Jop Vgt 1927-2012

Hij was PSP'er van het eerste uur en mede-oprichter van GroenLinks, maar eindigde als politiek dakloze.

In 1999 zei hij zijn lidmaatschap van GroenLinks op uit onvrede over het feit dat de partij zich niet tegen de NAVO-bombardementen tijdens de Kosovo-crisis keerde. 'Helaas kan ik mijn medewerking aan de oprichting van GroenLinks niet terugdraaien en helaas kan ik ook mijn stem op deze Kamerfractie niet terugdraaien. Het enige - zwakke - gebaar dat ik nog wel kan geven is met onmiddellijke ingang het lidmaatschap van GroenLinks neer te leggen', schreef hij in een brief. Joop Vogt was een van de leden van het eerste uur van de Pacifistisch Socialistische Partij (PSP), drie perioden senator voor deze partij en drie perioden voorzitter. En hij was eind jaren tachtig een van de architecten van GroenLinks: de samenwerking van PSP met CPN en PPR. Vogt overleed 24 december op 85-jarige leeftijd in zijn woonplaats Wageningen.


Hij werd geboren in een rood nest. Zijn vader was jarenlang gedeputeerde in Overijssel voor de SDAP en aanvankelijk een overtuigd pacifist die een gebroken geweertje op zijn revers droeg.


De jonge Vogt was al tijdens zijn studie aan de Hogere Landbouwschool in Groningen - vlak na de oorlog - actief bij de Bond van Sociaal-Democratische Studentenclubs. Hij voelde zich toen nog het meest verwant met de PvdA. 'Tijdens een jongerenweekeinde bezwoer PvdA-leider Koos Vorrink dat het niet tot een koloniale oorlog zou komen en dat de PvdA anders uit de regering zou stappen. Drie dagen later begonnen de politionele acties in Indonesië. De eerste die ik op de radio hoorde, was Vorrink, die het militair ingrijpen goedpraatte', zei Vogt later in de Volkskrant. Hij vond het onvergeeflijk en beschouwde zich vanaf dat moment politiek dakloos. Hij weigerde de dienstplicht en stemde niet.


Van 1951 tot 1953 werkte Vogt als laborant bij de Rijksserum- inrichting in Rotterdam en vervolgens als stal- en voederadviseur bij Hollandia te Vlaardingen. In 1955 werd hij onderzoeker aan de Landbouwhogeschool in Wageningen. Daar bleef hij tot 1984.


In 1958 vond hij opnieuw politiek onderdak toen ontevreden PvdA'ers, die deze partij te pro-Amerikaans vonden, en ontevreden CPN'ers, die hun partij te stalinistisch vonden, zich verenigden in de nieuwe PSP. Vogt werd vicevoorzitter en in 1964 voorzitter. Hij bleef echter altijd in de schaduw staan van PSP-prominenten als Henk Lankhorst, Bram van der Lek en Fred van der Spek.


Vogt was tien jaar lang lid voor de PSP in de gemeenteraad van Wageningen. Nadat de PSP in 1977 een zetel in de Eerste Kamer had verworven, werd hij gevraagd senator te worden. Met kleine tussenpozen zou hij dat blijven totdat de PSP opging in GroenLinks. In 1986 haalde Vogt de media toen hij zich inzette voor de Arnhemse drugsdealer Hans Dost, die in Spanje was gearresteerd en uitgeleverd aan West-Duitsland voor het verkopen van wiet aan Duitsers. Dost werd daar veroordeeld tot 10 jaar cel (later teruggebracht tot 1 jaar en negen maanden) waarbij werd gebruikgemaakt van processen-verbaal die onrechtmatig waren verstrekt door de Nederlandse politie. Vogt riep de ministers Van den Broek van Buitenlandse Zaken en Korthals Altes van Justitie op het matje.


In 1989 werd hij opnieuw PSP-voorzitter. Hij zette zich in voor het samengaan met CPN en PPR tot GroenLinks. Voor die partij was hij was nog een jaar senator, voordat hij uit de politiek terugtrad. Tien jaar later zegde hij het lidmaatschap op. Hij sloot als pacifist ingrijpen in de Joegoslavische burgeroorlog niet uit, maar vond bombardementen misdadig. Hij eindigde zoals hij zijn carrière was begonnen, als politiek dakloze. Vogt was getrouwd met Grietje Hoekstra en had vier kinderen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden