Juichen doe je met je hele ziel en zaligheid

Hoe meer gekkigheid aan de eindstreep, hoe beter. Dat is de trend onder wielrenners. Een winnaar laat zich zien. Zeker vanaf zaterdag als de Tour de France zich in beweging zet. 'Zo'n wheelie van Sagan gaat de wereld over.'

Marianne Vos op de Olympische Spelen van 2012.Beeld ANP

Wordt het een verwijzing naar de zwangerschap van zijn vrouw? Een dansje uit Haïti, zoals laatst in de Ronde van Zwitserland? Of toch 'gewoon' een wheelie? Eén ding is zeker: mocht Peter Sagan in de Tour de France een etappe winnen, dan zal dat niet onopgemerkt blijven. Gewoon doen is saai, vindt hij. Of zoals hij zichzelf ooit hardop afvroeg: 'Waarom zou iemand die wint zich moeten beperken tot de handen in de lucht werpen? Dat is alsof mijn vrouw me alleen zou toestaan haar op de wang te kussen.'

Peter Sagan na winst in de UCI World Tour Gent-Wevelgem.Beeld EPA

21 etappes telt de Tour de France, waarvan twee tijdritten. 19 kansen dus om op hoogst persoonlijk wijze feest te vieren. Hoe meer gekkigheid aan de finishlijn, hoe beter, zo lijkt de trend. Sagan vierde al Touroverwinningen met imitaties van Forrest Gump - armen molenwiekend langs zijn lichaam, alsof hij heel hard aan het rennen is -, de Hulk - wangen opgeblazen, borst vooruit, vuisten gebald - en als Leonardo DiCaprio in The Wolf of Wall Street - overdreven kloppend met zijn vuisten op zijn borst. Hij heeft, zou je kunnen zeggen, een vleugje Hollywood in het wielrennen gebracht.

Hoe hij ooit op het idee kwam, weet de wereldkampioen niet. 'Ik keek vroeger nooit naar wielrennen op tv. Het juichen heb ik zelf bedacht', zegt hij. Erik Breukink, de laatste Nederlandse renner die de gele trui droeg, vindt het prachtig. 'Jong en oud, iedereen geniet ervan. Het past ook bij Sagan. Zo'n wheelie van hem gaat de hele wereld over. Ik won zelf vaak een tijdrit. Maar ja, dan wist je pas naderhand of je had gewonnen. Ik was er ook niet mee bezig. In die zin is het echt iets van deze generatie: je moet opvallen, alles wordt op social media gedeeld.'

Henk-Jan Grotenhuis en Tim Duyff schreven het boek Het Grote Juichen over juichen in het voetbal. Ook in het wielrennen deden de juichexperts onderzoek. Hun belangrijkste bevinding: de renner heeft zich in de loop der jaren letterlijk opgericht. Kwamen ze in de beginjaren nog stoïcijns over de finish, handen op het stuur, blik naar beneden, later ging er voorzichtig een arm omhoog. Vanaf halverwege de jaren zeventig raakte het juichen met beide armen in zwang.

Dat het zo lang duurde voordat renners uitbundig durfden te juichen heeft volgens Duyff vooral met de cultuur van het wielrennen te maken:'Het is een sport van stoere mannen, wars van opsmuk. Geen strapatsen.'

Jakob Fuglsang na winst in de 69ste editie van Criterium du Dauphine.Beeld AFP

Die strapatsen kwamen er wél. Halverwege het vorige decennium begonnen de ingestudeerde vreugde-uitingen. Opeens haalde Carlos Sastre een fopspeen uit zijn achterzak en schoot Juan Antonio Flecha, bijgenaamd De Pijl, denkbeeldig een pijl uit een boog. De Fransman Sylvain Calzati passeerde de meet eens doodleuk met een foto van zijn vrouw en dochter in zijn hand. Mark Cavendish kwam tijdens de Tour de France van 2009 in volle sprint zogenaamd bellend als eerste over de streep, een geste aan zijn sponsor HTC.

'Het draait steeds meer om het individu', zegt juichexpert Duyff. 'Dat is in jaren zestig begonnen en heeft zich doorgezet tot de huidige tijd aan toe. Je ziet het ook terug in de communicatie. Iedereen heeft tegenwoordig zijn eigen persbureautje. In die trend past ook het onderscheidende juichen.'

Volgens Duyff heeft Sagan met zijn wheelie - met één wiel over de finish komen - nog een extra dimensie toegevoegd aan het zich oprichten van de renner. Niet alleen de armen, ook de fiets gaat de lucht in. 'Het past naadloos bij de ontwikkeling die sport doormaakt in de maatschappij: het is entertainment geworden.'

Klimmers zul je zelden een showtje zien geven aan de finishlijn. Niet alleen omdat ze daarvoor vaak te moe zijn na een zware bergrit, maar ook omdat ze veel minder bezig zijn met het randgebeuren. Sprinters zijn doorgaans expressiever van aard.

Philippe Gilbert viert zijn overwinning tijdens de wielerklassieker de Ronde van Vlaanderen.Beeld ANP

Neem Nacer Bouhanni, sprinter in dienst van Cofidis en voormalig amateurbokser. Bij hem thuis hangt een grote foto van Muhammed Ali. Toen de bokslegende vorig jaar overleed, wist Bouhanni het zeker: als ik in het Critérium du Dauphiné een etappe win, breng ik een eerbetoon aan mijn held. Op het moment dat hij er zeker van was dat hij niet meer kon verliezen in de sprint richtte hij zich op om in het luchtledige een rechtse directe uit te delen. 'Een klein gebaar misschien', zei Bouhanni na afloop, 'maar voor mij was Ali heel belangrijk.'

Ex-renster Marijn de Vries en vaste sidekick bij De Avondetappe schreef vorig jaar in Trouw een column over de wijze waarop Lizzie Armitstead in 2015 haar wereldtitel in Richmond vierde: hand voor de mond, vol ongeloof - o jee, wat heb ik nu gedaan? 'Zegegebaren van een vrouw', noteerde De Vries. Een man zul je dat volgens haar niet snel zien doen.

Zelf kwam ze verscheidene keren in haar carrière alleen over de meet. 'Onderweg ben je dan wel aan het nadenken: wat zal ik straks gaan doen? Heel stom misschien, maar er schoot ook door mijn hoofd: als ik nou rechtop ga zitten, dan moet ik niet op m'n bek gaan natuurlijk.'

Peter Sagan.Beeld EPA

Het werd uiteindelijk armen schuin omhoog, handpalmen half naar binnen, de vingers wijd uit elkaar: het ultieme en klassieke zegegebaar - 'Zie mij eens'.

Talloze manier van juichen zijn het afgelopen jaar al te zien geweest. Van Philippe Gilbert die tijdens deRonde van Vlaanderen bij de finish zijn fiets oppakte en te voet de streep passeerde tot de Poolse Kasia Niewiadoma die vorige maand bij haar overwinning in de Women's Tour op een roze vlecht in haar staart wees om aandacht te vragen voor borstkanker.

En hoewel een wielrenner niet al te veel mogelijkheden heeft - hij is gebonden aan zijn fiets, aan de finishlijn en heeft geen teamgenoten om een feestje mee te vieren - liggen er volgens juichkenner Duyff nog talloze varianten in het verschiet, ook in de komende Tour de France. Maar vraag hem niet wát we nog kunnen verwachten. 'Want dat is nou het mooie', zegt hij, 'Het blijft een verrassing.'

Vijf kenners en hun favoriete moment

Marijn de Vries, ex-renner en analist NOS:

'Ik vond Marianne Vos op de Olympische Spelen van 2012 mooi. Ze was heel vies, herinner ik me nog. Ze balde haar vuist en haar mond stond wijd open. Daar had ze niet over nagedacht van tevoren. Dit was pure emotie.'

Koen Bouwman, winnaar bolletjestrui in Critérium du Dauphiné:

'Jakob Fuglsang, winnaar van het eindklassement, stak zijn vinger richting de lucht. De hemel. Hij droeg daarmee zijn zege op aan zijn overleden Astana-teamgenoot Michele Scarponi. Als ik dat zie, krijg ik wel kippevel.'

Wilco Kelderman, renner Sunweb:

'Erik Dekker toen hij in 2004 Parijs-Tours won. Ge-ni-aal. Zijn juich was op zich niet bijzonder, maar je voelde de emotie. Ik weet nog dat hij achterom keek en toen kwam de ontlading. Zo van: ik heb 'm.'

Erik Breukink, laatste Nederlandse drager van de gele trui in de tour

'Bernard Hinault, Luik-Bastenaken-Luik in 1980. Niet dat gezochte of een uitbundige kreet, maar juist heel eenvoudig: niet eens een hand omhoog. Werk gedaan, op naar de volgende rit. Prachtig.'

Marco Minnaard, tourdeelnemer voor Wanty-Groupe Gobert:

'Larry Warbasse won de vierde etappe in de Ronde van Zwitserland. Hij is een leeftijdgenoot van me. Jarenlang heeft hij geknokt voor een zege. Die tranen, die ontlading, eindelijk lukte het. Dat vond ik heel mooi om te zien.'

Bauke Mollema, renner trek- Segafredo:

'De juich die me meteen te binnen schiet is Flecha. Zijn pijl-en-boog-gebaar. Aanstellerig? Neuh, daar had ik geen last van. Ik vond dat wel bij hem passen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden