JSF-bedrijven krijgen korting van 250 miljoen

De Nederlandse vliegtuigindustrie hoeft dankzij een felle lobby de overheid bijna 250 miljoen euro minder terug te betalen aan de ontwikkelingskosten van de Joint Strike Fighter (JSF) dan aanvankelijk was afgesproken. Dat blijkt uit een reconstructie van de Volkskrant, mede op basis van stukken die werden verkregen na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur.

Als onderdeel van de lobby daagden de bedrijven die profiteren van de bouw van de JSF de Nederlandse staat in stilte voor de rechter om te ontkomen aan de terugbetalingsovereenkomst die ze in 2002 zelf hadden ondertekend.

In de zomer van 2008 dienden ze bij de Haagse rechtbank een verzoek in voor een voorlopig getuigenverhoor waarbij ze de staat beschuldigden van onzorgvuldigheid en ‘machtsmisbruik’. De luchtvaartbedrijven zouden in 2002 de Medefinancieringsovereenkomst (MFO) over de JSF ‘onder protest hebben getekend’, schrijven ze in het verzoek.

Druk

De juridische procedure, waaraan geen ruchtbaarheid werd gegeven, werd opgezet om het ministerie van Economische Zaken onder druk te zetten. In een persoonlijk gesprek met minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken liet Sjoerd Vollebregt, voorzitter van de raad van bestuur van Stork, weten dat de JSF-bedrijven failliet zouden gaan wanneer de overheid zou vasthouden aan eerder gemaakte afspraken.

Volgens Economische Zaken is nooit druk uitgeoefend op bedrijven om de MFO te ondertekenen. Pas toen in 2008 bleek dat de bedrijven de staat meer moesten terugbetalen dan verwacht, begonnen de JSF-bedrijven volgens het ministerie over de overeenkomst te klagen.

245 miljoen euro

De Nederlandse overheid investeerde acht jaar geleden 800 miljoen dollar in het Amerikaanse JSF-project in de verwachting dat Nederlandse bedrijven van de ontwikkeling van het vliegtuig zouden mee profiteren. In totaal kwam het ministerie de bedrijven tegemoet met kortingen en aanpassingen van het JSF-contract ter waarde van 245 miljoen euro.

In een ‘strikt vertrouwelijk’ voorstel suggereerden de luchtvaartbedrijven in oktober 2008 om een voorlopige terugbetaling te doen die niet in de schatkist zou komen, maar in een fonds ‘ten goede van de luchtvaartindustrie’. Als Nederland uiteindelijk niet voor de JSF zou kiezen als opvolger van de F-16, zouden de bedrijven de overheid echter helemaal niets meer terugbetalen. Het voorstel werd door het ministerie van Economische Zaken afgewezen.

De JSF. (AFP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden