Nieuws jongerencampings en alcoholgebruik

Jongerencampings inzet van strijd over risico's alcoholgebruik jeugd

Jongeren en drank op camping de Appelhof op Terschelling. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

De Terschellingse jongerencampings Appelhof en Terpstra liggen onder vuur van een gemeenteraadslid. Hij eist dat de campings sterke drank gaan weren en dat de gemeente het toezicht verscherpt. Op deze campings gaan veelal minderjarige jongeren massaal voor het eerst zonder ouders op vakantie, en dat brengt risico’s met zich mee.

Een gestage stroom van traag slenterende tieners strekt zich uit tussen camping Appelhof en de Jumbo in het dorp verderop. Ze slepen met gele winkeltassen en duwen winkelwagentjes voor zich uit, soms afgeladen met kratten bier, meestal vol aardappelen, chips en witte bolletjes. Hier vieren ze voor het eerst zonder ouders vakantie. Lucas (17) en Jesse (16) uit Zoetermeer hebben nog wat waterige oogjes. ‘Gisteren was een mooi feestje. Maar we lopen weer.’

Deze jongens bouwen hun bierkrat-muren op camping Appelhof; hetzelfde gebeurt bij camping Terpstra verderop, en bij Duin en Strand, in Renesse (Zeeland). Op deze campings gaan jaarlijks duizenden tieners voor het eerst zonder ouders op vakantie, en dat brengt risico’s met zich mee. Al vele jaren worden elke zomer wel een paar jongens en meisjes door de ambulance van deze campings gehaald met een alcoholvergiftiging. In 2014 werd de nieuwe drank- en horecawet ingevoerd, die bepaalde dat jongeren van 16 en 17 geen alcohol meer mochten drinken. De tolerantie voor risico’s neemt af, nu steeds duidelijker wordt hoe ongezond alcoholgebruik op jonge leeftijd is. Welk effect heeft dat gehad op de jongerencampings?

Jongeren bouwen een muurtje van bierkratten op camping de Appelhof op Terschelling. Beeld anp
In 2014 werd de nieuwe drank- en horecawet ingevoerd, die bepaalde dat jongeren van 16 en 17 geen alcohol meer mochten drinken. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Tekenend voor de weerstand tegen de campings is gemeenteraadslid Gossen Bos van fractie Samen Terschelling. Hij schrok van een brandbrief die UMCG Ambulancezorg in augustus 2018 naar de Terschellinger burgemeester en wethouders stuurde. Na een jaar van vruchteloze lobby in de gemeente voor strenger beleid en een verbod op sterke drank op de campings was voor hem de maat vol, en maakte hij de brief publiek.

Die beschrijft een heftiger wordend drankgebruik, een gespannen sfeer onder campingmedewerkers en ‘kinderen die grote hoeveelheden sterke drank drinken in korte tijd’. Eén meisje dat met alcoholvergiftiging naar het ziekenhuis was gebracht werd omschreven als ‘het topje van de ijsberg’. Ook op de huisartsenpost van Terschelling drukken de feestende jongeren van de campings een stevig stempel. In de acht weken dat de jongerencampings open zijn, is zo’n 95 procent van de binnenkomende ongevallen alcoholgerelateerd.

Trend

Kinderarts Nico van der Lely, die de polikliniek voor jeugd en alcohol in het Reinier de Graaf ziekenhuis in Delft heeft opgericht, herkent de trend richting meer sterke drank. ‘Kinderen gaan steeds later drinken. Maar als ze dan beginnen, halen ze de achterstand ook meteen in.’ Hij ziet met zorg dat jongeren met een steeds hoger promillage bij hem terecht komen. Natuurlijk, zegt hij, kinderen willen experimenteren. Maar ze beseffen vaak niet wat alcohol met je lichaam doet, naast de kater. ‘Het gaat mij om zaken als hersenschade. Zeker als je vaker op de intensive care terecht komt kan dat zomaar tien IQ-punten kosten.’

Geert van Dieren, eigenaar van de Appelhof, ziet er weinig heil in om sterke drank te verbieden voor de jongeren op zijn camping. Sinds de minimumleeftijd voor alcoholconsumptie is verhoogd naar 18 jaar is ‘in de discotheek op mijn camping de omzet gekelderd: van 45 naar 10 hectoliter per week. Buiten de horeca drinken ze intussen geen druppel minder.’ Alex en Yvonne Terpstra van nabijgelegen concurrent Terpstra weigeren elk commentaar.

Ook jongerencamping Duin en Strand in Renesse (Zeeland) is hard geraakt door het nieuwe alcoholbeleid. Gerard Cobussen, eigenaar: ‘Toen in 2014 die nieuwe drank- en horecawet is ingevoerd, is bij ons driekwart van de omzet weggevallen.’ Hij heeft hard in de personeelskosten moeten snijden, wat onvermijdelijk ten koste ging van het toezicht op de aanwezige jongeren. Sindsdien, zegt hij, is zijn camping een uiterst kwetsbaar bedrijf geworden. ‘Wij liggen onder het vergrootglas van de overheid.’ Dat levert spanningen op, want de jongeren komen daar nu juist om zich vrij te voelen. ‘Als er elke dag boa’s op de camping langskomen, kan ik wel inpakken.’

Hessel van der Kooij, cafébaas op Terschelling, ziet dat er sinds de nieuwe horecawet vooral een verschuiving heeft plaatsgevonden naar drinken buiten zicht en naar andere middelen dan alcohol. ‘Die tieners gieten zich tot middernacht thuis vol. Dan komen ze ladderzat de kroegen binnen, waar ze nog één spa rood bestellen en een pilletje naar binnen gooien.’ Cobussen herkent dit. ‘Het probleem is gewoon verschoven van alcohol naar drugs. Wij investeren fors in handhaving, maar ik schat dat er in twintig tot vijfentwintig procent van de tenten op ons terrein drugs liggen.’

Zijn er alternatieve bedrijfsmodellen? Vooralsnog zitten de ondernemers vast aan de aanduiding ‘jongerencamping’ in het gemeentelijke bestemmingsplan. Van Dieren heeft inmiddels de tenten voor volgend jaar alweer besteld, hij gaat door, zegt hij in de Leeuwarder Courant. Wel ziet hij zijn omzet dalen. Alex en Yvonne Terpstra hebben bij de gemeente een aanvraag ingediend om van de bestemming ‘jongerencamping’ af te komen en vakantiebungalows op het terrein te plaatsen. Cobussen blijft optimistisch. ‘Ik zie sinds een paar jaar de omzet voorzichtig weer toenemen. Volgens mij hebben we nog steeds een goed product.’

Men sleept met gele winkeltassen en duwt winkelwagentjes voor zich uit, soms afgeladen met kratten bier, meestal vol aardappelen, chips en witte bolletjes. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Geschiedenis van een vrijplaats

De Appelhof is al een veelbesproken vrijplaats sinds de oprichting halverwege vorige eeuw door eilander ‘Taa’, Gustaaf van Dieren. In de vroege jaren zestig, toen het nog wettelijk verboden was voor ongehuwden om samen te slapen, riep hij zijn nieuwe camping uit tot vrijplaats. Wie het maar horen wilde vertelde hij: ‘bij mij mag iedereen gewoon bij z’n meisje slapen’.

Dit werd hem niet door iedereen in dank afgenomen, en leidde zelfs tot Kamervragen. Maar Van Dieren had het goed bekeken: juridisch gezien zijn tenten privéterrein. Campingbaas noch politie mag die zomaar betreden. Dat is nog steeds de beschermingsconstructie waarmee zijn kleinzoon Geert van Dieren de huidige generatie jonge gasten een zomerse vrijplaats biedt om naar hartelust te drinken en andere middelen te gebruiken.

Meer lezen over Terschelling en de riskante randjes van feestende jongeren?

Het is een fenomeen dat razendsnel om zich heen grijpt: tieners huren een stuk grond van een boer om daar met een partytent te ‘oefenen voor het grote werk’: Appelhof en Terpstra op Terschelling, en uiteindelijk Lloret de Mar.

Van zuipreis tot zomerkamp: dit is wat ouders kunnen verwachten wanneer hun kind voor het eerst alleen op vakantie gaat

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden