Interview Joost Eerdmans

Joost Eerdmans over coalitie zonder Leefbaar Rotterdam: ‘Dit is een schandalige gang van zaken’

Rotterdam stevent af op een college zonder Leefbaar Rotterdam, de partij die bij de gemeenteraadsverkiezingen met afstand de grootste werd. Fractievoorzitter Joost Eerdmans noemt het schandalig en spreekt van een ‘cordon sanitaire’.

Leefbaar Rotterdam is de grootste partij in de Rotterdamse raad. Foto Hollandse Hoogte / leanderfotografie

VVD, D66, GroenLinks, PvdA, CDA en ChristenUnie-SGP gaan het zonder u proberen. Wat is uw gemoedstoestand op dit moment?

‘Bewolkt met hier en daar een bui. Ik ben verontwaardigd, ik voel me gebeten, ik ben zeer onaangenaam verrast. Dit is een schandalige gang van zaken.’

Wat vindt u zo schandalig?

‘Er lag een variant met Leefbaar Rotterdam, VVD, D66 en GroenLinks. Die partijen hebben samen een ruime meerderheid en bovendien doet zo’n combinatie recht aan de verkiezingsuitslag. GroenLinks wilde deze combinatie niet en ook de PvdA, die eventueel zou aansluiten, heeft nooit met ons willen praten. Die partijen hebben continu nee verkocht.’

En zondag liet de VVD u ook nog los.

‘Ja, dat is bijzonder. Fractievoorzitter Vincent Karremans heeft meerdere malen gezegd dat het politieke zelfmoord zou zijn om in een links college te stappen. En nu doet hij het toch. Ik weet ook niet waarom. Hij had nooit moeten accepteren dat die linkse partijen niet met ons om de tafel wilden. Ze wilden niet eens in gesprek! En ondertussen hebben ze het steeds over verbinden, over bruggen bouwen, over inclusiviteit. Maar in de praktijk doen ze dat niet. Dit is een lesje on-democratie.’

Ze mogen toch denken: Leefbaar heeft heel andere ideeën, we willen niet met die partij samenwerken?

‘Ja, theoretisch wel. Maar als je dat doortrekt, krijg je situaties als in Barendrecht, waar de grootste partij met 14 van de 29 zetels in de oppositie is gekomen.’

Ook dat is democratie.

‘Het punt is: ze hebben nooit geprobeerd een coalitie met ons te vormen. Als wij vijf zetels hadden gehaald en de PvdA twaalf, dan had ik ook gezegd: laat ze maar komen, maar we verkopen de huid duur. Wij waren wel te porren voor een spannende combinatie. Maar er werd niet gepraat. Mijn conclusie: rechts staat wel open voor links, maar links niet voor rechts. Dit is gewoon een cordon sanitaire.’

GroenLinks en de PvdA wilden niet met twee rechtse partijen in een college. Dat is toch niet meteen een cordon sanitaire?

‘Wij zijn door GroenLinks en de PvdA buiten het speelveld gezet. De andere partijen hebben zich daar vervolgens bij aangesloten. Dat hadden ze niet hoeven doen. Ze hadden ook kunnen zeggen: we pikken dit niet, we willen gewoon praten met Leefbaar. En de informateurs hebben daar ook niet op aangedrongen.

Heeft u al spijt van uw harde campagne en de alliantie met Thierry Baudet van Forum voor Democratie? Misschien heeft u zich daarmee in de voet geschoten.

‘Een harde campagne? Wat heb ik dan verkeerd gezegd? Iedereen zat hier te huilen over de PVV. Die hebben wij klein gehouden, wij hebben die zetels gekregen. Tel dan je zegeningen. En Baudet? Dat is te zot om over te praten, de kritiek op hem sloeg nergens op. En bovendien, zo’n campagne is een momentopname. Daarna pas ga je zaken doen.’

Het nieuwe college krijgt waarschijnlijk tien wethouders, twee keer zo veel als nu. Op Twitter toonde u zich kritisch.

‘Elf bestuurders, inclusief de burgemeester. Ik denk niet dat het achter de tafel past. En er horen ook nog elf chauffeurs, elf secretaresses, elf wethoudersteams bij. Dat kost handenvol met geld. Het is geen fraai beeld voor deze stad.’

 Rotterdam krijgt 9,4 wethouders

Tien wethouders krijgt de bonte Rotterdamse zespartijencoalitie straks - of nou ja, officieel 9,4. De coalitiepartijen met 5 zetels (VVD, D66, GroenLinks, PvdA) hebben er straks elk twee, het CDA (2 zetels) krijgt er één en de Christenunie-SGP (die de cruciale laatste zetel levert) eiste met succes een deeltijdwethouder. 

Wij wilden ook iemand aan tafel hebben’, zegt Tjalling Vonk van Christenunie-SGP. ‘Dat was een voorwaarde. Maar we begrepen dat een hele wethouder misschien wat te veel van het goede is.’ Welke portefeuille de deeltijdwethouder krijgt, moet tijdens de onderhandelingen blijken.

Rotterdam blijft met dit reuzencollege nog net binnen de grenzen van de Gemeentewet. Die schrijft voor dat gemeenten met meer dan 200 duizend inwoners maximaal 9 voltijdswethouders mogen hebben. Zijn er ook deeltijdwethouders, dan geldt een maximum van 11. De wethouders mogen samen voor maximaal 9,9 fte op de gemeentebegroting staan.

Het huidige college van Leefbaar Rotterdam, D66 en CDA begon de afgelopen periode met zes wethouders. Tussen 1986 en 1994 had Rotterdam 9 wethouders.

Leefbaar Rotterdam en Denk woedend: coalitie met zes partijen in de maak

De onderhandelingen voor een nieuw college in Rotterdam gaan de slotfase in zonder de grootste partij (Leefbaar Rotterdam) en de grootste winnaar (Denk). De formateurs adviseren een ‘midden-variant’ met zes partijen.

Klopten de voorspellingen van de experts?

Ervaringsdeskundigen Peter van Heemst (PvdA) en Marianne van den Anker (Leefbaar) voorspelden direct na de verkiezingen welke partijen tot een coalitie zouden komen in Rotterdam. Lees hier terug of ze gelijk hebben gekregen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.