Jongeren herontdekken de bieb - om te leren én te chillen

Ze hebben er ook boeken, maar voor Vanity (17), Fanaty (17), Genelee (16) en Isaya (17) is de bibliotheek toch vooral een plek om te zijn. Omdat het er mooi is. Genelee: 'Super mooi. Het is hier niet zo dat ik in een slechte omgeving ben.' Maar ook omdat hier geen broertjes, zusjes en ouders zijn. Wat er wel is: gratis wifi, studeerplekken met computers en jongens - al komen ze daar vandaag niet voor.

Vanity (17), Genelee (16), Fanaty (17) en Isaya (17) in de Nieuwe Bibliotheek in Almere. Beeld Marlena Waldthausen

De vier vriendinnen zijn al jaren met grote regelmaat in de Nieuwe Bibliotheek in Almere te vinden. 'Vroeger', toen ze een jaar of veertien, vijftien waren, vooral voor de gezelligheid. 'En voor de sensatie', zegt Vanity. 'Soms werden we er uitgesodemieterd door de bewaking.' 'Én voor de jongens', zegt een van haar vriendinnen. 'Maar je mag niet opschrijven dat ik dat gezegd heb.' Nu ze bijna allemaal studeren is de bieb vooral een geschikte plek om te leren.

Als het over de bibliotheek gaat, gaat het vaak over neerwaartse cijfers. Het aantal gesloten locaties bijvoorbeeld: in vier jaar tijd kelderde het aantal hoofdvestigingen van 1.100 naar 770. Of de uitleencijfers, die al jaren dalen.

Wedstrijdje dronevliegen

Maar in de bibliotheekmonitor die minister Jet Bussemaker (Cultuur) woensdag naar de Tweede Kamer stuurde zijn ook lichtpuntjes waarneembaar. Het totaal aantal leden mag de laatste jaren gedaald zijn, het aantal jongeren met een biebpas neemt juist toe. In het aantal uitgeleende boeken is zelfs een hoopvol knikje onhoog waarneembaar als het gaat om jeugdboeken: die worden sinds 2014 weer meer uitgeleend.

Jongeren hebben de bibliotheek ontdekt. Dat is ook terug te zien in de lijst met meest uitgeleende boeken in 2016: plaats 1 tot en met 8 worden ingenomen door delen van de Amerikaanse succesreeks voor (beginnende) tieners 'Het leven van een Loser'. De verklaring van dat succes moet volgens Vanity, Fanaty, Genelee en Isaya vooral gezocht worden in het feit dat de bieb vroeger 'alleen maar boeken' had, en nu ook 'wifi en games enzo. Of hoe noem je dat? Faciliteiten.' In de zeven jaar oude Nieuwe Bibliotheek op het Stadhuisplein wordt ook wel eens een Fifa-toernooi gehouden, of een wedstrijdje dronevliegen. Deze zomer moet er ook een escaperoom openen.

Daarmee is de bibliotheek geen uitzondering . 'Vroeger draaide de bieb om boeken en stilte', zegt Arthur Schellekens, directeur van de Vereniging van Openbare Bibliotheken. Met de neerwaartse cijfers op het netvlies hebben veel bibliotheken de laatste jaren het roer omgegooid.

Coffeecorners

'Nu vind je in bibliotheken coffeecorners, game-hoeken en studeerplekken.' Ook worden er steeds meer voorleessessies, lezingen en de batten georganiseerd, in 2015 alleen al zo'n 82 duizend activiteiten. Alles om vooral kinderen en jongeren tot een bezoek te verleiden. Eenmaal binnen komt het lezen vanzelf, is de filosofie. Schellekens : 'In de bibliotheek ontsnap je niet aan taal en boeken.'

In Almere zagen ze zeven jaar geleden bij het openen van de Nieuwe Bibliotheek een rol als 'huiskamer van de stad' weggelegd, zegt directeur Christ Wiersma. 'Een plek waar mensen makkelijk naar binnenlopen.' En omdat Almere een jonge stad is werd daarbij ook nadrukkelijk naar jongeren gekeken.

'Er wordt hier ook gechilld', zegt Wiersma als hij over de kinderboekenafdeling langs 'de jeugd van tegenwoordig' loopt. Vier opgeschoten jongens, gebogen over hun telefoon zetten abrupt de muziek uit als ze de man in pak voorbij zien lopen. Wiersma kijkt er niet van op. 'Als andere bezoekers zich er niet aan storen vinden wij het prima.'

Prinses Laurentien leest voor aan kinderen van groep 1 en 2 tijdens het Nationale Voorleesontbijt in de Nieuwe Bibliotheek. Beeld anp

Keerzijde

Mede dankzij dat devies, maar vooral ook dankzij samenwerking met scholen, weten jongeren de bibliotheek goed te vinden. De laatste twee jaar steeg het aantal jeugdleden van ruim acht- naar circa elfduizend leden. Net als in veel bibliotheken zijn achtienminners er gratis lid.

Soms lijkt het beoogde huiskamereffect iets te goed geslaagd. 'Een paar jaar geleden was het hier echt niet stil', herinnert Vanity zich. 'Dan waren we met heel veel tieners aan het hangen.' Een medewerkster heeft wel eens een moeder aan de telefoon gehad die haar dochter niet meer alleen naar de bibliotheek durfde te sturen, vertelt ze. 'Soms is er overlast', zegt ook Wiersma. 'Maar dan grijpen we in.' Als hij kan kiezen, zegt de directeur, kampt hij liever met een te veel aan jongeren, dan met een lege bibliotheek. 'Dit is de keerzijde van ons succes.'

Op de vierde verdieping hebben vriendinnen Vanity, Fanaty, Genelee en Isaya zich over hun studiewerk gebogen. Met tentamens in zicht is dit de perfecte studeerplek. 'Beter dan school, waar het altijd overvol is.' En omdat ze er toch bijna dagelijks zijn, lenen ze ook nog wel eens een boek. 'Ik heb net 'Gossip Girl' uit', zegt Vanity tevreden. 'Van de tv-serie.' Genelee pakt haar iPhone erbij: 'Ik lees nu 'OMG ik ben zwanger', die heb ik gedownload.' 'Wel een illegale download', zegt Isaya bestraffend. 'Dat telt niet voor de bieb.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden