NieuwsMensenrechten

Jongeren dagen 33 landen voor het Europees Hof voor de Mensenrechten over laks klimaatbeleid

Zes jonge klimaatactivisten uit Portugal hebben 33 landen waaronder Nederland gedaagd in een mensenrechtenzaak over het klimaat. Het is een nieuwe poging landen te dwingen eindelijk serieus gevolg te geven aan de klimaatafspraken die ze maakten in het akkoord van Parijs.

Een blushelikopter boven een bosbrand in Portugal, begin augustus. Een deel van de jongeren die naar het Europees Hof zijn gestapt komt uit dit gebied.Beeld EPA

De Portugese jongeren, tussen 12 en 21 jaar oud, dienden hun rechtszaak donderdag in bij het Europees Hof voor de Mensenrechten (ECHR) in Straatsburg. Ze willen dat het Hof de 33 gedaagde landen in gebreke stelt voor de lakse manier waarop ze omgaan met de in 2015 in Parijs gemaakte afspraken over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen, met name door het uitbannen van fossiele brandstoffen.

De jonge klimaatactivisten zijn afkomstig uit het door bosbranden geteisterde midden van Portugal en de door zeespiegelstijging bedreigde hoofdstad Lissabon. De 33 gedaagde landen zijn de 27 lidstaten van de Europese Unie plus Groot-Brittannië, Noorwegen, Oekraïne, Rusland, Turkije en Zwitserland. Het zijn de grootste uitstoters onder de 47 lidstaten van het Straatsburgse Hof, en ze doen volgens de gezaghebbende Climate Action Tracker geen van alle genoeg om de Parijse doelen te halen. Volgens het VN-klimaatpanel IPCC moet de uitstoot in 2050 op netto nul uitkomen om de opwarming van het klimaat beperkt te houden tot 1,5 graad in 2100.

Discriminatie 

Volgens de jongeren bedreigt de nalatigheid van de landen hun lichamelijk en geestelijk welzijn alsook hun toekomst, aangezien ze opgezadeld worden met de rampzalige gevolgen van de klimaatverandering. Ook worden de jongeren gediscrimineerd, omdat zij nu eenmaal meer te maken krijgen met de opwarming dan ouderen, aldus Gerry Liston van Global Legal Network, een mensenrechten-ngo die de zaak ondersteunt.

‘Ik moet leven met het gevoel dat mijn leefomgeving elk jaar een vijandiger plek wordt en dat ik, naarmate ik ouder word, steeds meer blootgesteld zal worden aan hittegolven die wekenlang zullen aanhouden. Dat jaagt me de stuipen op het lijf’, zei Catarina Mota (20), een van de zes jongeren, tijdens een online persconferentie. Ze komt uit de regio Leiria, waar enorme bosbranden in 2017 meer dan 120 mensen het leven kostten.

Hoewel er wereldwijd duizenden klimaatrechtszaken tegen regeringen en bedrijven zijn ingediend, is dit de eerste zaak voor het Europees Hof voor de Mensenrechten. Als het hof oordeelt dat de rechten van de jongeren inderdaad worden geschonden, kan dit landen dwingen hun uitstoot van broeikasgassen sneller terug te dringen, mede doordat het vonnis een precedent kan zijn voor nationale rechters.

Urgenda

De zaak lijkt mede geïnspireerd door de Nederlandse Urgendazaak. Die milieugroep stelde namens 900 bezorgde burgers dat de Nederlandse overheid de plicht heeft haar burgers afdoende te beschermen tegen de potentieel verwoestende effecten van klimaatverandering, en dat zij de mensenrechten van Nederlandse burgers schendt door dit na te laten. In december vorig jaar stelde de Hoge Raad Urgenda in het gelijk.

Elders pakten klimaatrechtszaken anders uit. In januari verwierp een hof in de Verenigde Staten een zaak waarin 21 jongeren de Amerikaanse regering ervan beschuldigden hun recht op leven aan te tasten. In mei noemden drie andere gedaagde landen, Brazilië, Duitsland en Frankrijk, de aanklachten niet ontvankelijk.

Vorig jaar dienden de toen 16-jarige Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg en 15 andere kinderen een klacht in bij het Comité voor de Rechten van het Kind van de Verenigde Naties om te protesteren tegen de schending van hun rechten door het gebrek aan klimaatambitie van vijf landen met grote uitstoot, waaronder de VS.

Lees ook:

Waarom de Hoge Raad Urgenda gelijk gaf en de regering opdraagt meer te doen tegen de uitstoot van broeikasgas

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden