Jorge Valdano voelt zich vaak zendeling in 'n wereld vol heidenen

Waren er maar meer voetbaltrainers als Jorge Valdano, een 39-jarige Argentijn die voetbal ooit een excuus noemde om gelukkig te zijn....

PAUL ONKENHOUT

Van onze verslaggever

Paul Onkenhout

AMSTERDAM

Valdano is trainer van Real Madrid en hij staat bekend om zijn filosofisch getinte, bijna poëtische uitspraken. Voetbal is geen spel, voetbal is een metafoor voor het leven en vaak voelt hij zich zendeling in een wereld vol heidenen. Moed is altijd beter, een credo van de Argentijnse schrijver Borges, is een van zijn lijfspreuken en herhaaldelijk heeft Valdano verklaard dat zijn geest niet te doden is.

Er wordt hem gevraagd wat hij vindt van het dringende verzoek van Pasarella, de Argentijnse bondscoach, aan Real-speler Redondo om zijn haar te laten afknippen. Redondo weigerde dat en viel buiten de nationale selectie. Valdano: 'Pasarella is mijn vriend, maar van vrijheid ben ik een nog grotere vriend.'

Over de wedstrijd tegen Ajax: 'We mogen niet vrezen voor de lawine die Ajax over ons heen zal storten.'

Als Sandro na de genoeglijke ontmoeting met Valdano de lift binnenstapt: 'Let op zijn kopballen.' De lift trilt als Valdano een koppende middenvelder nabootst. Sandro lacht, Valdano lacht, iedereen lacht. Sandro is 1.70 meter.

Chendo, de 34-jarige rechtsback die vanavond in het Olympisch Stadion de geschorste Quique zal vervangen, noemt hij een 'Godenverzamelaar'. Hij heeft met succes immers Maradona en Platini al eens uitgeschakeld. 'En Valdano ook, maar dat was niet zo moeilijk.'

Maar Chendo is de snelste niet meer en is het dus wel verstandig om hem aan Overmars te koppelen? Twintig minuten lang raasde de Ajax-speler eerder dit seizoen in Madrid onstuitbaar langs de verdediger. Valdano: 'Een voetballer is goed of slecht, niet snel of langzaam.'

En Chendo verdient als ieder mens een tweede kans, vindt hij. 'Trainers zijn de enigen ter wereld die geen tweede kans krijgen.'

Uitgebreid vertelt hij dat de eerste Champions League-wedstrijd in de geschiedenis van Real Madrid moet worden beschouwd als een eerbetoon aan de gouden elftallen uit de jaren vijftig en zestig. Zes maal won de club de Europa Cup voor landskampioenen, de eerste een jaar na de geboorte van Valdano, de laatste in 1966. Nog altijd drukt de last van het verleden zwaar op Real Madrid.

Valdano is een moderne, vernieuwende coach, maar de banden met het verleden heeft hij niet doorgesneden. 'Deze wedstrijd tegen Ajax is een hommage aan de helden uit het verleden, aan spelers als Di Stefano, Puskas en Gento. Eindelijk is Real Madrid terug aan de Europese top en we zijn er op een waardige manier gekomen, door de voordeur. Vorig seizoen werden we in Spanje uitgedaagd door Barcelona en we hebben dat duel gewonnen. Nu worden we uitgedaagd door Europa. Dat is zeer bevredigend en eervol.'

Jorge Alberto Valdano Castellano is de zoon van een Italiaanse vader en een Argentijnse moeder. Omdat moed altijd beter is, legde hij adviezen van ouders en vrienden naast zich neer en toog hij al op 21-jarige leeftijd naar het Spaanse Alaves. Zijn weg steeg vervolgens naar Real Zaragoza, Real Madrid (drie landstitels, twee maal de UEFA Cup) en de nationale ploeg. In 1986 werd hij, met Maradona als gids, wereldkampioen in Mexico.

Als speler was Valdano een aanvaller met een vrijmoedige stijl en artistieke opvattingen over het spel. Het was vanzelfsprekend dat hij trainer werd nadat hij zijn loopbaan had moeten afsluiten door een ernstige vorm van geelzucht. Twee maal schoof hij met Tenerife op de laatste speeldag Barcelona de titel toe door Real Madrid te verslaan. Argwanend werd hij dan ook bejegend toen hij in 1994 als trainer terugkeerde naar het Bernabeu-stadion.

Daar wachtte hem een zware taak: de renovatie van een overrijp elftal, de Bende van de Gier, dat teerde op oude successen. Bovendien kwam aan het licht dat de financiële tekorten torenhoog waren gestegen, tot naar schatting 300 miljoen gulden.

De Gier zelf, Emilio Butragueño, werd het symbool van de vernieuwingsdrang van Valdano. Butragueño en Martin Vazquez hebben inmiddels elders emplooi gevonden en Michel is reserve.

Valdano kleurde het nieuwe Real Madrid met jonge spelers als Raul, Sandro en Amavisca, nam zijn landgenoot Redondo mee uit Tenerife en profiteerde van de wedergeboorte van de door Barcelona afgestoten Laudrup. Dat de Deen tegen Ajax ontbreekt, betreurt Valdano. 'Maar kennelijk was het zo voorbeschikt.' Ook de Argentijn Esnaider bleef achter in Madrid. 'Hij is het slachtoffer geworden van een beslissing van de trainer.'

Met Real Madrid wil die trainer baas van de groep worden, want op die status heeft zijn club recht, vindt hij. Valdano prijst de offensieve kracht van Ajax, 'een moedig en bewonderenswaardig elftal dat streeft naar balbezit en altijd wil domineren.' Cruciaal is de eerste wedstrijd tegen Ajax volgens hem niet.

'Maar psychologisch is het belang zeer groot. We moeten onze naam nú vestigen. En dat zullen we doen, met goed voetbal. Ajax heeft ons eerder in Madrid in een oefenwedstrijd veel geleerd door snel en direct te spelen. Maar in de tweede helft hebben zij van ons geleerd. Toen maakte Ajax ons niet meer bang, maar zichzelf.'

De bal veroveren, direct spelen en genieten van de wedstrijd, dat zal Jorge Valdano zijn spelers vanavond voorhouden en als altijd zal in de kleedkamer ademloos naar hem worden geluisterd. Valdano zal wijzen op de lawine die Ajax zal trachten over zijn ploeg te storten en wellicht het beeld van de man gebruiken die bij een ongeval zijn arm heeft verloren.

'Het is moeilijk te voorspellen hoe Ajax mentaal reageert op de verschrikkelijke gebeurtenissen van de laatste dagen. De kans bestaat dat het een positieve uitwerking zal hebben. Zoals de man die zijn ene arm verliest en vervolgens alles in het werk stelt om zijn andere arm aan te sterken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden