Jonge internetgebruikers zijn het vaakst slachtoffer van digitale criminaliteit

Ongeveer 1,2 miljoen Nederlanders zijn vorig jaar het slachtoffer geweest van een vorm van digitale criminaliteit. Fraude bij online aankopen komt het meest voor, en vooral jongeren lopen risico, zo blijkt uit onderzoek van het CBS.

Indonesische verdachten van cybercriminaliteit op archiefbeeld. De groep werd eind juli 2017 gearresteerd, samen met een groep Chinese en Taiwanese verdachten. Beeld Adi Weda / EPA

Hello, I am phoning from Microsoft about a problem with your computer.’ Denk er een zwaar Indiaas accent bij en veel Nederlanders weten precies waar dit over gaat. Maar liefst 15 procent van de Nederlanders – zo’n twee miljoen mensen – zegt vorig jaar met deze Microsoft-oplichting te maken te hebben gehad. Of liever: poging tot oplichting, want bijna niemand trapt erin.

Andere oplichters hebben meer succes, blijkt uit het onderzoek Digitale Veiligheid & Criminaliteit dat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) voor het eerst heeft uitgevoerd, in samenwerking met de politie. Ongeveer 8,5 procent van de internetgebruikers van twaalf jaar en ouder – 1,2 miljoen mensen – zegt de afgelopen twaalf maanden slachtoffer te zijn geweest van digitale criminaliteit.

Zogenoemde vermogensdelicten zijn daarbinnen het populairst. Hieronder valt fraude bij online aankopen. Slachtoffers betalen dan voor goederen die niet worden geleverd. Andere vormen zijn het plunderen van rekeningen of belfraude, waarbij slachtoffers worden overgehaald naar dure betaalnummers terug te bellen.

In vergelijking met vermogensdelicten komen andere vormen wat minder vaak voor, zoals persoonlijke incidenten (laster, stalking, bedreiging), hacking en identiteitsfraude. De groep jonge internetgebruikers (tussen 12 en 25) is procentueel gezien het vaakst slachtoffer met 12 procent. Misschien op het eerste gezicht verrassend, maar het is ook de groep die het intensiefst gebruik maakt van internet, zeggen de onderzoekers in een toelichting.

Het CBS heeft wel vaker onderzoek gedaan naar digitale criminaliteit (in de Veiligheidsmonitor), maar dat onderzoek is op dit punt veel minder gedetailleerd. Aan het laatste onderzoek hebben 38 duizend Nederlanders meegedaan.

Voorbeelden van digitale fraude

Microsoftscam

‘Hello, I am phoning from Microsoft about a problem with your computer.’ 15 procent van de Nederlanders ontving een telefoontje van die strekking met het aanbod het – denkbeeldige – probleem op te lossen. 0,2 procent van de internetgebruikers ging hierop in en leed financieel verlies.

Wangirifraude

Het is voor criminelen erg simpel met software naar honderdduizenden telefoonnummers te bellen. 0,5 procent heeft naar het dure betaalnummer teruggebeld en ontving een hoge telefoonrekening.

Afpersingsmails

In 2018 zijn massaal en in verschillende varianten intimiderende, seksueel getinte afpersingsmails uitgezet. Hierin werd gedreigd met het verspreiden van videobeelden waarop de ontvanger naar porno zou kijken, tenzij deze zeer snel een aanzienlijk bedrag (vaak honderden euro’s) naar een bitcoinrekening zou overmaken. Minstens 2 procent van de internetgebruikers heeft in 2018 te maken gehad met afpersing, maar bijna niemand zegt betaald te hebben.

Verzoek om geld door een ‘bekende’

In opkomst: fraudeurs die zich als familielid, bekende of werkgever in geldnood voordoen en geld vragen. Vaak gebeurt dit via WhatsApp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden