Jordaniërs 'houden van hun koning'

Amman - Abdullah II is overal. Op elk regeringsgebouw in Amman hangen reusachtige foto's van de Jordaanse vorst. Maar hij is ook aanwezig bij de kapper, de slager en in het koffiehuis. Soms hangt hij er in vol militair ornaat, een volgende keer poseert hij in westers kostuum, dan weer heeft hij een rood geblokte keffiyeh op het hoofd.


Ook in Jordanië is het, net als in Egypte, Tunesië en Jemen, onrustig, maar nergens wordt het hoofd van de vorst geëist. 'We houden van de koning. Wij willen alleen hervormingen. Jordanië is geen Egypte', hoor je overal. Abdullah is geen Mubarak.


In het hippe internetcafé in downtown Amman lurken jonge moslima's aan de waterpijp. Op de achtergrond staat een tv afgestemd op Al Jazeera. Op het scherm golven de anti- en pro-Mubarak demonstranten heen en weer op het Bevrijdingsplein van Caïro. De jongedames keuren de dramatische gebeurtenissen geen blik waardig. Ze praten over The Switch, de nieuwe film van Jennifer Aniston.


Hemelsbreed 300 meter verderstaat de Koning Husseinmoskee. Hier werden de afgelopen drie vrijdagen na het middaggebed demonstraties gehouden. Massaal werden ze nooit, meer dan een paar duizend man kwam niet opdagen.


'Ja, ik was er bij', zegt Ali Bakr op het rommelige plein voor de moskee. Hij is lid van het Islamitisch Actiefront, de Jordaanse tak van de Moslimbroederschap, die half in de illegaliteit opereert. 'Wij eisen vrije verkiezingen, waarbij het parlement een nieuwe regering benoemt.'


Koning Abdullah II regeert over Jordanië als een absoluut vorst. Hij benoemt regeringen, hij kan het parlement ontbinden. Het kiesstelsel in het land is bovendien zodanig georganiseerd dat de meer rurale gebieden, daar waar de zwaar koningsgezinde lokale stammen leven, onevenredig zwaar vertegenwoordigd zijn.


Een westerse diplomaat zegt: 'De koning is de bindende factor. Zonder het hasjemitisch vorstenhuis zou Jordanië wellicht uit elkaar vallen. Enerzijds heb je de Eastenders, de oorspronkelijke bevolking aan deze zijde van de Jordaan. Aan de andere kant zijn er bijna drie miljoen Palestijnen die afkomstig zijn uit de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever.'


Jordanië is een ander land dan Egypte, zegt politiek analist Orayeb Rentawi. Daar leeft een ontevreden massa van meer dan tachtig miljoen, hier wonen nog geen zeven miljoen mensen. 'De Jordaniërs willen economische hervormingen, een eerlijker politiek. Geen regimeverandering .'


De problemen die Jordanië kent, zijn een stevige staatsschuld, hoge voedsel- en brandstofprijzen, een te groot ambtenarenapparaat, een meerderheid van de bevolking die jonger is dan 25. Jongeren die weinig uitzicht hebben op een goede baan.


Abdullah, bevreesd dat de Jasmijnrevolutie in volle kracht zijn kant op golft, ontsloeg deze week de regering van de gehate premier Samir Rifai. De vorst benoemde Marouf Bachit.


Abdullah heeft met de benoeming van Bachit de meeste seculiere oppositiepartijen even van de straat gekregen. Zij werden woensdag uitgenodigd door de nieuwe premier om met hem over diens hervormingsplannen te praten. Deze partijen zetten hun protestactiviteiten daarna even in de wachtstand. Abla Olbeh, scretaris-generaal van de Hashed partij: 'We gaan vrijdag niet opnieuw demonstreren. We willen de premier een kans geven zijn plannen te ontwikkelen.'


Het Islamitisch Actiefront gaat vandaag na het gebed wel de straat op. Politiek leider Hamzah Mansour wijst Bachits benoeming van de hand. 'We willen een nieuwe regering die gevormd wordt na eerlijke, parlementaire verkiezingen.'


En Abdullah II? De vorst is druk bezig met een charmeoffensief. Hij duikt elke dag onverwachts ergens op. Woensdag was hij in het uiterste noorden, in Deir Al Khaf, waar hij een aantal paupers fatsoenlijke behuizing beloofde. Ook mocht ziek volk naar het ziekenhuis. Op kosten van Zijne Majesteit.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden