John Zorn kan geestig en zwaarmoedig zijn

Is er al iemand uit de semiotiek die zich heeft beziggehouden met John Zorn? Voor specialisten in de leer van de tekens moet de muziek van de Amerikaanse improvisator/componist een mer à boire zijn....

De puzzeltocht begint bij Zorns nieuwe dubbel-cd Cartoon/S & M al bij de hoestekeningen. In een expliciete verstrengeling van lijf en leden tekent zich een vrouwenhoofd af dat verwijst naar het beroemde portret van Freud waarin het lichaam van een naakte vrouw is verwerkt. De achterkant van de hoes toont een vrouw in wellustige omarming met een skelet: jawel, Der Tod und das Mädchen - niet voor niets, want het strijkkwartet speelt een belangrijke rol op beide cd's. Al is er in het indrukwekkende aandeel van het Mondriaan Quartet, afgezien van een enkele klassieke cadens en een sombere akkoordopeenvolging met een droevig walsje, weinig wat aan Schuberts Tod und das Mädchen doet denken.

Maar de Cat O'Nine Tails, zoals het eerste strijkkwartet op de cd met de titel Cartoon heet, is ook alles behalve een stripfiguur. De knallende bartokpizzicati doen dit gemene zweepje met negen riemen meer eer aan. De Music for Children op de cd met de titel S & M (wat zeker niet voor 'small en medium' staat) heeft weinig te maken met de onschuld van pakweg Schumanns Kinderszenen. En For Your Eyes Only (door een zinderend Asko Ensemble) is ook een stuk vol dubbele bodems.

De dubbel-cd is met recht een dubbele cd: één die Zorn laat kennen als een geestige spring-in-'t-veld die moeiteloos elke muzikale barrière neemt, en één die een veel zwaarmoediger kant - gelieerd aan zijn Joodse achtergrond - belicht. De versies van het Kol Nidre die het Mondriaan Quartet en de leden van een naamloos klarinetkwartet ieder afzonderlijk spelen, zijn introverte gebeden in lange tonen met fraai flakkerende zwart- en grijstinten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden