Jongerenafdeling D66 snapt afwijzen ChristenUnie: 'Zou met veel programmapunten afgelopen zijn'

Na een verkennend gesprek besloten Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) dinsdagavond dat zij niet gaan onderhandelen over een coalitie. Voorafgaand aan het gesprek maakte Pechtold al duidelijk dat hij een kabinet van 'het motorblok' VVD, CDA en D66 met de ChristenUnie 'onwenselijk' vindt. Wouter van Erkel, voorzitter van de jongerenafdeling van D66, snapt wel waarom.

Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (Christenunie) nadat hun gesprek over een coalitiesamenwerking is vastgelopen. Beeld anp
Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (Christenunie) nadat hun gesprek over een coalitiesamenwerking is vastgelopen.Beeld anp

Is het verstandig dat Pechtold niet in zee wil met de ChristenUnie?

'Ik heb er wel begrip voor. Met naast het CDA ook de ChristenUnie erbij zou het met heel veel programmapunten van D66 meteen zijn afgelopen; denk aan het voltooid leven, de wietwet en de nieuwe donorwet. Het is al eerder gebeurd dat D66 in een conservatief kabinet zat (met VVD en CDA) en veel moest inleveren op progressieve programmapunten. Dat is de partij niet in dank afgenomen; het betekende in 2006 bijna het einde van D66. Met die geschiedenis in het achterhoofd is het logisch dat Pechtold voorzichtig is geworden.

'Ik weet niet wat er aan tafel is gezegd, maar D66 heeft al eerder laten vallen bereid te zijn kwesties zoals het voltooid leven buiten het regeerakkoord te houden. Het kunnen vrije kwesties in de Kamer worden. Als Pechtold en Segers daar gisteren in een verkennend gesprek niet zijn uitgekomen, zou D66 een slechte positie hebben in een conservatief kabinet met VVD, CDA en ChristenUnie.'

Waarom heeft Pechtold zo veel moeite met de ChristenUnie en nauwelijks met het CDA als coalitiepartner?

'Het CDA is natuurlijk net als de ChristenUnie een partij die christelijke waarden belangrijk vindt, maar stelt zich in onderhandelingen toegankelijker op. Het CDA en D66 staan minder fundamenteel tegenover elkaar dan D66 en de ChristenUnie op bepaalde kwesties. Ook is het CDA meer bereid een ander de ruimte te geven op fundamentele kwesties.'

Verkenner Edith Schippers noemde een coalitie met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie maandag nog de enige mogelijkheid. Pechtold zelf zegt dat anders te zien. Wat adviseer je hem nu?

'Hij moet ervoor zorgen dat VVD-leider Mark Rutte moeilijke een-op-een gesprekken aangaat met zowel Emile Roemer (SP) als Lodewijk Asscher (PvdA). Een gesprek zoals Pechtold en Segers gisteren hebben gehad. Zij moesten met elkaar in gesprek om te zoeken naar mogelijkheden, dan moeten andere partijen dat ook. Als die gesprekken allebei op niks uitlopen moet de linkse variant, zonder de VVD, worden verkend.'

Welke coalitie heeft nu de voorkeur van de Jonge Democraten?

'Qua stabiliteit zou het het beste zijn als de PvdA aanschuift bij VVD, CDA en D66, maar in ideologisch opzicht hebben we liever de variant over links, met de SP en zonder de VVD en het CDA. GroenLinks blijft onze droompartner om een coalitie mee te vormen, daar kan D66 het allermeest mee bereiken. Als er een poging komt om een links kabinet zonder de VVD te vormen, komt GroenLinks er uiteraard weer bij. Maar een tweede formatiepoging poging van het motorblok met GroenLinks zie ik pas op langere termijn weer gebeuren.'

Meer over de coalitieonderhandelingen

Kabinetsformatie ontaardt in chaos
D66 houdt de poot stijf: er komt geen coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Bijna vier uur spraken D66-leider Pechtold en ChristenUnie-leider Segers met informateur Schippers om uiteindelijk te concluderen dat de onderlinge verschillen te groot waren.

Hoe Pechtold de formatie op scherp zet
Was het een meesterzet of een roekeloze daad van een partijleider die de weg kwijt is? De meest constructieve politicus van de afgelopen jaren, Alexander Pechtold, trok tot verbijstering van VVD en CDA een streep in het zand.

Pechtold speelt machtspositie uit
De formatie loopt uit op een grimmig potje politiek touwtrekken: Pechtold weet dat Rutte niet zonder hem kan, schrijft chef politiek Raoul du Pré in het commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden