NIEUWS

Jongeren vaker de cel in, druk op gevangenissen hoog

Steeds meer jongeren krijgen celstraf opgelegd, blijkt uit cijfers die de NOS heeft opgevraagd. De druk op jeugddetentie neemt toe. Vorig jaar sloot de regering nog twee grote jeugdgevangenissen.

Archiefbeeld. Beeld ANP XTRA
Archiefbeeld.Beeld ANP XTRA

Rechters leggen jongeren steeds vaker celstraf op en ze zitten langer vast. Dat blijkt uit cijfers die de NOS opvroeg bij de Raad voor de Rechtspraak. Één op de vier jongeren die voor de rechter komt, moet de cel in: 25 procent. Vijf jaar geleden was dat nog 13 procent.

De impact van celstraf op jongeren is groot en de kans op een succesvolle rehabilitatie is klein: ‘Het is inderdaad geen geheim dat jongeren er zelden beter uitkomen’, zegt een kinderrechter daarover tegen de omroep. Toch hebben rechters vanwege de ernst van de delicten geen keus. Het gaat dan om doodslag of poging tot doodslag.

Meer ernstige delicten

Over het geheel genomen daalt de jeugdcriminaliteit in Nederland. Die daling lijkt trouwens te stagneren, maar het is nog te vroeg om dat met zekerheid vast te stellen, schreef het Centraal Bureau voor Statistiek eind mei. Ernstige delicten namen ondertussen toe, signaleert het CBS.

Het gaat om delicten waarbij bijvoorbeeld sprake is van ernstig geweld, doodslag of gewelddadige beroving. Absoluut gezien zijn het kleine aantallen – het aantal veroordeelde jongeren voor doodslag steeg sinds 2016 met meer dan de helft naar 45 – maar het zijn ernstige misdrijven met een grote impact op slachtoffer en maatschappij, aldus het CBS.

Steekincidenten

In 2020 bleek uit politiecijfers dat het aantal minderjarige verdachten dat betrokken is bij steekincidenten in de drie jaar ervoor meer dan verdubbelde, van 160 jongeren in 2017 naar 380 in 2019. Het aantal minderjarige slachtoffers verdubbelde ook tot 200.

De toename van steekincidenten wordt soms gekoppeld aan de opkomst van drillrap in Nederland, een uit de Verenigde Staten afkomstig rapgenre waarbij jongeren elkaar bedreigen, uitdagen en daar soms naar handelen met messen en machetes.

Kleine jongens steken niet

Waarom wordt drillrap in verband gebracht met dodelijk geweld? In de podcast Kleine jongens steken niet gaan Volkskrant-journalisten Nadia Ezzeroili en Hassan Bahara op zoek naar het antwoord.

Hoewel dodelijke drillrapincidenten in Nederland voorkomen, is er geen hard bewijs dat de toename van steekincidenten samenhangt met de opkomst van het muziekgenre. Onderzoekers van de Erasmus Universiteit in Rotterdam concludeerden in 2020 dat drillrap in slechts weinig gevallen daadwerkelijk tot geweld leidt.

Geen plek in de gevangenis

Door de ernst van de delicten neemt ook de duur van de celstraffen toe. Dit zorgt voor krapte in jeugdgevangenissen. Soms komen veroordeelde jongeren dan terecht op een plek die slecht is toegerust op hun komst en waar het personeel onvoldoende raad weet met deze doelgroep.

Demissionair minister voor Rechtsbescherming Sander Dekker zei zaterdag tegen de NOS dat hij uitbreiding van de jeugdgevangenissen overweegt. In 2020 sloot Dekker nog twee jeugdgevangenissen vanwege de hierboven beschreven daling van jeugdcriminaliteit. Maar dat was buiten de toename van ernstige delicten en daaropvolgende celstraffen gerekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden