Jong talent zoekt nieuwe wegen én groot publiek

Het klikt en flitst van alle kanten woensdagochtend in het Nederlands Foto Instituut in Rotterdam. Terwijl de gasten met champagne de opening vieren van de World Press Photo tentoonstelling Id/Identity, spelen de jonge fotografe Flore-Aël Surun en haar collega's een soort snapshottikkertje....

Uit Noorwegen, Amerika, Bosnië en Peru zijn ze naar Nederland gekomen en vijf dagen lang hebben ze intensief hun foto's besproken, tijdens de masterclasses met internationaal befaamde fotografen als David Hurn, Jerome Delay en Aidan Sullivan. Maar ze hebben er nog lang geen genoeg van. Niet van hun werk en niet van elkaar.

World Press Photo wil jonge getalenteerde persfotografen helpen bij de ontwikkeling van hun vaardigheden en hun kijk op de fotojournalistiek. Eens per jaar wisselen veelbelovende fotografen uit de hele wereld in seminars, lezingen en fotobesprekingen ervaringen uit met doorgewinterde fotojournalisten en redacteuren.

De 26-jarige Française Surun viel eerder dit jaar op met foto's van straatkinderen in Roemenië en krakers in Parijs. Een contactpersoon van World Press Photo nomineerde haar voor de masterclass. Als een van de twaalf geselecteerde fotografen kreeg ze een bijdrage van bijna vijftienduizend gulden voor de zomeropdracht: een foto-essay rond het thema identiteit.

Curator Chris Boot richtte aansluitend de tentoonstelling in met het werk van de jonge fotografen. Vooral het werk van Surun veroorzaakte nogal wat discussie. Niet zozeer het onderwerp - ze maakte 24 portretten van transseksuele vrouwen - als wel de voor fotojournalistiek vernieuwende stijl. De ingrijpende gevolgen van de operaties zijn haast terloops in beeld gebracht, maar de dramatiek erachter komt daardoor des te harder aan.

'Hoe verschillend de twaalf series ook zijn, van Suruns avant-gardistische kleurenreportage tot en met de klassieke chronologische zwart-witreportages over een Amerikaanse miss-verkiezing, in de verbeelding van het thema waren ze allemaal effectief', vertelt de Franse fotograaf Jerome Delay. Speciaal voor de masterclass is hij even teruggekomen van zijn huidige werkterrein, de Pakistaans-Afghaanse grens. 'Bij Flore-Aël Surun was ik alleen bang dat ze een te klein publiek aansprak.'

In een workshop bewees Surun het tegendeel. 'Met mijn foto's wil ik wel degelijk een verhaal vertellen aan het grote publiek.' Ze plaatste de in schimmige Parijse kamertjes genomen kleurenfoto's van meisjes met een nieuwe piemel in een voorbeeldpagina van Le Monde. De snapshotachtige foto's bleken ondanks de onconventionele kadrering wel met de krantenlezer te communiceren.

Nu Surun aan anderen, maar ook zichzelf heeft bewezen dat ondanks de vorm haar werk mensen niet onverschillig laat, durft ze verder te gaan. Ze wil met monochrome kleurenseries gaan experimenteren, 'bijvoorbeeld een roze serie over oude dames'.

'Als de emotie maar overtuigt kan avantgardistische fotografie ook werken in de mainstream media', zegt Delay. De jonge Duitse autodidact Peter Granser knikt instemmend. Zijn serie ging over het verlies van identiteit als gevolg van Alzheimer. 'Persfoto's draaien vaak om nieuws, ik wil het dagelijks leven op een andere manier in beeld brengen; als je dat goed doet zijn mensen geïnteresseerd.'

Het viel Granser niet makkelijk om het verlies van de geest in foto's te verbeelden, maar de ogen van de geportretteerde bejaarden spreken boekdelen. Het dagelijks leven van een Alzheimerpatiënt wordt schrijnend tastbaar in de foto's van het steriele verpleegtehuis. Kitscherige familiekiekjes uit een vergeten verleden boven een ziekenhuisbed met 'gezellig' berkenfineer. Hersenschimmen, denk je onmiddellijk bij de verweesde bejaarde tussen witte vitrages.

Granser en Surun moesten wennen aan de selectie die curator Chris Boot maakte uit hun series. 'Ze kunnen maar beter zo snel mogelijk wennen aan die teleurstelling', zegt master David Hurn, een veelbekroond fotograaf. 'Wie wil publiceren wordt deel van een team, in mijn vijftigjarige carrière ben ik mischien zes keer echt blij geweest met een lay-out.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden