Joost Zwagerman maakt een denkfout

Ik voel iets

Zoals u misschien niet weet heb ik, namens DWDD, een zaal vol met vergeten kunst mogen samenstellen uit het depot van het Drents Museum. Een jongensdroom. Zo zag ik het voor me: ik kom aan in Assen, krijg een door de kunstenaar Max Dupois beschilderde blinddoek voor en ze zetten me achter in een busje. Daarna volgt een eindeloze rit. Ik hoor aan de stemmen dat we drie keer de Duitse grens passeren.

Ze halen me uit het busje. Ik ruik bos. Ze leggen mijn hand op een knop. 'Drukken, deur opendoen en instappen.' Dat doe ik. De blinddoek gaat af. Ik sta in een roestige lift en daal bijna 14 minuten lang. Ik doe de deur open en vlak voor mij, overwoekerd met paddestoelen en vergeten schimmels, staat Het Vergeten Werk van het Drents Museum. Een gebochelde man vraagt mij of ik eerst soep wil.

Zo ging het niet. Het depot van het Drents Museum zit verstopt in een oud kantoor van de Drentse Verzekeringsmaatschappij. Systeemplafonds en schilderijen op de plek waar zich ooit een kantoortuin bevond. Ik ben een dag lang rond-geleid door een heel lieve meneer en een mevrouw die alles van kunst wisten. Als ik een werk koos dat van nul en generlei waarde was, hoorde ik ze vlak achter mij zachtjes grommen. Maar ze zwegen. Dat was de afspraak.

Ik heb - steeds zo eerlijk mogelijk reagerend op mijn eerste indruk - korte teksten bij de werken geschreven. Nu het zaaltje open is voor publiek, kan ik mijn geluk niet op. In andere zalen hangen de keuzes van Halina Reijn, Jasper Krabbé en nog wat mensen die regelmatig aanschuiven bij DWDD.

In die gelukzalige roes schoof ik vrijdagavond aan bij het programma Kunststof op Radio 1 en hoorde daar wat collega Joost Zwagerman vond van mijn manier van werken. Enkele citaten: 'Voor mij vergroot het het genot als ik meer weet over het kunstwerk. Voor mensen als Nico vergroot het hun chagrijn.' En meteen daarna: 'Het is een beetje als vrouwen van middelbare leeftijd die voor een schilderij staan en bijna een appelflauwte krijgen: 'Oho, ik voel iets!!' Kunst is echt wel meer dan dat.'

Ik ben een chagrijnige middelbare vrouw die keelklanken uitstoot als ik een heel mooi geschilderd konijn zie. Ik ben blij dat Joost eindelijk eens heel duidelijk zegt wat hem dwarszit. Hij ergert zich dood aan mensen die zomaar plompverloren iets vinden van een kunstwerk, zonder dat hij wordt geraadpleegd. Dat maakt hem gek. Elke dag staat er ergens in Nederland een middelbare vrouw in een bloemetjesjurk voor een schilderij en Joost staat daar dan niet naast om te kunnen zeggen: 'Je ziet blauw, maar het is eigenlijk geel.'

Ik vind twee dingen van wat Joost Zwagerman tegen mij zegt. Ten eerste: hij maakt een denkfout. Ik word juist heel erg vrolijk en opgewonden van mensen als Joost. Ik vind het fijn als kunst wordt geduid, maar ik vind niet, zoals Joost, dat dat altijd moet. Ik kijk ook graag eens onbevangen. Net waar ik zin in heb. Ten tweede: middelbare vrouwen die 'oho, ik voel iets' zeggen voor een schilderij zijn lief. Ik omhels ze en druk ze aan mijn borst. En ik fluister dan niet snel in hun oor: 'Die waterval staat eigenlijk voor de wegstromende zelfspot.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.