Joost Eerdmans stelt teleur

Na het interview met Kamerlid Joost Eerdmans kiest Bert Schriever liever voor oude politiek dan voor politieke macho's die denkbeelden verkopen die niet uitvoerbaar zijn....

Wie afgelopen zaterdag kennis heeft genomen van het interview met het Kamerlid Joost Eerdmans, moet van de ene verbazing in de andere zijn gevallen (het Vervolg, 8 januari).

Nu valt het natuurlijk ook niet mee om als discipel van Pim Fortuyn in de voetsporen van deze zelfbenoemde messias te treden, die de ambitie had het door de paarse coalitie en de PvdA geknechte volk naar het beloofde land te leiden. De man ook die zich, in zijn grenzeloze zelfverheerlijking, in zijn dromen omschreef als een Winston Churchill met de grandeur van een Harry Mulisch en het retorische talent van een Silvio Berlusconi.

Daar sta je dan als verweesde erfgenamen. Ga er maar aan staan. De korte geschiedenis van de LPF heeft bewezen dat de opgeblazen grootsheid van Fortuyn in onze spektakel- en stemmingenmaatschappij alleen maar heeft geresulteerd in, zoals Eerdmans het zelf omschrijft, amateurisme, eigenbelang en kwaadwillendheid van zijn erfgenamen. Een wel erg milde analyse.

Nu worden erfenissen wel vaker verkwanseld, maar de manier waarop dat door de LPF is gebeurd, is uniek in de Nederlandse politieke geschiedenis. Van Eerdmans zou je overigens nog enig politiek benul en tactisch inzicht mogen verwachten. Hij heeft per slot van rekening, voor zijn overstap naar de LPF in 2002, jarenlang in het CDA een degelijke politieke vorming gehad.

Maar ook Eerdmans stelt teleur. Net als de hele zogenaamde nieuwe politiek. In zijn interview geeft hij er blijk van inconsistent, inconsequent en onduidelijk te zijn. Zo geeft hij aan dat het in de politiek niet gaat om wat uitvoerbaar is, maar om hetgeen denkbaar is. Nu is alles denkbaar, want er bestaat niets dat niet in de menselijke geest kan worden uitgedacht. Maar het valt absoluut niet te rijmen met het 'zeggen wat je denkt en doen wat je zegt', het centrale punt in het evangelie van Fortuyn. Op die manier wordt het er voor de kiezer niet duidelijker op.

Verder geeft Eerdmans aan zelf vaak te zeggen dat iets niet kan. Kennelijk is dit een privilege dat hij alleen voor zichzelf reserveert, want voor minister Donner van Justitie die hetzelfde zegt om rechtsstatelijke redenen, heeft hij geen goed woord over.

Nu kan je je sowieso afvragen of de rechtsstaat wel in goede handen zou zijn bij Eerdmans, want wie als politicus ervoor pleit een tank een woonwijk in te sturen om de orde te handhaven, begeeft zich niet alleen op glad ijs, die staat er al op.

Wat moet die tank daar doen? Overlastveroorzakers elimineren, intimideren; een huis in puin schieten? Of is dit ook alleen maar een denkbeeldige oplossing zonder praktische consequenties? Een populistisch proefbalonnetje? Als burger van dit land die straks in het stemhokje staat, is het wel handig te weten of je mogelijk een tank voor je deur kunt verwachten als Eerdmans en zijn nieuwe politiek het onverhoopt voor het zeggen mochten krijgen.

Onduidelijk blijft ook in het interview met Eerdmans op welke wijze meer daders van misdrijven moeten worden opgesloten dan de 4 procent die nu wordt veroordeeld. Moet de celcapaciteit soms met een factor 25 worden vergroot? Praktisch betekent dit dat het aantal cellen van pakweg dertienduizend naar ruim driehonderdduizend moet worden uitgebreid. Of is dit ook alleen maar denkbaar en hoeft het niet uitvoerbaar te zijn?

Verder ontkent Eerdmans ten stelligste dat een nieuwe beweging met zijn toekomstige kompaan Geert Wilders een anti-islampartij zou worden. Maar op de vraag wat er zou gebeuren als die beweging aan de macht zou komen, volgen alleen maar maatregelen die anti-islam zijn. Wat moet je daarvan nu denken?

Grote vraagtekens kunnen ook worden gezet bij het democratisch gehalte van wat de nieuwe beweging moet worden. 'Wij leggen geen verantwoording af aan onze leden, maar aan onze kiezers', zegt Eerdmans stoer. Daar is op zich niks vernieuwends aan. Dat doen alle politieke partijen in Nederland al vanaf 1917, sinds de invoering van het algemeen kiesrecht. Verkiezingen worden dat genoemd, en die worden normaal gesproken één keer per vier jaar gehouden. Dan legt een politieke partij aan de kiezer verantwoording af en worden de goeden beloond en degenen die er een potje van hebben gemaakt gestraft.

Uit ervaring kan Eerdmans daar al over meepraten, toen zijn partij in januari 2003 zomaar ruim 1 miljoen kiezers verloor.

Nu is het niet denkbeeldig dat als gevolg van gebleken amateurisme en kwaadwilligheid in de LPF de zelfbenoemde fractie-elite genoeg heeft van discussie en achterbannen, maar dat is nog geen reden over te gaan tot een systeem van verlicht despotisme, waarbij kopstukken van de partij, daartoe bewierookt door bevriende opinieleiders, hun goddelijke gang kunnen gaan. Dat doet meer denken aan Oost-Europa van voor 1989 dan aan vernieuwende politiek.

Helemaal een gotspe is het als Eerdmans Ayaan Hirsi Ali en Geert Wilders, de islam-bashers bij uitstek, naar voren schuift als bestrijders van de radicale islam. Het enige wat die bereiken, is dat radicale moslims nog radicaler en rücksichtsloser worden en dat gematigde moslims zich gaan isoleren van de Nederlandse samenleving. De boodschap is immers: 'U bent niet meer welkom en voor u is hier geen plaats.'

Zo langzamerhand wordt de vraag actueel wat bedreigender is voor onze samenleving: de consequentie van twee afschuwelijke politieke moorden, of politici die uit electoraal gewin de onderbuik bespelen. Dan toch maar liever oude politiek in een slap land, dan onverantwoordelijke politieke macho's die denkbeelden verkopen die toch niet (kunnen) worden uitgevoerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden