Column

Jongereninitiatief de Stembus 2017 'uit de klauwen geëscaleerd'

Ariejan Korteweg in Den Haag

Hoe De Stembus 2017 jongeren gaat wakker schudden.

Tim Hofman en Jesse Klaver.

Lisa Konings (19) sprak vrijdagavond in de stamkroeg in Zierikzee af met klasgenoten van drie jaar geleden, met wie ze op het Pontes Pieter Zeeman had gezeten. Na een paar glazen kwam het gesprek op politiek. Wat bleek: haar leeftijdsgenoten waren niet van plan te gaan stemmen. Wat ze vonden: al die oude mensen in de politiek, die zijn allemaal tegen ons.

Ik heb geprobeerd ze te overtuigen, vertelt Lisa. Heb gezegd dat het hun plicht is, dat ze anders niet gehoord worden. Maar dat was lastig.

Vandaar dat ze meteen aansloeg op de tweet die Gosse Bouma, videograaf te Amsterdam, zondagavond verstuurde. Zijn boodschap: 'Zin om een movement te starten om iedereen tussen 18 en 25 naar de stembus te krijgen.' Een oproep als een lawinekanon. In twee dagen groeide de tweet uit tot De Stembus 2017, een organisatie met vier bussen, 650 vrijwilligers, sponsors, een logo en tienduizend volgers op Twitter en Facebook. Maandag EenVandaag, dinsdag DWDD en elke dag op de radio en in kranten. Hier was een open zenuw geraakt.

Lisa maakt deel uit van het clubje van het eerste uur. Dat overigens geen clubje mag heten. Het negental kent elkaar vooral van sociale media. Allemaal mannen, op Lisa na. Ze doen iets bij de media: Telegraaf, NPO, BNN, Radio 1, WNL, lokale omroep of EO. Sommigen, zoals Lisa, studeren nog.

Uit de klauwen geëscaleerd, zo omschrijft Lisa de situatie. Ineens wil hogeschool Saxion dat de bus komt voorrijden, net als Nimeto uit Utrecht en handenvol gemeenten en universiteiten. En Lisa heeft het al druk: school, bijbanen, sporten, stage. De afgelopen nachten sliep ze amper. Er moest ook een deadline voor de studie gehaald.

Het logo was er binnen een dag.

Nu wordt gewerkt aan een website, planning, logistiek, registratie van aanmeldingen en verzoeken. Er moet een juridische structuur komen zodat sponsors en schenkers ergens met hun bijdragen heen kunnen. Verschillende mediabedrijven willen partner worden, vertelt Rutger de Quay (21), student journalistiek en soms nachtpresentator bij WNL op Radio1. Zijn vrienden hadden trouwens hetzelfde verhaal als die van Lisa: 'En als zij al niet weten of ze gaan stemmen, hoe zit het dan met de rest?'

'Uiteindelijk wil iedereen Tim', weet Lisa. 'Dat is het hele ding.' En dat is kansloos. Want Tim, dat is Tim Hofman (28). Naast uithangbord van De Stembus is hij presentator bij BNN, debuterend dichter (27 duizend exemplaren in twee weken), en vanwege YouTube-kanaal BOOS geregeld op het Binnenhof. In hoodie en gescheurde spijkerbroek bevraagt hij politici. Hofman mag al Jesse en Lodewijk zeggen tegen Klaver en Asscher. Gasten die een schop onder hun hol moeten krijgen, dat wel.

Lees verder onder de grafiek.

Beeld de Volkskrant

Politici vindt hij mannen in pakken van voor de oorlog die over onderwerpen praten waarvoor jongeren geen belangstelling hebben - denk aan hypotheekrenteaftrek, levenseinde, megastallen - in een taal die ze niet verstaan. Zo ziet Lisa dat ook. 'Pensioenen, klimaat, studiefinanciering - dat interesseert jongeren. Maar ook GroenLinks brengt dat niet sexy genoeg.'

De Stembus wil zich strikt neutraal opstellen: op wie jongeren gaan stemmen, maakt niet uit. Juist onder jongeren is de PVV populair, 27 procent zou volgens peilingen op Wilders stemmen. Lisa en Rutger vinden dat niet zo vreemd: die legt op een A4'tje uit wat hij wil.

Politiek Den Haag reageert behoedzaam. De 850 duizend jongeren die voor het eerst mogen stemmen, zijn goed voor zo'n veertien zetels; meer dan D66, PVV en CDA nu hebben. In 2012 liet 30 procent van die debuutstemmers het afweten. Een fijne vijver om in te vissen. Tegelijk laten lijsttrekkers zich niet graag aanleunen dat ze geen jongeren weten te bereiken. Klaver komt met de duizenden jongeren bij zijn meet-ups, Rutte en Asscher verwijzen naar Facebook.

Ze zien toch al met lede ogen hoe media het Binnenhof lijken over te nemen. Met Roos, Baudet, Dijkgraaf, Plasman, Sazias, Simons en Bode kan de mediacratie zich in de Kamerbanken nestelen. Als nu ook een offensief van mediamensen nodig blijkt om jongeren naar de stembus te halen, wordt het werkterrein voor klassieke partijen nog kleiner.

Jongeren willen volgens De Stembus door politici in hun eigen taal worden aangesproken. Als ik me indenk hoe dat bij Buma, Pechtold of Rutte zal klinken, krijg ik het benauwd. De Stembus staat dan paraat om de vertaalslag te leveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.