Jonge slachtoffers mensenhandel volledig uit beeld door privacywet: ‘dramatisch’ en ‘onacceptabel’

De overheid is het zicht op jonge slachtoffers van seksuele uitbuiting volledig kwijt, mede doordat hulpverleners door strenge privacyregels minder meldingen doen. Slechts 2 á 3 procent van de slachtoffers is in beeld. Dat constateert Nationaal Rapporteur Herman Bolhaar.

Redactie
Herman Bolhaar (Epe, 1955) is sinds vorig jaar de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. Beeld Rebecca Fertinel
Herman Bolhaar (Epe, 1955) is sinds vorig jaar de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen.Beeld Rebecca Fertinel

De Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen is in een vrijdag verschenen rapport zeer kritisch over de aanpak en opsporing van uitbuiting en mensenhandel in Nederland. Volgens hem ontbreekt er coördinatie in de aanpak, raken jonge slachtoffers uit beeld, is er geen kennis over uitbuiting in de migratiestromen en blijft de aanpak van mensenhandel achter. Bolhaar: ‘De bevindingen in deze monitor laten zien dat aanpassingen in de huidige manier van melden en registeren niet langer op zich kunnen laten wachten.’

Bolhaar noemt de afname in het zicht op jonge uitbuitingsslachtoffers ‘dramatisch’ en ‘onacceptabel’. Volgens schattingen zijn er in Nederland jaarlijks 3.000 slachtoffers van seksuele uitbuiting, 1.300 van hen zijn minderjarig. In 2018 zijn er slechts 132 Nederlandse slachtoffers gemeld, waarvan 29 minderjarig waren. Dat wil zeggen dat nog maar zo’n 2 tot 3 procent van deze Nederlandse minderjarige slachtoffers in beeld is.

‘Alert en proactief’

Bij het coördinatiecentrum tegen mensenhandel daalt het aantal meldingen al vijf jaar op rij. In 2014 ging het nog om 1.255 meldingen, vorig jaar waren dat er 668. Die daling komt doordat instanties wegens privacywetgeving alleen een melding mag maken als het slachtoffer daar toestemming voor geeft.

Volgens Bolhaar moet de politie ‘alert en proactief’ optreden tegen mensenhandel en voor de slachtoffers van seksuele uitbuiting, omdat het hier gaat om mensen die ‘niet om hulp kunnen of durven vragen’. De politieprestaties moeten op dit vlak verbeteren, vindt hij.

Op elke hoek

Al eerder dit jaar constateerde Bolhaar in een interview dat het niet opschiet met de aanpak van mensenhandel in Nederland. Hij zei toen: ‘Het wordt te weinig gezien, hoewel het overal, op elke hoek, in elke stad, voorkomt. In de aspergeteelt, de bloembollenvelden, onder bedelaars. Het gaat om vele vormen van ongeschoolde loonarbeid. Slachtoffers melden zich niet, bijvoorbeeld uit angst dat ze anders niet betaald krijgen of het land uit worden gezet. Ze kennen de taal en hun rechten niet. Vaak zijn ze ook bang voor de politie, omdat die in hun eigen land corrupt is. En opsporingsinstanties herkennen het probleem vaak niet: de slachtoffers worden bijvoorbeeld getraind om bij controle te zeggen dat ze meer verdienen. Ook zitten opsporingsinstanties niet om werk verlegen – vaak wordt de capaciteit over andere prioriteiten verdeeld.’

Ook toen sprak hij over de jonge slachtoffers én jonge daders. een kwart is jonger dan 23 jaar, vaak gaat het om loverboys. Bolhaar toen: ‘Er wordt nog te weinig onderzoek gedaan naar het type daders. Maar dat ze zo jong zijn, vind ik schokkend. Dat moeten we sneller corrigeren – als je in je jeugd al in prostitutie en mensenhandel zit, belooft dat niet veel goeds voor je toekomst. Daar is onderzoek nodig zoals je dat ook ziet in de aanpak van de top-600 aan jonge criminelen: onderzoek op persoonsniveau. Kijken naar de thuissituatie. Vaak is er sprake van multiproblematiek, zoals schulden, schooluitval, broers of zussen die al in de criminaliteit zitten, of foute vrienden. Het gaat niet om winkeldiefstal hè? Het uitbuiten van mensen is een zwaar delict.’

Meer over mensenhandel in Nederland

Het schiet niet op met de aanpak van uitbuiting: ‘Dit is het grofste misbruik van kwetsbare mensen’

Columnist Sheila Sitalsing: 1.600 kinderen zijn verdwenen in Nederland, maar de politiek hoor je niet

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden