Jorritsma laat berichten over Frans smeergeld NS onderzoeken

Minister Jorritsma van Verkeer en Waterstaat stelt op haar ministerie een onderzoek in naar aanleiding van berichten in de Franse pers dat het Franse concern GEC-Alsthom in 1989 en 1990 smeergeld zou hebben betaald aan Nederlandse tussenpersonen voor de aankoop van 38 locomotieven door de NS....

Van onze verslaggevers

PARIJS/AMSTERDAM

Volgens een artikel in de krant Libération zou er destijds via firma's in Panama zo'n twee miljoen gulden geheime provisie zijn betaald. Aan wie het geld zou zijn betaald weet de krant niet, maar op basis van anonieme bronnen wordt gesuggereerd dat het personen zijn 'dicht bij de regering'.

Volgens de bronnen zijn de eerste twee 'commissies' naar een tussenpersoon gegaan uit de omgeving van de toenmalige CDA/VVD-regeringscoalitie in Nederland. Een derde bedrag zou volgens de krant zijn toegespeeld aan 'socialistische vrienden in Nederland'. Eind 1989 trad een coalitie van CDA en PvdA aan.

Harde bewijzen voor de beschuldigingen heeft de krant niet. Het verhaal maakte in het weekeinde een stroom van ontkenningen los. De NS sluiten uit dat er ooit smeergeld is betaald. Oud-NS-directeur Ploeger noemde het zelfs absurd te veronderstellen dat de fabriek voor de order in Nederland smeergeld heeft betaald. De NS deden altijd rechtstreeks zaken met de fabriek, nooit via tussenpersonen. GEC-Alsthom is al tientallen jaren leverancier van de spoorwegen op het gebied van locs, en concurrentie voor de order was er niet. De NS hadden zelfs moeite om de locomotieven op tijd geleverd te krijgen.

Ook de ministers van Waterstaat destijds, achtereenvolgens Kroes (VVD) en Maij (CDA), reageerden met verbazing en ongeloof. Ze hebben nooit iets van een smeergeldaffaire rond de NS vernomen. De huidige minister van Verkeer Jorritsma zei zondag in reactie op verzoeken van kamerleden dat ze snel duidelijkheid wil hebben in de kwestie.

Het voormalige PvdA-kamerlid Castricum, destijds de eerste man van de sociaal-democraten voor spoorwegzaken, kan de aantijgingen ook niet plaatsen. 'Ik heb nooit iets gehoord van smeergeld bij de NS. Nee, ik heb ook nooit een cent ontvangen uit Panama. En ik ken ook niemand anders bij wie dat wel het geval is'.

De Franse kranten (Le Monde nam het verhaal van Libération zaterdagmiddag over) baseren hun suggestie van corruptie bij de NS op documenten die tijdens een huiszoeking op 14 maart door de Franse justitie is gehouden bij de transportdivisie van het bedrijf in Parijs.

GEC-Alsthom gaf zondag een verklaring uit waarin de aantijgingen 'uitermate lasterlijk' worden genoemd. Het concern ontkent formeel de interpretatie die de kranten geven aan de in beslag genomen documenten, en onderstreept 'dat door het bedrijf aan geen enkele Nederlandse ambtenaar of politicus, noch aan enig functionaris van de NS smeergeld is betaald'.

De Franse onderzoeksrechter Renaud van Ruymbeke graaft al geruime tijd naar de illegale betalingen die door verschillende Franse bedrijven zouden zijn gedaan aan het zogenaamde 'studiebedrijf' la Sages. In werkelijkheid functioneerde la Sages als doorsluisbedrijf voor smeergelden aan de Franse socialistische partij, die toen nog de regeringsmacht had. Bij de huiszoeking op 14 maart bij GEC-Alsthom zou justitie gestuit zijn op meerdere dubieuze betalingen.

Het bedrijf zou onder meer 2,8 miljoen franc (900 duizend gulden) hebben betaald aan la Sages. Directeur Michel Reyt van la Sages zou volgens de Franse kranten aan de onderzoeksrechter hebben verklaard dat het om een 'commissie' ging bij de levering van spoorwegmaterieel aan Nederland.

Daarnaast zouden volgens Libération sporen zijn gevonden van dubieuze betalingen voor een totaal van 6,4 miljoen francs aan twee bedrijven in Panama. Volgens Libération blijkt uit de bij de huiszoeking in beslag genomen facturen dat de commissies zijn gelieerd aan de verkoop van 38 locomotieven aan de Nederlandse Spoorwegen door GEC-Alsthom, voor een bedrag van zo'n zeshonderd miljoen francs, ongeveer tweehonderd miljoen gulden. Maar welke aanwijzingen daarvoor bestaan, meldt de krant niet.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden