Nieuws

Juist in ‘groene’ verpakkingen zitten schadelijke pfas-stoffen, stelt studie

Productverpakkingen die als composteerbaar worden verkocht, blijken veel moeilijk afbreekbare pfas-stoffen te bezitten. Dat blijkt uit een onderzoek van acht Europese milieu- en consumentenorganisaties, waaronder het Nederlandse Tegengif.

Nick de Jager
Vuilnis voor een huis in Lent (Gelderland). Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Vuilnis voor een huis in Lent (Gelderland).Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Pfas is een verzamelnaam voor een groep chemische, door de mens gecreëerde stoffen die giftig en milieuvervuilend zijn. Toch zijn ze volgens de studie talrijk aanwezig in verpakkingen die gemaakt zijn van natuurlijke vezels, zoals plantenpulp of suikerriet. Meer dan in bijvoorbeeld een McDonald’s-zakje of een pizzadoos. Terwijl juist deze verpakkingen als een milieubewuster alternatief dan plastic en ook papier worden gezien.

Martin van den Berg, emeritus hoogleraar toxicologie bij de Universiteit van Utrecht, heeft het onderzoek niet gelezen, maar de aanwezigheid van pfas in zulke producten is ‘bekend bij mij’.

Volgens Annelies den Boer, voorzitter van Stichting Tegengif, is aan de waarden te zien dat de chemische stoffen ‘bewust zijn toegevoegd’. De studie vergelijkt bijna honderd verschillende verpakkingen uit acht landen. In elk land bleek het composteerbare product over de meeste pfas te beschikken. Een in Nederland verkochte ‘Buddha Bowl’ van suikerriet, volgens internetadvertenties ‘van geheel natuurlijk materiaal’, kwam van alle 99 producten het slechtst uit de vergelijking.

Een Nederlandse doos van New York Pizza deed het beter. In tegenstelling tot bij eerdere onderzoeken werd nu, net als bij andere pizzaverpakkingen, beduidend minder pfas gevonden.

Het centrum van Amsterdam na afloop van Koningsdag 2021. Beeld Joris van Gennip
Het centrum van Amsterdam na afloop van Koningsdag 2021.Beeld Joris van Gennip

Gevaar voor kinderen

Het is belangrijk het gebruik van pfas in Nederland terug te dringen, stelt Van den Berg. De stoffen schaden naast het milieu ook de volksgezondheid. Voor volwassenen gebeurt dat pas bij blootstelling aan beroepsmatige concentraties. Maar voor kinderen of foetussen in de baarmoeder is pfas gevaarlijker. Van den Berg: ‘De hoeveelheden die nu ons voedsel en drinkwater zitten, zijn zorgwekkend.’

Uit het onderzoek van de organisaties blijkt dat landen met strenge pfas-wetgeving beter scoren dan landen met lossere jurisprudentie. Nederland doet het over het algemeen niet slecht, beaamt Den Boer, maar kan niet tippen aan Europees koploper Denemarken. Hopelijk haalt het Deense totaalverbod in voedselverpakkingen van nieuwe pfas ‘de kolen uit het vuur voor de rest van Europa’, zegt de voorzitter. De Denen zijn volgens haar vaker een voorloper in de strijd tegen chemische stoffen gebleken. Nederland zoekt vooral in Europees verband naar oplossingen, zoals bij het voorgestelde EU-verbod naar nieuwe pfas-verbindingen in 2019.

Volgens Van den Berg geeft dat geen reden voor te veel zelfgenoegzaamheid. Zelf was de emeritus hoogleraar betrokken bij een studie van de Wereldgezondheidsorganisatie, die de hoeveelheid pfas in moedermelk onderzocht. Nederland kwam als een van de slechtste landen ter wereld uit de vergelijking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden