Journalisten, trap niet in valkuil van voorspelling

De media's heeft het weer gedaan: laat de baas van de omroep voorspellingen verbieden.

Shula Rijxman, de baas van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Beeld anp

Nee, écht: nu gaan ze het allemaal anders doen bij de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Donald Trump heeft Hilversum eigenhandig de ogen geopend. Shula Rijxman, baas van de NPO, schreef het zelf in de Volkskrant: hebben de media in eigen land wel voldoende voeling met 'de straat'? Rijxman: 'Ook ik stel mezelf de vraag of we alle geluiden serieus nemen en laten zien en horen.' Het antwoord liet zich raden: nee dus. Rijxman gaat 'het gesprek hierover aan met de omroepen', schreef ze. En: 'Wij gaan u veel nauwer betrekken bij de keuzes die wij maken.'

Asjemenou.

O, toeval: Jort Kelder gaat voor de NPO een debatprogramma maken waarin 'het gewone volk' aan het woord komt. Het gewone volk, dan heb je aan rijkenkijker Kelder precies de goeie.

Maandag spraken op NPO Radio 1 twee mediamensen over de kwestie: Catherine Keyl en Bert Huisjes. De laatste is baas van WNL, de voorheen 'wakkere' omroep opgericht door De Telegraaf. Het ging voortdurend over 'de gewone mens'. In diens ontbijtshows en discussieprogramma's klinken 'rechtse' geluiden, die voornamelijk neerkomen op veel misdaadnieuws. Ook zijn er commentatoren uit 'rechtse' hoek. Keurige lui, die vrijwel allemaal pretenderen te spreken namens de 'gewone mens'. De gewone mens zelf valt nergens te bekennen.

'De media's heeft het gedaan': het mantra na de tragische dood van Pim Fortuyn. Opiniepagina's en alle hoofdstedelijke debatzaaltjes liepen over van spijt en voornemens, er verschenen deftige rapporten over 'de straat versus de staat'.

Het heeft dus niet geholpen. Wie op een redactievloer komt, waant zich nog steeds in de vinexwijk. Hartstikke leuke dertigers en veertigers, blank (pardon: pigmentloos), met sneakers en gebleekte spijkerbroek. Hun blik op de wereld staat recht voor hun neus op het bureau. Aan het eind van die tunnel staat de Twitterbron waaruit ze hun gasten vissen.

In Rijxmans 'betoog' - niet veel meer dan een aflaatje - zag ik vooral een bestuurder op zoek naar draagvlak en dus lijfsbehoud. Achter de belijdenis sluimert een contradictie: als de media maar voldoende 'gewone mensen' aan het woord hadden gelaten, dan was dat verwerpelijke populisme wel voorkomen. Of in elk geval voorzien.

Hoe kon het dat ook onze talkshowtafels vol zaten met 'Amerikadeskundigen' die de verkiezingsuitslag allemaal fout voorspelden? Niet zozeer door gebrek aan deskundigheid (al is de titel 'deskundige' op tv zelden een aanbeveling), maar door de verleiding. De valkuil van de voorspelling. Journalisten moeten niet voorspellen, ze hebben hun handen al vol aan de dag van gisteren. Shula Rijksman zou een verbod op voorspellen moeten uitvaardigen. Presentatoren moeten er niet naar vragen, deskundig is degene die er niet in meegaat.

Vind ik. Maar ik ben ook maar een gewoon mens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden