nieuwsUitspraak in zaak Verstappen

Jos B. veroordeeld tot 12,5 jaar cel voor ontvoering en misbruik Nicky, maar vrijspraak voor doodslag

Wegens seksueel misbruik en vrijheidsberoving ‘met de dood als gevolg’ gaat Jos B. 12 jaar de cel in – plus een half jaar voor het bezit van kinderporno. De ouders van Nicky (destijds 11) zijn opgelucht. Toch zitten ze nog met vragen.

Berthie Verstappen (L), Femke Verstappen (R) en Peter R. de Vries (M) komen aan bij de rechtbank voor de uitspraak in de zaak tegen Jos B.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Jos B. heeft Nicky Verstappen seksueel misbruikt, tegen diens wil. Tijdens dat misbruik heeft hij de 11-jarige jongen van zijn vrijheid beroofd door hem in zijn macht en onder controle te houden. ‘Dat is op zo’n manier gebeurd dat Nicky geen adem kon halen en door zuurstoftekort is overleden’, aldus de rechtbank in het vonnis.

De rechter veroordeelde B. vrijdag tot 12 jaar celstraf voor seksueel misbruik en vrijheidsberoving ‘met de dood als gevolg’. Voor het bezit van kinderporno kreeg hij nog eens 6 maanden, waardoor de totale straf uitkomt op 12,5 jaar.

Van doodslag werd hij vrijgesproken. Toch houdt de rechtbank B. wel verantwoordelijk voor de dood van Nicky. Letterlijk zei de rechter: ‘Zonder het handelen van de verdachte had Nicky Verstappen op dinsdag 11 augustus 1998 om 20.50 uur (toen zijn lichaam werd gevonden, red.) nog geleefd.’

Volgens de rechter is echter niet bewezen dat B. de jongen opzettelijk van het leven heeft beroofd. Dat kan ook per ongeluk (‘ongewild of onbedoeld’) zijn gebeurd tijdens het onder fysieke controle houden van Nicky. ‘En dat gedurende het seksueel misbruik, waarbij de verdachte de hand voor de mond van Nicky heeft gehouden en op hem heeft gelegen, waardoor kracht op de borst van Nicky is uitgeoefend’, zo schetste de rechter een waarschijnlijk scenario.

Die handelwijze heeft B. ook in 1984 en 1985 al eens getoond tijdens ontuchtige handelingen met jonge jongens. Ook toen overweldigde hij zijn slachtoffers door met zijn hand hun mond dicht te houden. Hij drukte hen tegen de grond en graaide met zijn hand in hun onderbroek. Zij hebben het overleefd, Nicky niet – hij is door ‘subtiel smoren of verstikking’ om het leven gekomen.

Volgens de rechtbank is seksueel misbruik (betasten én binnendringen) wel wettelijk en overtuigend bewezen. Ten eerste hebben pathologen op het lichaam van Nicky twee letsels gevonden die duiden op misbruik. Ook werd de jongen aangetroffen met zijn onderbroek en pyjamabroek binnenstebuiten en achterstevoren aan. Oftewel: B. heeft hem die uitgetrokken en daarna weer aangetrokken. En het derde, belangrijkste bewijs: aan de binnenzijde bij het kruis en op de tailleband van de onderbroek zijn 20 dna-sporen van B. aangetroffen.

Verdoezelen

Het misbruik heeft vlak voor Nicky’s dood plaatsgevonden, zo volgt de rechter de zienswijze van de deskundigen. Maar voor doodslag, met opzet dus, is geen bewijs. Die constatering maakt een groot verschil voor de strafmaat.

Het Openbaar Ministerie heeft B. zelfs gekwalificeerde doodslag ten laste gelegd. Dat is een zwaardere vorm van doodslag, namelijk om een ander misdrijf (seksueel misbruik) te verdoezelen. Hiervoor geldt een maximale straf van levenslang. Mede daarom eiste het OM 18 jaar cel tegen B. – indien de rechter de verdachte geen tbs met dwangverpleging in combinatie met 15 jaar cel wilde opleggen.

Voor wederrechtelijke vrijheidsberoving met de dood tot gevolg is de maximumstraf 12 jaar cel. Voor seksueel misbruik van een minderjarige geldt hetzelfde maximum. Als beide delicten worden gepleegd, mag niet worden ‘gestapeld’, maar kan de maximumstraf met eenderde worden verhoogd: tot 16 jaar dus. Vooral omdat B. nog een blanco strafblad heeft, is de rechter uitgekomen op een lagere straf.

Het monument voor Nicky Verstappen op de Brunssummerheide.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De rechtbank vindt tbs met dwangverpleging niet nodig. B. is weliswaar een pedofiel die valt op jonge jongens, ‘maar pedofilie leidt niet per definitie tot pedoseksuele delicten’, aldus de rechter. Volgens hem is er geen groot gevaar op herhaling (recidive). B. lijkt zijn lustgevoelens na 1998 onder controle te hebben. ‘Er hebben zich geen andere slachtoffers van deze verdachte gemeld, ondanks de enorme media-aandacht van de afgelopen twee jaren’, aldus de rechter.

De ouders en zus van Nicky reageerden opgelucht op het vonnis. ‘Het is voor ons natuurlijk nooit genoeg’, zei de moeder van Nicky. ‘Maar de rechtbank heeft er wel voor gezorgd dat we een dader hebben, geen verdachte.’

Videoverklaring

Toch blijven ze nog steeds met veel vragen zitten over de laatste uren in het leven van Nicky. Daarover heeft B. slechts gezwegen. Ook de rechtbank neemt hem dat zeer kwalijk. B. zou met een verklaring komen die in de kluis lag, een ‘troefkaart’ die hij nog even tegen de borst hield. Uiteindelijk kwam hij met een ongeloofwaardige videoverklaring: hij zou Nicky hebben gevonden toen deze al dood was. ‘Dat is wel een heel bittere troefkaart om te spelen’, aldus de rechter. Vader Peet Verstappen verzuchtte na afloop: ‘We hebben een dader, maar nog steeds geen antwoorden.’

Advocaat Gerald Roethof, die had ingezet op vrijspraak, kondigde vrijdag meteen aan in hoger beroep te gaan. ‘Dit vonnis klopt eigenlijk op alle onderdelen niet’, aldus de raadsman. ‘De rechtbank heeft iets te veel geluisterd naar het OM.’

Zoveel dna-sporen op de onderbroek van Nicky Verstappen. Maar is dat ook voldoende bewijs tegen Jos B.?

Jos B. in zijn laatste woord voor de rechtbank: ‘Hoeveel pech kun je hebben dat je iemand vindt die dood is?’

Moeder Nicky tegen Jos B.: ‘Jij was erbij, jij bent de dader. En wat doe jij? Je zwijgt’

Jos B. onthult zijn ‘geheim’: ‘Nicky was al dood toen ik hem vond.’  Maar hoe geloofwaardig is zijn verklaring?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden