NIEUWSVerenigd Koninkrijk

John Cleese kritisch over schrappen Fawlty Towers-aflevering: ‘We nemen toch ook geen afscheid van Newtons theorieën?’

John Cleese heeft zich zeer kritisch uitgelaten over de beslissing van de BBC om een aflevering van Fawlty Towers te schrappen. Volgens de Britse acteur wordt er in die aflevering de spot gedreven met racisme en xenofobie. Als mensen dat niet snappen, vindt Cleese dat nogal ‘stupid’. 

De cast van Fawlty Towers in 2009.Beeld AP

Donderdagavond werd bekend gemaakt dat UKTV, een onderdeel van de Britse publieke omroep, een beroemde ‘Don’t Mention the War’-episode van Fawlty Towers in de ban had gedaan. Als reden werden ‘raciale smetten’ opgegeven, zonder dat er werd verwezen naar specifieke fragmenten. De episode staat bekend om de komische manier waarop hoteleigenaar Basil Fawlty, gespeeld door Cleese, Duitse gasten op de kast krijgt door tijdens het opnemen van de bestellingen telkens over de Tweede Wereldoorlog te beginnen. Het eindigt ermee dat hij als een nazi door de eetzaal begint te marcheren.

De gewraakte passage is waarschijnlijk de scene waarin de hardhorende majoor Gowen, een vaste gast, de Indiase en West-Indische cricketteams door elkaar haalt. Daarbij gebruikt de reactionaire baas twee woorden die tegenwoordig niet meer kunnen. Cleese verklaarde tegenover de Australische krant de Sydney Morning Herald dat het duidelijk is dat de denkbeelden van de majoor, ‘een oud fossiel’, niet onderschreven worden door de serie, maar juist het mikpunt van spot zijn. 

De cast van Fawlty Towers in de jaren zeventig.Beeld ANP Kippa

Elders in de episode toont Basil zich geschokt als hij hoort dat zijn vrouw Sybil door een zwarte chirurg is behandeld. Net als de majoor is Basil een object van spot in een serie die het moet hebben van ironie en parodie. Fawlty Towers werd halverwege de jaren zeventig gemaakt.

‘Een van de dingen die ik heb geleerd,’ aldus de acteur die aangeeft sympathie te koesteren voor de Black Lives Matter-beweging, ‘is dat mensen een heel verschillend gevoel voor humor hebben. Sommigen begrijpen dat, als je iemand die je voor schut wil zetten onzinnige woorden in de mond legt, je niet de denkbeelden van die persoon wilt verspreiden, maar die persoon belachelijk maakt.’ Als mensen dat niet snappen, ‘wat kun je er dan nog over zeggen?’

Witwassen

Of de episode ooit nog te zien zal zijn bij UKTV is niet bekend gemaakt, maar de beslissing om de aflevering te verwijderen, zorgde bij Amazon voor een run op Fawlty Towers-boxen. Op YouTube zijn de beste scenes nog gewoon te zien.

Eerder verwijderde de BBC de satirische serie Little Britain al, vanwege een zwart-opgemaakt personage, terwijl HBO de filmklassieker Gone with the wind (1939) van het scherm heeft gehaald. Cleese zet zijn vraagtekens bij het witwassen van de geschiedenis. ‘Sir Isaac Newton bezat aandelen in de South Sea Company, die zich bezighield met verschillende soorten handel, waaronder, schandalig genoeg, slavenhandel. Gaan we nu afscheid nemen van Newtons theorieën?’

In Londen, ondertussen, woedt nog steeds de discussie over het lot van standbeelden. Op het plein voor het parlement is het standbeeld van Winston Churchill vrijdagochtend in een soort doos gestopt om te voorkomen dat het tijdens de BLM-demonstratie van zaterdag opnieuw ten prooi zal vallen aan vandalisme. Ook het oorlogsmonument, iets verderop, is deels ingepakt om schade te voorkomen. Premier Boris Johnson noemde de verhulling van Churchill op last van de Londense burgemeester ‘absurd en schandelijk’.

Het ingepakte beeld van Churchill.Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden