José Alvarenga, een moderne Odysseus of toch een fantast

AMSTERDAM - In een open polyester vissersschuitje weggeblazen worden uit een Mexicaanse baai, en 13 maanden later levend en wel aanspoelen op de Marshall-eilanden, ruim 10 duizend kilometer verderop in de Stille Oceaan, geleefd hebbend op een dieet van rauwe vis, schildpaddenbloed en zijn eigen urine.


Klopt het verhaal van de overlevende, de van oorsprong Salvadoraanse gastarbeider José Salvador Alvarenga, dan werpt het een nieuw licht op de geloofwaardigheid van Homerus' Odyssee.


Vast staat dat de golven Alvarenga vorige op het strand van het eilandje Ebon afleverden. Hij oogde verwilderd, zijn gelooide hoofd omkranst met zongebleekt baardhaar. Maar behalve verschijnselen van uitputting en opgezwollen enkels, bleek hem niet gek veel te mankeren.


Hoe dat in hemelsnaam mogelijk is? Als de zon te fel brandde of de regen te hard striemde, zei Alvarenga, zocht hij beschutting in de blauwe plastic bak die in de boot lag.


Ongeacht de geloofwaardigheid van het verhaal leidde zijn reis al tot een mirakel. Een Salvadoraanse journalist die het verhaal hoorde, bracht Alvarenga in contact met zijn ouders en dochter, die hem na een radiostilte van acht jaar dood waanden.


Van de miljoenen arbeidsmigranten uit het allerkleinste land van Zuid-Amerika, bekend vanwege zijn gewelddadige drugsmoorden, raken er velen onderweg van de radar. Ze worden gekidnapt, vermoord of leven in Mexico of de VS verder onder een andere naam, in de illegaliteit.


Zowel de Mexicaanse overheid, als die van de Marshall-eilanden, reageerde in eerste instantie sceptisch op het epos van Alvarenga. Maar inmiddels moeten ze, onthutst, concluderen dat tenminste een deel van het verhaal klopt.


In Costa Azul, een vissersplaats in het zuidwesten van Mexico, maakte de eigenaar van de visserscoöperatie Camaroneros de la Costa in november 2012 melding van een vermist bootje met twee vissers: ene Ezequiel Córdova en een man die bekend stond als Cirilo Vargas.


Cirilo, zo heeft het thuisfront in El Salvador laten weten, was vroeger de bijnaam van Alvarenga. Verder vertelden zijn ouders dat hun zoon als kind al ongewoon sterk was en altijd bezig met de zee. Vissers in Costa Azul die beelden van Alvarenga zagen, zeiden hem te herkennen.


Volgens het rapport dat de Mexicaanse provinciale overheid opmaakte, waren beide verdwenen vissers 38 jaar oud. Alvarenga zegt in werkelijkheid 37 te zijn.


Alvarenga begon naar eigen zeggen inderdaad met ene Ezequiel aan zijn reis. Maar dat was een puber, beweert hij, die na een maand overleed omdat hij niet at.


'Het is moeilijk te geloven dat iemand 13 maanden op zee overleeft', zei Tom Armbruster, de Amerikaanse ambassadeur op de Marshall-eilanden. 'Maar het is ook moeilijk voor te stellen dat iemand vanuit het niets op Ebon arriveert.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden