Nieuwsbreak

Joke van Leeuwen: 'Voor kinderen die Isis heten is het maar goed dat het nu IS is '

Jongeren tussen de elf en zestien jaar zijn fors minder gaan drinken, een Belgische strijder-predikant zou zijn onthoofd door IS en prins William en Kate verwachten weer een kind. We spraken schrijfster, dichter, illustrator en cabaretière Joke van Leeuwen, woonachtig in Antwerpen, over het nieuws van vandaag.

Joke van Leeuwen vorig jaar bij de uitreiking van de AKO Literatuurprijs, die ze won met haar boek Feest van het begin. Beeld anp

Opvallend nieuws: het alcoholgebruik onder jongeren tussen de elf en zestien jaar is de afgelopen jaren flink gedaald, blijkt uit een studie. Wat denkt u: worden kinderen braver of ouders strenger?
'Geen van beide, denk ik. Het is volgens mij mede te danken aan de acties van Trimbos. Die hebben geholpen bij de bewustwording. Bovendien is de sociale druk er inmiddels wel een beetje vanaf. Als je niet rookte of dronk, dan hoorde je er vroeger niet bij, was het idee. Maar nu is dat niet echt meer zo. Wellicht is daardoor de houding van jongeren veranderd. Ik geloof niet dat de ouders strenger zijn geworden.'

Ziet u deze cultuuromslag in uw eigen omgeving ook?
'In Vlaanderen is het jeugdverenigingsleven veel sterker. Terwijl jongeren in Nederland het café of een plek buiten hebben om samen te komen. Anderzijds is het hier gewoner om bij de lunch tafelbier te nemen. Er worden in België ook grapjes gemaakt dat Nederlanders melk drinken tussen de middag.'

De Belgische strijder-predikant Iliass Azaouaj, die recentelijk in Syrië sneuvelde, zou zijn onthoofd door de Islamitische Staat (IS). Hij werd omgebracht omdat hij verdacht werd van spionage voor de Belgische en Marokkaanse veiligheidsdiensten.
'Voor kinderen die Isis heten is het maar goed dat ISIS nu IS wordt genoemd. Je wilt natuurlijk niet geassocieerd worden met een terreurorganisatie.'

Beeld anp

Is Azaouaj het gesprek van de dag in België?
'In de krant de Standaard stond nog niets, ik las het vandaag pas op internet. Dus het is in elk geval niet het gesprek van deze maandag. Maar men is er natuurlijk wel mee bezig. Zelf vind ik dat men moet oppassen met nog niet bewezen conclusies. Vorig jaar was er bijvoorbeeld nog ophef over een foto waarop Azaouaj samen met minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet poseerde. Het leek er toen nog op dat hij zich als terrorist ontpopte, maar nu lijkt dat dus nog maar de vraag. Het doet me denken aan de zaak rond een Belgische kleuterjuf, die vorig jaar door ouders werd beschuldigd van het misbruiken van kinderen. Na onderzoek bleken daar geen objectieve aanwijzingen voor te zijn, maar zij komt maar niet van de beschuldigingen af.'

Ziet u een rol voor België en Nederland in de strijd tegen IS?
'Ze zijn al bezig een soort coalitie te vormen, samen met de Arabische liga. Maar in België zitten we momenteel met een demissionair kabinet, en dat maakt het moeilijk om beslissingen te nemen. We hebben al hulpgoederen gestuurd, en veel meer kunnen we voorlopig niet doen. Maar het is belangrijk om goed samen te blijven werken met andere landen.'

Nog meer terrorismenieuws dat een link heeft met België: Mehdi Nemmouche, de vermoedelijke dader van de schietpartij in mei in het Joods Museum in Brussel, zou ook 'een aanslag hebben willen in het hartje van Parijs', en wel op de Franse feestdag 14 juli. Ook zou hij in Syrië westerse gijzelaars hebben bewaakt en gevangenen stelselmatig hebben gemarteld.
'Ja, dit is wel heel erg in het nieuws geweest in België. Persoonlijk voel ik me er niet minder veilig door op straat. Maar het is wel nieuws dat dagelijks op je deurmat komt.'

De omstreden foto op Facebook. Beeld belga
Mehdi Nemmouche op een rechtbanktekening. Beeld belga

Er was sowieso veel gaande afgelopen zomer: ebola, Oekraïne, Gaza, om maar wat te noemen. Hoe heeft u dat ervaren?
'Er was inderdaad veel nieuws. Maar ik leef al een tijd en heb wel vaker zo'n periode meegemaakt, bijvoorbeeld rond de Cuba-crisis. Soms komen we er weer bovenop en soms niet. Of het deze keer weer goed komt zou ik niet kunnen zeggen. Het is zeer complex.'

Rusland domineert ook het nieuws. Vertaler Hans Boland weigert de Poeskjinmedaille, de hoogste Russische culturele onderscheiding. Zou u hetzelfde hebben gedaan?
'Boland zei dat hij vereerd was met de prijs, maar dat hij het niet uit handen van Poetin wilde aannemen. Hij maakte een duidelijk onderscheid tussen de Russische bevolking en cultuur in zijn algemeenheid, die hij van belang acht, en het beleid van Poetin, dat hij verwerpt. Ik vind dat een helder, dapper en genuanceerd standpunt. Ik zou het ook zo gezegd hebben, als ik de moed daarvoor zou hebben. Of dat zo is, weet ik niet, want ik heb de onderscheiding niet gekregen.'

Iets compleet anders: prins William en Kate verwachten een tweede kind. Nieuws dat u graag leest?
'Nee, ik heb daar niets mee. Maar ik vind het leuk voor ze en wens ze een gezonde bevalling toe.'

De Russische president Vladimir Poetin Beeld afp

Het festival Into The Great Wide Open op Vlieland krijgt veel lof. Bent u nog geweest?
'Nee, ik heb er wel over gelezen. Ik ben er nog nooit geweest. Wel ben ik op Lowlands geweest, waar ik in een literaire tent mocht voordragen. Een leuke ervaring, maar zelf zou ik er niet zo snel kaartjes voor kopen. Vroeger ben ik wel naar Pinkpop geweest. Maar ik vind vooral de kleinere festivals leuk.'

Heeft u zelf nog een leuk nieuwtje?
'In België hebben we last van elektriciteitsproblemen. Dat komt onder andere doordat de kerncentrale in Doel buiten werking is gesteld. Een energiespecialist pleit er nu voor om de wintertijd af te schaffen. Misschien helpt het voor al die mensen met winterdepressie om te weten dat het eigenlijk nog zomertijd is. Het is een origineel idee. Maar volgens andere deskundigen zal het geen verschil maken. Die vinden het onzin.'

Dit is aflevering 358 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden