Column

'Jongeren naar Syrië 'slachtoffer van hun eigen ideeën'? Maak dat de kat wijs'

Imam Elforkani blijft maar volhouden dat de islam niets te maken heeft met jongeren die vanuit Europa naar Syrië reizen om er te vechten tegen de troepen van Assad, schrijft Volkskrant-columnist Nausicaa Marbe. Onzin.

Syrische rebellen, vorig jaar zomer vlakbij Aleppo. Beeld epa

De aantrekkingskracht van de jihad in Syrië neemt toe. Niet alleen Nederland levert 'patat-jihadisten', maar ook Duitsland. In het Egyptische Alexandrië woont een cel bekeerde Duitse salafisten. Ze worden er klaargestoomd voor de heilige oorlog in Mali en Syrië. Der Spiegel bericht daar ontluisterend over. Redacteur Takis Würger vertrok voor drie weken naar Egypte, maar keerde na drie dagen terug. Op bevel van zijn hoofdredacteur die een executiewaarschuwing voor hem ontving. Blijkt dat de salafistische entourage van de twee bekeerlingen die de journalist bezocht, hem wilde liquideren. Ze hadden nog gewaarschuwd: 'Wij staan achter hen die je iets willen aandoen.'

Ook uit Nederland vertrekken jongeren naar de jihad in Syrië. De verwarring is groot. De islam was toch geen issue meer, de integratiediscussie toch voorbij? Maar nu vallen er doden. Anderen verdwijnen: pubers die steevast als 'lieve, stille jongens' worden bestempeld door wanhopig huilende moeders. Hoe is het mogelijk?

Niemand heeft het gedaan hoor, het indoctrineren van jongeren zodat ze gaan sterven in burgeroorlogen ver van huis. De Amsterdamse jongerenimam en woordvoerder van het Contactorgaan Moslims en Overheid Yassin Elforkani weet het ook niet. Elforkani, twee jaar geleden tot BN'er gepromoveerd door Felix Rottenberg, die met deze 'swingende soulmachine' de Koran ging lezen en een integratiefilm maakte, is een man van vage antwoorden. Toen PowNews hem vorig jaar vroeg te reageren op de Egyptische president Morsi die ging bidden met een imam die om de vernietiging van de joden riep, zei Elforkani: 'Vernietiging is heftig natuurlijk, dat wil je voor niemand.' Maar verder begréép hij die 'emoties'.

Radicale islam
Deze week zat Elforkani bij Pauw & Witteman. Schouderophalend beweerde hij dat die jongens niet door de moskee, niet door de imam, niet door de islam naar Syrië gingen. Nee, niet direct. Maar hij maakt mij niet wijs dat ze helemaal los van de radicale islam in Nederland op het idee gebracht zijn dat het de plicht van elke goede moslim is om de moslimgemeenschap wereldwijd bij te staan in de jihad. Dat de jihadidealen er door internet ingeramd zijn en niets te maken hebben met orthodoxie en haatpredikers in Nederland. Aan de stamtafel van de publieke omroep zei Elforkani nu dat de Koran niets over de jihad zegt. Niemand vroeg door.

Maar gelukkig is daar SalafiMedia en die filmden en plaatsten op YouTube een gesprek na een Syriëgangersdebat deze week in de Amsterdamse Al Kabir-moskee. En wie staat daar na afloop met de fanatieke broeders te debatteren, en houdt een verhaal over islamgeleerden, de profeet en de jihad? Juist, Rottenbergs swingende soulmachine. Daar zegt hij wél dat alle geleerden (hij dreunt namen op) en alle geloofsscholen het met elkaar eens zijn: als een gemeenschap zelf de jihad niet kan voeren, dan moet 'de omgeving' dat komen doen. Er zijn echter twee eisen, doceert Elforkani. Dat je ertoe in staat bent. En dat je toestemming van je ouders hebt.

Vraagje: verwerpt Elforkani nu de jihad principieel als een catastrofale verspilling van levens? Of verwerpt hij enkel het ondoordachte vertrek naar Syrië?

Slachtoffer
De jongeren die toch gaan, zijn 'slachtoffer van hun eigen ideeën', zei Elforkani op tv. Maak dat de kat maar wijs. Deze jongens zijn slachtoffer van een cultuur die hun bestaan onderwerpt en beheerst, die onmenselijke verboden oplegt, absolute toewijding aan offers vereist - voor de islam. Daarbinnen en niet daarbuiten zijn ze geradicaliseerd.

Intussen werd Frans Timmermans wakker: 'We moeten voorkomen dat het conflict een soort magneet wordt voor jongeren die (...) in handen raken van jihadisten die ze hersenspoelen en ze met heel gevaarlijke denkbeelden weer op pad sturen.' Vraagje: welke 'heel gevaarlijke denkbeelden' krijgen ze er te horen die ze van thuis niet kennen? Misschien moet Timmermans dichter bij huis kijken. Hier gebeurt ook van alles. In Vlissingen bijvoorbeeld, waar de omstreden imam Khalid Yasin onlangs op een openbare school kwam preken. Meer alerte PvdA-ers hebben daar gisteren Kamervragen over gesteld. Het schoolhoofd wist van niets. Had de aula verhuurd aan 'werkgroep Isra' die iets met pedagogiek zou doen.

Pikant detail: Isra is onderdeel van Stichting Droom. Die kreeg onlangs nog 225.000 euro van het Oranje Fonds voor een project dat 'Kansen voor Jongeren' heet. Dus in naam van het toekomstige koningspaar gaat er geld naar een stichting die een werkgroep opricht die een haatimam op een openbare school laat preken? Ik weet niet welke hersenspoeling erger is.

Nausicaa Marbe schrijft elke vrijdag een column voor de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden