze vinden het wat te warm en staan liever in een koele, geventileerde stal dan buiten in de brandende zon.’

Geen open vuur in natuurgebied

Door de aanhoudende droogte neemt ook het risico op natuurbranden toe. In het grootste deel van het land geldt fase 2. Dit betekent dat natuurbeheerders en hulpdiensten extra alert zijn op het uitbreken van een natuurbrand. Wandelaars en fietsers mogen geen open vuur stoken in natuurgebieden. Ook wordt opgeroepen goed op te letten op opgehoopt tuinafval dat kan gaan broeien. Automobilisten mogen niet in hoog en droog gras parkeren, omdat de hete katalysator brand kan veroorzaken. Bij fase 1 is er een regulier risico.

In de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant woedden het afgelopen weekend natuurbranden in Bergen op Zoom, Alphen, Tilburg en Hoeven. ‘Vanwege de extreme droogte, hoge temperaturen en de wind is het risico op het ontstaan van brand extra groot. Binnen no-time kan het een onbeheersbare brand worden’, zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio. 

De brandweer heeft flink opgeschaald om de branden het hoofd te kunnen bieden. Ook is van tevoren overleg gepleegd met natuurbeheerders over veranderingen in de vegetatie die natuurbranden kunnen tegengaan, extra brandgangen en waar de waterkranen liggen. ‘We kunnen een beroep doen op een drone om van bovenaf het gebied in de gaten te houden. Een kenmerk van een natuurbrand is dat het soms lijkt alsof het uit is. De vlammen zijn eraf en er is nergens meer vuur te zien. Maar ondertussen kan het toch via de grond doorsluimeren. Een drone met een warmtecamera kan dat goed in beeld brengen.’

Ondanks het natuurbrandrisico kunnen recreanten gewoon lekker de bossen in en wandelen in natuurgebieden, zo stelt de woordvoerder. ‘Ondertussen moet je extra alert zijn en bij een verdachte situatie meteen contact opnemen met 112. En natuurlijk geen brandende sigaretten weggooien of een vuurtje stoken, maar dat is een open deur.’

Meer over