Column

Johan Fretz: 'Niemand neemt de media hun geliefde frame van een tweestrijd af'

Een tweestrijd, een tweestrijd, een tweestrijd. Media blijven er maar op hameren dat het een tweestrijd gaat worden, deze verkiezingen, schrijft columnist Johan Fretz. En politici doen daar graag aan mee. Ook als het anders blijkt te liggen.

Mark Rutte en Emile Roemer. Beeld anp

Ik herinner me nog goed een zinnetje uit een actualiteitenprogramma in 2001: 'De komende verkiezingen zal er een titanenstrijd losbarsten tussen de kemphanen Ad Melkert en Hans Dijkstal'. Achteraf bezien een tamelijk hilarische uitspraak. Kok had net bekend gemaakt dat hij het voor gezien hield, Melkert werd zijn opvolger. Amper een week later vlogen er twee vliegtuigen in de Twin Towers en volgde de opkomst van Fortuyn. Melkert en Dijkstal zouden, ook na de tragische dood van Fortuyn, een electoraal pak slaag krijgen.

De media maken van onze parlementsverkiezingen graag een tweestrijd. Wie de hoofdpersonen van die tweestrijd zijn, wordt vaak al voor het begin van de campagne bepaald. In 2006 ging het tussen Bos en Balkenende, in 2010 ging het tussen Rutte en Cohen, deze keer waren Emile Roemer en diezelfde Rutte de gelukkigen.

De hoofdpersonen van de tweestrijd gaan vaak maar wat graag akkoord met het door de media bepaalde frame. Het schijnt zelfs vaak voor te komen dat de betreffende twee partijen er afspraken over maken. De insteek is dan dat ze vooral elkaar zullen aanvallen en andere partijen zullen negeren, zodat de campagne zich fixeert op de vraag wie van hen de grootste wordt. Zo worden ze elkaars natuurlijke vijanden, krijgen ze de meeste aandacht en snoepen ze stemmen af van hun eigen natuurlijke bondgenoten, die gefrustreerd moeten toezien hoe ze buiten de schijnwerpers belanden.

Eigen verhaal
De komende weken zouden dus in het teken gaan staan van de tweestrijd tussen Rutte en Roemer. De heren waren er klaar voor. Ze hadden zich een tijd afzijdig gehouden, maar begonnen afgelopen week vrolijk aan hun polariserende 'socialisten versus liberalen'-riedeltje. Toen kwam het zogeheten premierdebat. Ook al zo aanmatigend. Wat heb ik aan een premiersdebat als ik bij de verkiezingen niet op een kandidaat kan stemmen die bij het verkrijgen van de meeste stemmen ook daadwerkelijk automatisch premier wordt?

Enfin, toen bleek dat Samsom deze zomer goed heeft nagedacht, rust heeft genomen en is gaan werken aan het vertellen van zijn eigen verhaal, zonder daarbij te drammerig te worden. De gewenste tweestrijd viel in duigen voor ie goed en wel was begonnen. Samsom greep buitengewoon knap zijn momentum.

In de media wordt nu alweer gesproken over de vraag of Samsom de positie van Roemer in de tweestrijd zal overnemen. Want een tweestrijd moet het natuurlijk wel blijven: niemand pakt de media hun geliefde simplistische duel af.

Johan Fretz is schrijver en columnist voor Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden