REPORTAGEProces Nicky Verstappen

Jos B.: ‘Nicky was al dood toen ik hem vond’ – maar hoe geloofwaardig is zijn verklaring?

Advocaat Gerald Roethof van Jos B. staat de pers te woord. Peter R. de Vries, die de familie van Nicky Verstappen vertegenwoordigt, luistert toe. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Jos B. heeft maandag verklaard hoe zijn dna op het lichaam van Nicky Verstappen terecht is gekomen. Peter R. de Vries, die de familie van Nicky Verstappen vertegenwoordigt, noemde de verklaring van B. ‘volstrekt ongeloofwaardig en leugenachtig’. 

Hoe geloofwaardig is de verklaring die Jos B. maandag bij het begin van de inhoudelijke rechtszitting aflegde? Omdat hij moeite heeft om ‘onder spanning’ in het openbaar te spreken had hij samen met zijn advocaat Gerald Roethof een filmpje opgenomen dat werd afgedraaid in de Maastrichtse rechtszaal. Daarin herhaalt hij dat hij Nicky Verstappen in augustus 1998 niet heeft ontvoerd, misbruikt en gedood. Maar dat hij op enig moment wel het levenloze lichaam van het 11-jarige jongetje heeft gevonden in het omheinde dennenbosje op de Brunssummerheide.

‘Ik loop al heel lang met een geheim rond’, zo begon hij de videoverklaring. Het was een mooie zomerdag, hij was gaan fietsen en bij de bosrand gestopt om een plas te doen tegen een boom. Toen werd zijn aandacht getrokken door ‘iets in de verte’. Hij liep naar het dennenbosje toe en zag iemand liggen, een kind.

Hij is over de heining gestapt, vertelde hij, en heeft gekeken of de jongen nog leefde. Hij controleerde of hij nog een ademhaling en hartslag hoorde. Daarbij raakte hij ook het lichaam en de kleding van de jongen aan. Maar de jongen was al dood, zei hij. Daarna is hij in paniek weggevlucht, bang voor de gevolgen. Want hij had een zedenverleden wegens ontuchtige handelingen met jongetjes.

‘Ik wist niet wat ik moest doen’, zei hij. ‘Moest ik het melden bij de politie. Maar wie zou me geloven?’

Later zei hij tegen de rechter: ‘Je zit bij een dood kind, dan bekruipt je de angst dat je bekeken wordt.’ Wel zag hij nog tijd om de kleding van Nicky ‘te fatsoeneren’. Hij veegde ‘blaadjes’ van zijn pyjamabroek, zei hij tegen de rechter. Ook heeft hij Nicky, die half op zijn buik lag, op zijn rug gedraaid en ‘één been gestrekt’, aldus B. ‘Wat kon ik nog doen?’

Paniek

Hij is volgens zijn verklaring in paniek naar huis gefietst. Uren later besloot hij de vondst toch te melden. Hij stapte weer op de fiets richting de Brunssummerheide. ‘Toen bleek dat het kind al gevonden was’, zei B. in het filmpje ‘De noodzaak om het te melden, was er niet meer.’ Dat zou ook de verklaring zijn waarom hij kort na middernacht door twee marechaussees is staande gehouden bij de vindplaats. Toen zei hij slechts dat hij post voor de scouting aan het rondbrengen was.

De verklaring van B. leidde tot tal van vragen bij de rechtbank. Waarom heeft hij de vondst niet meteen gemeld, desnoods anoniem? En toen hij het wel wilde melden, waarom belde hij niet gewoon met de politie, maar fietste hij naar de vindplaats op de Brunssummerheide? Waarom komt hij nu pas met zijn verklaring? 

B. gaf wel antwoorden, maar die bleven toch overwegend vaag of ontwijkend. Soms kon hij het zich niet meer herinneren: ‘Het was een waas, één grote chaos.’ Dan weer beriep hij zich (opnieuw) op zijn zwijgrecht.

‘Leugenachtig’

‘Volstrekt ongeloofwaardig en leugenachtig’, noemde Peter R. de Vries als woordvoerder van de familie de verklaring van B. Die roept volgens hem meer vragen op dan ze antwoorden geeft. ‘Hoe verklaart hij dan dat dna-sporen op de binnenkant van de onderbroek van Nicky zijn aangetroffen?’, aldus De Vries.

Natuurlijk moest de verdachte met een verklaring komen – volgens het Openbaar Ministerie zijn 27 dna-sporen op de kleding en het lichaam van Nicky gevonden. Maar De Vries vindt het ‘een rammelende verklaring’, een zwaktebod. ‘Met deze verklaring kan ik me voorstellen dat hij twee jaar gezwegen heeft’, schamperde hij. ‘Daarmee laat hij zien dat zijn betrokkenheid veel groter is.’ Voor de ouders en zus van Nicky blijft B. de dader.

‘Dit is zijn verhaal’, zei advocaat Roethof: Volgens hem kan zijn cliënt het nooit goed doen. Als hij zwijgt, dan heeft hij iets te verbergen. Maar als hij praat, dan zijn er weer mensen die hem niet geloven. Maar op vragen over de dna-sporen op de onderbroek van Nicky, wilde Roethof niet ingaan. ‘De rest van de vragen over het dna-bewijs zal op een later moment aan de orde moeten komen’, aldus de advocaat.

Omheining 

De rechtbank probeerde met een spervuur aan vragen de geloofwaardigheid van B. te testen. Zo constateerde één rechter dat de man die uiteindelijk Nicky vond, heeft verklaard dat je echt dicht op de omheining moest staan om het lichaam in het dennenbosje te zien liggen. B. stond echter veel verderop te plassen tegen een boom toen hij wat zag. ‘U ziet op tientallen meters iets liggen?’, vroeg de rechter. B.: ‘Ik ga geen vragen meer beantwoorden.’

Geloofwaardig of niet geloofwaardig, de verklaring van B. heeft de zaak er nog gecompliceerder op gemaakt. De doodsoorzaak en het seksueel misbruik van het jongetje zijn nooit officieel vastgesteld. ‘Smoring of geweld tegen de hals’ is door een deskundige als meest waarschijnlijk oorzaak genoemd. Sporen op het lichaam van Nicky wijzen volgens een andere deskundige op seksueel misbruik, maar zeker is dat niet.

En hoe betrouwbaar zijn de getuigen die zeggen dat ze B. destijds zagen fietsen met een jongetje achterop? Ook over de 27 dna-sporen van B. op Nicky bestaan twijfels: zijn het er wel zoveel (of heeft verplaatsing van sporen plaatsgevonden)? En wat zeggen die sporen – geen bloed, geen sperma – eigenlijk over de dood van Nicky? ‘Heeft u Nicky misbruikt?’, vroeg een rechter maandagmiddag aan het eind van de eerste zittingsdag. Jos B.: ‘Ik heb Nicky niet misbruikt.’

Zoveel dna-sporen op de onderbroek van Nicky Verstappen. Maar is dat ook voldoende bewijs tegen Jos B.?

Steeds meer verdachten, zoals Jos B., beroepen zich op het zwijgrecht. Frustrerend voor slachtoffers en nabestaanden. Maar is zwijgen niet nog altijd beter dan liegen?

Tijdens de schouw staan de ouders oog in oog met verdachte Jos B. op de vindplaats van hun zoon Nicky. ‘Dat grijpt iedereen aan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden