Journalisten staan te dringen om Poetin te vertellen dat Rusland van hem houdt

De jaarlijkse persconferentie van de president van Rusland is het enige moment in het jaar waarop deze wereldleider toegankelijk is voor media. Er zijn 1.640 journalisten geaccrediteerd, dus is het vechten om de aandacht van Vladimir Poetin.

Poetin tijdens de jaarlijkse persconferentieBeeld epa

Daar schieten de spandoeken weer de lucht in. 'Brug nodig in Baikal.' 'Help de inwoners van Novorossiijsk.' 'Ik wil naar de maan.' 'Geef ons schoon water.' En: 'Red kinderen!'

Journalist Natalja uit de provincie Kaloega mengt zich in de strijd met een rood bord, geknipt in de vorm van een hartje. 'Ik wil de president laten weten dat Kaloega van hem houdt.'

Asja Ivanova van een Bulgaarse mediaorganisatie heeft voor een rode roos gekozen. Cadeautje voor de president. Ivanova: 'Ik wil hem bedanken voor de relaties tussen Rusland en Bulgarije.'

Het gesprek met media is bijna identiek aan het jaarlijkse gesprek met burgers. Beide duren uren en worden rechtstreeks uitgezonden op de staatstv. En journalisten aanbidden de president niet minder dan het volk. Ze smeken om zijn hulp bij het oplossen van problemen in verre uithoeken - regelmatig ontstaan door wanbestuur van lokale autoriteiten.

Neem het gebrek aan subsidies voor sportverenigingen in Samara. Natalia Sjerajeva van Sportssmi.ru hoopt Poetin in te schakelen. 'Ik weet zeker dat hij zal helpen. Dan kunnen onze kinderen naar toernooien in andere regio's.' Ze draagt een bord met een afbeelding van Zjdoen, een uitgezakt wezentje van een Amsterdamse kunstenares dat in Rusland symbool geworden is voor het lange wachten.

Maar dan moet ze wel het woord krijgen van de president, die ontspannen ronddraait op een lederen stoel achter een statig bureau. Tot teleurstelling van sommigen handhaaft zijn team een verbod op spandoeken groter dan A3-formaat. Anders komt het werk van fotografen en videojournalisten in het geding.

Het winkeltje van de organisatie valt wél in de smaak. Verslaggevers staan in de rij voor theemokken, horloges en paspoorthoesjes met het presidentiële embleem.

Zijn er dan geen journalisten die de gelegenheid aangrijpen om een kritische vraag te stellen over Poetins beleid? Jawel, Tatjana Felgenhauer is er, de journalist van de kritische radiozender Echo van Moskou die in oktober nog een mes in haar keel gestoken kreeg tijdens een uitzending. Amerikaanse media zijn er met vragen over Russische beïnvloeding. En een tegenkandidaat van Poetin is er zelfs, presentatrice en glamourster Ksenia Sobtsjak.

Poetin achter zijn statige bureauBeeld epa

De grote thema's die voorbij komen: Poetins kandidatuur voor de presidentsverkiezingen in maart, Russische uitsluiting van de Winterspelen, oorlog in Syrië en Oekraïne, Trump.

Met grappen en beschuldigingen aan het Westen slaat Poetin zich er probleemloos doorheen. Beschuldigingen van Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn 'verzonnen door tegenstanders van president Trump'. En het wordt eens tijd dat de Russische oppositie met 'realistische plannen' komt in plaats van 'luidruchtige plannen'. Hoe harder Poetin erin gaat, hoe luider het applaus.

Doorvragen is verboden. 'Dit is geen discussie', zegt Poetin tegen een man die opstaat om een vervolgvraag te stellen. 'Dit is vraag en antwoord.'

Het zijn lokale thema's die de toon zetten. Een verbod op de vangst van omoelvis in het Baikalmeer. Het gebrek aan een sportcomplex in Vladivostok. Een boer die berecht wordt voor het bevestigen van een gps-tracker aan een koe bij de grens met Kazachstan.

Jekaterina Oedravtseva, medewerker van een site voor kinderen, is een van de mensen die erin slaagt Poetins aandacht te grijpen. 'Komt u op 19 januari naar een prijsuitreiking om te zien hoe kinderen prijzen uitgereikt krijgen?' Poetin, wat kortaf: 'Ik zal het proberen.' Oedravtseva is dolblij.

Hoe later het wordt, hoe groter de paniek bij journalisten die nog niet aan het woord geweest zijn. Dus wapperen ze steeds wilder met hun spandoeken. Maar na 3 uur en 42 minuten komt er een einde aan de show. Poetins woordvoerder Dmitri Peskov tegen de president: 'Om vier uur wachten de Helden van Rusland op u in het Kremlin.'

Poetin richt zich nog een keer tot de zaal en zegt: 'Ik wil graag benadrukken dat we enorm waarderen wat u, de pers, doet voor Rusland. We zullen met u blijven samenwerken in de toekomst.'

Poetin: 'Oh, zo veel vragen. Moermansk, gaat uw gang.'

Michaïl Zoebov uit Moermansk: 'We zijn u heel dankbaar dat u vis in 2015 uitgeroepen heeft tot nationale schat. Maar ik zie tegenstellingen. Ik geef het toe: ik ben eigenlijk geen journalist, maar werk in de visindustrie.' (Gelach.)

Poetin: 'Dat is niet zo netjes van u.'

Zoebov: 'Dat is zo, maar luistert u, wij werken hard om te overleven. Maar we verkopen vis nu voor 300 roebel, terwijl we vis zouden moeten verkopen voor dezelfde prijs als kip.'

Poetin: 'Ik ga u uitnodigingen voor een vergadering over dit onderwerp, zodat we kunnen praten met mensen die vis vangen en verwerken. Ik sta aan uw kant.'

Oleg Loerje, redacteur Mir i Politika: 'Wat een kroongetuige is Grigori Rodtsjenkov toch [klokkenluider in het dopingschandaal]. Hij deed een zelfmoordpoging, hij zat in een psychiatrische kliniek. Hoe kon zo'n man hoofd van het Moskouse dopinglaboratorium worden?'

Poetin: 'Het Internationaal Olympisch Comité zegt dat hij een eerlijk man is. Dat hij beschermd wordt door de FBI en dat alles in zijn dagboeken staat. Belachelijk. Bescherming door de FBI is geen voordeel in mijn ogen. Ze kunnen hem gedrogeerd hebben om hem bepaalde dingen te laten zeggen. Het was fout om hem aan te stellen en ik weet wie dat deed, maar waarom oude koeien uit de sloot halen?'

Ksenia Sobtsjak, presentatrice Dozjd TV en presidentskandidaat: 'Zoals u waarschijnlijk weet, doe ik mee aan de verkiezingen...'

Poetin: 'Bedriegt u de zaal ook al? Bent u hier als journalist of presidentskandidaat?'

Sobtsjak: 'Als journalist van TV Dozjd. Dat is helaas de enige mogelijkheid om u een vraag te stellen, want u doet niet mee aan debatten. Het probleem is dat oppositiekandidaten niet mogen meedoen aan verkiezingen. Aleksej Navalny voert al een jaar campagne en een Europese rechtbank heeft geoordeeld dat de rechtszaak tegen hem gefabriceerd is. Toch mag hij niet meedoen. Ook mij wordt het lastig gemaakt. Niemand wil ruimte verhuren, want mensen weten dat een oppositieleider vermoord of berecht wordt. Waarom is het Kremlin bang voor concurrentie?

Poetin: 'Wilt u dat er hier tientallen Saakasjvili's [Oekraïense oppositiepoliticus] rondrennen? Dat we van de ene Maidanachtige staatsgreep naar de volgende gaan? Ik weet zeker dat de meerderheid van de Russen dat niet wil. (Applaus uit de zaal.)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden