Jorritsma, minister van staatssteun

Ineens is Annemarie Jorritsma, minister van Economische Zaken, terug in de tijd. Terug naar de periode van vóór de parlementaire enquête naar de verliezen van scheepswerf RSV en de vele honderden miljoenen waarvoor de staat het schip in ging....

Op de stoep van het ministerie aan de Bezuidenhoutseweg in Den Haag stonden destijds ondernemers te jammeren. Door schuld van de overheid gingen zij kopje onder, stelden ze. In het buitenland hielp de overheid wèl, en dat leidde tot oneerlijke concurrentie. EZ zwichtte - met de bekende consequenties.

De lessen van de RSV-enquête zijn op Jorritsma's ministerie diep doorgedrongen, maar de ondernemers staan inmiddels weer op de stoep. Arie Kraaijeveld, voorzitter van de metaal-elektro-branchevereniging FME, uit zich diep gefrustreerd over het gebrek aan gehoor dat hij op het ministerie krijgt. 'Waarom koopt het kabinet wel aandelen KPN en geen aandelen Stork?', vraagt hij zich hardop af.

Toch weet ook Kraaijeveld dat er wegen zijn om op het ministerie voordeeltjes te halen. Het Finse Wärtsilä, eigenaar van de voormalige dieselmotorenfabriek van Stork in Zwolle, wist de weg te vinden naar royale kredieten voor de ontwikkeling van motoren. Van terugbetaling is pas sprake als er daadwerkelijk wordt geproduceerd en verkocht. Lukt dat niet, dan hoeft Jorritsma het geld niet terug.

Het is echter niet genoeg. Het Finse bedrijf dreigt naar Italië te vertrekken omdat de productiemogelijkheden daar 'flexibeler' zijn. Waarnemers en politieke partijen vermoeden een fors bedrag aan Italiaanse staatssteun, reden waarom Jorritsma de kwestie in Brussel aankaart. De nog openstaande kredieten aan Wärtsilä - 43 miljoen gulden groot - eist de minister ineens terug, nadat ze eerder dit jaar nog 13 miljoen kwijtschold.

Het geweten van Jorritsma is niet brandschoon. Afgelopen week hield Jorritsma een ander douceurtje voor het bedrijfsleven in stand. De jaarlijkse stroom van 500 miljoen gulden aan energiesubsidies voor het bedrijfsleven blijft intact.

Een opmerkelijk besluit, omdat een ambtelijke commissie net heeft geconcludeerd dat minstens de helft van dit geld terecht komt bij ondernemers die het niet nodig hebben. Deze groep free riders zou ook zonder de subsidie hun nieuwe energiezuinige apparaat hebben aangeschaft.

Op voorspraak van Jorritsma heeft het kabinet besloten om de subsidies te continueren. Wel wil het kabinet het aantal free riders omlaag brengen, maar concrete maatregelen daartoe ontbreken.

Van de 1,7 miljard euro die Jorritsma jaarlijks uitgeeft, maken subsidies aan het bedrijfsleven met 1 miljard euro het leeuwendeel uit. Het industriebeleid is dood, leve het industriebeleid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden