Jonge acteurs laten crisis vlammen

De Toneelmakerij maakt warmbloedig, bijna tijdloos theater van een oorspronkelijk Amerikaans fabrieksdrama.

JEUGDTHEATER


Ontspoord door De Toneelmakerij. Vanaf 15 jaar. 21/9, Theater Bellevue, Amsterdam. Tournee t/m 30/11.

Toneelmakerij.nl


Fabrieksblauw - zo ogen decor en kostumering van de nieuwe jongerenvoorstelling Ontspoord van De Toneelmakerij. Een kille steigerstellage domineert het toneel. Op de achterwand waaien flarden videoprojectie voorbij waaruit alle kleur wegsijpelt - soms beelden uit ruige industrie, soms uit dromerige natuur. In alle kleren overheerst het vaalblauw van stugge spijkerstof. Hier, in dit Amerikaanse stadje in de jaren dertig van de vorige eeuw - de Grote Depressie - heeft de werkeloosheid fors toegeslagen, met desastreuze gevolgen: metaalmoeheid bij de mannen, verbittering bij de grauw uitgeslagen vrouwen en vertwijfeling bij de jongeren. Maar onder die grijsblauwe crisis gonzen levensdrift en brutale energie, vertolkt door een bevriend tienerstel, Pace en Dalton. Zij zoeken de rand, dagen elkaar en volwassenen uit, nemen risico's en flirten met liefde en gevaar. Omdat iedereen mismoedig is, worden zij overmoedig.


De Amerikaanse schrijfster Naomi Wallace schreef het harde, rauwe toneelstuk The Trestle at Pope Lick Creek in 1999 en het wordt nu door De Toneelmakerij voor publiek vanaf 15 jaar als Ontspoord op scène gebracht. Hoewel het nog steeds door en door Amerikaans is en de mix van flashbacks zich afspeelt in een voorbije tijd van industriële veranderingen, is de link naar de huidige crisis met zijn hypersnelle communicatietechnologie snel gelegd.


Bovendien maakt De Toneelmakerij er bijna tijdloos, warmbloedig muziektheater van, met live stringmuziek op gitaar, banjo en viool: songs van Bob Dylan, Steve Earl, Lucinda Williams en Tom Petty. Een fijn in het gehoor liggend, gelaten sentiment van blues, country, americana en bluegrass, met toepasselijke teksten. Frédérique Spigt zingt met haar band, goed bijgestaan door een stemmige Bob Fosko en krachtig zingende acteurs (Tjebbo Gerritsma, Meral Polat en Wouter Zweers). Spigt en Fosko stappen makkelijk over van solozang naar spel - de rollen van de sociaal geïsoleerde vader en de kordate moeder van de jonge Dalton zijn hen op het lijf geschreven (al is de nepbierbuik van Fosko overbodig).


Fosko vervangt de overleden Maarten van Roosendaal die zeker een eigen rauw stempel op Ontspoord had gedrukt. Maar meer dan deze oude generatie, vlammen de jonge acteurs. Tjebbo Gerritsma is een satanisch grappige bewaker en Wouter Zweers ontluikt als 15-jarige Dalton, volledig in de ban van de vrijgevochten Pace.


En Meral Polat? Die ademt in alles de aantrekkingskracht van living on the edge. Zwoel, sensueel, hartstochtelijk, gevaarlijk, ongrijpbaar. Of ze nu zingt, zwijgt of acteert, zij is de vleesgeworden hartenklop onder dit fabrieksblauwe oppervlak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden