Interview

'Juichten de mensen die zó over ons denken ook voor ons?'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt het in een reeks interviews. Voetballer Leroy Fer (24) plaatste een foto op internet en zag zichzelf even later terug in het oog van een internetorkaantje. Hij kijkt terug op wat inmiddels een affaire is geworden.

Een portret van Leroy Fer in Norwich, Engeland. Beeld anp
Een portret van Leroy Fer in Norwich, Engeland.Beeld anp

De selfie van het jaar werd gemaakt in een lift van Hotel Huis Ter Duin in Noordwijk, met negen donkere spelers van het Nederlands elftal.

'Niet eens alle donkere spelers stonden erop', zegt Leroy Fer. 'Jeffrey Bruma heeft een Surinaamse moeder, Ricardo van Rhijn een Antilliaanse vader. Ja, natuurlijk voelen we een diepe band met elkaar. In een land als Nederland, waar je wel wordt geaccepteerd, weet je als donkere speler dat je er toch harder voor hebt moeten werken. En we weten dat onze voorouders nog veel harder moesten werken. Die klik hebben we met elkaar.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) gaat voor V in gesprek met bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die hun afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen nog met voetbaltrainer Henk ten Cate (Surinaams) en kinderboekenschrijfster Karina Schaapman (Indisch).

In het tv-programma VI werd gezegd: 'Wat verwachten ze dan als ze met alleen maar donkere jongens op de foto gaan? Dan moet je dit soort reacties verwachten.'

'We keken niet eens. We stapten de lift in en vonden het leuk om een foto te maken. Ik heb ook foto's gemaakt met Robin van Persie en Arjen Robben, ze zijn allemaal mijn medespelers.

'Wat moet ik dan doen? Moet ik kijken met wie ik wel en niet op de foto mag gaan? Moet ik bewust gaan mixen voor ik een foto maak? Moet ik met negen blanke jongens op de foto gaan - dat ik het lelijke eendje ben die er ook op staat?'

De selfie werd gemaakt door Memphis Depay en door Leroy Fer gedeeld op Twitter en Instagram. Afgelopen zaterdag, de dag voor de wedstrijd Nederland-Letland, werd de foto geplaatst op de Facebookpagina van Voetbalzone. Het leverde zo veel racistische reacties op dat de link werd verwijderd.

Een paar dagen later is Leroy Fer terug in Londen, waar hij voetbalt. Hij zit in een restaurant als ik hem bel.

'Hoe gaat het met u?'

Wil je niet steeds u zeggen?

'O ja. Ik heb van mijn oma geleerd dat ik oudere mensen altijd met u moet aanspreken. Een keer zei ik jij tegen mijn vader. Mijn oma corrigeerde me: 'Nee, het is u voor jou.''

Was je verbaasd over de reacties op jullie foto?

'We waren allemaal echt verbaasd. We hadden ons niet gerealiseerd dat het zo veel meer mensen zijn dan we hadden verwacht.

'Ik heb wedstrijden gespeeld in Rusland en Oekraïne. Ik weet dat ze in die landen apengeluiden maken als ik aan de bal kom. In Nederland weet je dat er ook weleens iets gebeurt, maar zoiets als dit had ik niet verwacht.'

Hebben jullie over Zwarte Piet gesproken bij het Nederlands elftal?

'Ja. Sommige spelers vonden dat hij niet meer zwart moet zijn. Andere jongens vonden dat hij zo moet blijven als hij is.'

Leroy Fer: 'We keken niet eens. We stapten de lift in en vonden het leuk om een foto te maken.' Beeld Novum
Leroy Fer: 'We keken niet eens. We stapten de lift in en vonden het leuk om een foto te maken.'Beeld Novum

De zwarte spelers vonden dat hij een andere kleur moet krijgen?

'Ik denk het, ik heb het ze niet allemaal gevraagd.'

Hoe groeide je op?

'In Zoetermeer heb je buurten met veel Antillianen en Hindoestanen. Wij woonden in Meerzicht, daar waren bijna geen buitenlanders. Je hoort veel over problemen met Antillianen, dat verhaal ging niet over ons.

'Ik denk dat mijn ouders bewust een rustige buurt uitzochten. Mijn vader heeft zich stap voor stap omhoog gewerkt als risico-analist. Hij is nu een directe adviseur van de president van Curaçao. Mijn moeder is gestopt met werken, ze verhuisde met mijn vader mee naar Curaçao.

'In Zoetermeer was ik bijna het enige donkere kind op de basisschool. Toen ik bij Feyenoord in de jeugd speelde, kwam ik in Rotterdam op een middelbare school met veel buitenlanders. Het was anders. Op die school gebeurde iedere dag wel iets.'

Ik las een keer dat Ronald Koeman, jouw trainer bij Feyenoord, zei dat hij zijn eigen Nederlandse zwarte spelers niet kon verstaan.

'Een blank iemand die ouder is kan dat ook bijna niet verstaan. Het is Surinaams, Antilliaans en Afrikaans door elkaar. De trainer ging daar wel aan meedoen. Dan zei Koeman plotseling: fawaka. Ik kan straattaal spreken, maar net zo goed ABN, het hangt af van de situatie. In de jeugd bij Feyenoord pasten veel blanke jongens zich aan. Die gingen ook straattaal spreken.'

Leroy Fer (midden) toen hij nog bij Feyenoord speelde. Beeld anp
Leroy Fer (midden) toen hij nog bij Feyenoord speelde.Beeld anp

Zou je kunnen zeggen dat in een stad als Rotterdam de gemengde straattaal leidend is geworden onder jongeren?

'Dat denk ik wel. Die mix heeft gewoon de overhand.'

Hoe keek je zondag naar de tribunes tijdens Nederland-Letland? Veel spelers zijn zwart, de meeste toeschouwers zijn blank.

'Ik begreep het niet. Wij zijn allemaal Nederlanders, we zijn trots om voor het Nederlands elftal te spelen. De mensen die zo over ons denken - keken zij naar de wedstrijd? Juichten ze ineens weer voor ons omdat we hebben gewonnen? Zaten ze thuis te kijken, of waren ze in het stadion? Waren het de mensen die ik op de tribune zag zitten? Hoe werkt zoiets?'

undefined

Leroy Fer na een doelpunt voor Oranje. Beeld anp
Leroy Fer na een doelpunt voor Oranje.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden