Jonge criminelen

DE JEUGDCRIMINALITEIT is de laatste decennia fors toegenomen. Veranderde zeden, normen en waarden hebben daarbij een rol gespeeld, maar andere factoren zijn van zeker zoveel belang....

Volgens de jongste cijfers maakt 80 procent van de jongeren zich wel eens aan een misdrijf schuldig. Dat is niet fraai, maar het is ook niet iets om wakker van te liggen. Bij de meesten blijft het bij een enkel geval van (winkel)diefstal, heling of vandalisme. De volwassenheid luidt meestal het einde in van zulk gedrag.

Veel verontrustender is dat het aantal geweldsmisdrijven onder jongeren (en volwassenen) toeneemt én dat de persistente vormen van crimineel gedrag zich steeds meer bij jeugdigen uit allochtone milieus concentreren. Even zorgwekkend is dat overheid en samenleving daarop slordig reageren. Illustratief is de uitspraak van procureur-generaal Steenhuis dat de pakkans met steun van de jeugd- en zedenpolitie kan worden verhoogd. Helaas werden die specialismen een paar jaar geleden afgeschaft.

Ook de effecten van het strafrecht en van het preventiebeleid vallen tegen. Wie eenmaal serieus op het slechte pad is geraakt, is er moeilijk weer van af te krijgen. De jongste trend is daarom zeer vroegtijdig ingrijpen in situaties die met het ontstaan van criminaliteit verbonden zijn. Armoedebuurten, slechte woningen, grote en gebroken gezinnen, alcoholisme, drugsgebruik, uitkeringsafhankelijkheid, schoolverzuim en een allochtonenstatus - het zijn geen factoren die vanzelf tot criminaliteit leiden, maar in combinatie verhogen ze de kans erop aanzienlijk.

Verandering van zulke omstandigheden, door culturele en sociaal-economische integratie van achterblijvers, is dus nodig. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. De intensiteit van de sociaal-economische deprivatie in veel allochtone groepen is de laatste jaren eerder toe- dan afgenomen. En op het terrein van opvoeding, gezinsontwikkeling en culturele integratie is er nog een lange weg te gaan.

Een valkuil dient daarbij vermeden te worden. Zo verstandig als het is de pakkans te verhogen, óók vanwege de mogelijkheid tot preventief optreden, zo onverstandig is het voor de roep om een 'hardere aanpak' te zwichten. Die komt, fysieke bestraffing incluis, weliswaar uit sommige allochtone gemeenschappen zelf, maar harde disciplineringsmethoden blijken crimineel gedrag juist vaak in de hand te werken. De ontwikkeling van moderne affectieve banden tussen ouders en kinderen, steun aan en begeleiding van gezinnen die zich in de gevarenzone bevinden, is veel belangrijker. Met justitie en politie staan dus ook het buurt- en welzijnswerk, jeugdzorg en gezinshulpverlening voor een zware taak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden