Interview D66-Kamerlid Joost Sneller

Joost Sneller (D66) wil experiment met burgeramendement: ‘Het geeft ruimte voor nuance’

D66 wil burgers meer inspraak geven bij het invoeren van wetsvoorstellen. Kamerlid Joost Sneller dient daarom deze week een voorstel in voor een tweejarig experiment met het burgeramendement. ‘Burgers staan daarbij vooraan in het proces.’

D66-Kamerlid Joost Sneller. Beeld ANP

Met een burgeramendement zouden burgers wijzigingen kunnen aandragen voor wetsvoorstellen in de Tweede Kamer. Zo’n amendement heeft 70 duizend handtekeningen nodig en vervolgens een meerderheid in de Tweede Kamer.

Waarom is hier behoefte aan?

Sneller: ‘Er zijn problemen met de representatie van de bevolking in onze parlementaire democratie. Met een burgeramendement worden kiezers betrokken bij het begin van de wetgeving. En het daagt ons, Kamerleden, vanaf het begin uit om te kijken hoe het dan wel moet. Dat draagt bij aan het idee dat Den Haag niet te ver weg is.’

Wetgeving is vaak ingewikkeld. In hoeverre is het burgeramendement toegankelijk voor burgers zonder juridische kennis?

‘Er zijn geen inhoudelijke eisen. Iedereen kan een wijziging voorstellen en er handtekeningen voor ophalen. Mensen hoeven zich wat mij betreft geen zorgen te maken over moeilijke taal of procedures. Een voorstel voor een wijziging mag gewoon in eigen bewoordingen worden opgestuurd. Als het de drempel heeft gehaald en een Kamerlid het wil indienen, dan komt er sowieso ondersteuning van het Bureau Wetgeving.’

Hoe werkt dat, zo’n amendement indienen?

‘Nadat een wetsvoorstel is gedaan, kunnen mensen online een oproep doen voor een wijziging. Het voorstel heeft ten minste 70 duizend handtekeningen nodig. Daarna wordt het verstuurd naar de Kamer. Die kijkt of er geen onmogelijke voorstellen of juridische onvolkomenheden in staan. De aandrager van het amendement mag het vervolgens mondeling komen toelichten in de Tweede Kamer. Kamerleden zullen om toelichting vragen.’

Dat wordt een debat tussen professionele politici en kiezers. Is dat wel een eerlijke strijd?

‘Er worden hoogstens wat kritische vragen gesteld, de aandrager hoeft niet in debat met Kamerleden. Over het algemeen is er vanuit de Kamer juist veel waardering voor burgerinitiatieven. Er wordt dan over gestemd. Als er een meerderheid voor is, wordt de wet aangepast volgens het burgeramendement.’

Wordt dit geen prooi voor grote lobbyorganisaties?

‘Organisaties of ngo’s zouden een bepaald onderwerp kunnen aanjagen, maar zij mogen zelf geen voorstel opstellen. Het is een van de vragen waarop dit experiment antwoord moet geven. Er is bij sommige partijen angst dat het burgeramendement verkeerd zal worden ingezet, bij anderen leeft juist het idee dat het nooit zal worden gebruikt. We komen er alleen achter door het te proberen. Als het goed bevalt, zouden we kunnen gaan kijken of het een echt burgerrecht moet worden en of we het amendement in de wet moeten laten vastleggen.’

D66 heeft veel kritiek gekregen wegens het afschaffen van het raadgevend referendum. Is het burgeramendement een goedmakertje voor betrokken burgers?

Nee, het raadgevend referendum was een noodrem achteraf. Het burgeramendement is juist bedoeld voor inspraak bij de ingang. D66 is nog steeds voorstander van het correctief bindend referendum, maar daar hebben we een tweederdemeerderheid voor nodig in de Tweede Kamer. En ook dan kunnen burgers alleen achteraf sleutelen aan een wet door ‘voor’ of ‘tegen’ te stemmen. Bij een burgeramendement staan burgers vooraan in het proces. Dat geeft veel meer ruimte voor nuance.’

Hoe gaat u ervoor zorgen dat het experiment er komt?

‘Er is geen wetswijziging voor nodig. Het zal binnen de vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken worden besproken en aan de Kamer worden voorgelegd. We zullen erover moeten stemmen. Als er een Kamermeerderheid is, kunnen we het experiment starten voor een periode van twee jaar.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden