Column

Johan Fretz: 'Ik heb het geprobeerd, maar ik ben nu eenmaal niet tegen de koning'

Een goed argument heeft columnist Johan Fretz er misschien niet voor, maar wat zou het? Hij is monarchist. Punt.

Prinses Beatrix in de Nieuwe Kerk naast prinses Amalia. Beeld getty

Ergens in een geheim achterafzaaltje van de Linkse Kerk stond ik op. Het was tijd om kleur te bekennen.

'Ik ben Johan en ik ben een monarchist', zei ik hardop.

Dat luchtte op.

'Hallo Johan', riep de groep in koor terug.

We droegen allemaal Oranje shirtjes en op de achtergrond volgden we de kroning. Wij vonden dat een mooie gebeurtenis.

Nu schijnen monarchisten in de meerderheid te zijn. Dat las ik de afgelopen weken overal. Wel, dat mag dan zo zijn, in Progressief Nederland, specifieker in Progressief Amsterdam, liggen de verhoudingen beslist anders. In mijn directe omgeving, of onder de mensen die ik op Twitter volg, is bijna niemand voor de monarchie.

'Zelden zoveel wansmaak in een dag bij elkaar gezien. Maar kennelijk geniet iedereen er van. 'Geniet' zou ik zeggen', aldus directeur van De Balie, Youri Albrecht op Twitter.

Waar dat precies op sloeg werd me niet helemaal duidelijk, maar het moet iets met de kroning te maken hebben gehad. Wansmaak, zo heet het dus. De afgelopen weken werd ik met zoveel republikeinse hartstocht gebombardeerd, dat ik me begon af te vragen of ik wel voor het koningshuis mocht zijn? Was dit dan mijn blinde vlek? Moest ik niet gewoon voor de republiek kiezen? Maar al zou ik willen: ik ben nu eenmaal niet tegen het koningshuis. Ik heb het geprobeerd, maar dat wij een nieuwe koning krijgen: dat vind ik awesome. Nee, dan heb ik het niet over die nonstop hielenlikkerij op de staatstelevisie, die Oranjeporno in de weken voorafgaand aan de inhuldiging, maar het feit dat wij een koninghuis hebben: dat vind ik wel mooi.

Argument
Maar het mooi of awesome vinden, dat is toch geen argument? Nee, inderdaad, dat is ook geen argument, maar wat dan nog? In de discussie over monarchie versus republiek valt het me op dat de monarchisten zich opvallend vaak in de hoek der verdediging laten drukken en proberen de argumenten van de republikeinen te weerleggen. Nooit doen. Je wint het niet. Die republikeinen hebben natuurlijk gelijk. Het koningshuis kost klauwen met geld en die erfelijkheid: dat is toch niet meer van deze tijd? Allemaal waar. Maar waarom zoiets oneigentijds als de monarchie proberen te verdedigen met eigentijdse argumenten?

Een monarchist is domweg monarchist, tegen beter weten in, hij koestert het irrationele in een wereld die verder geteisterd wordt door een schrijnend gebrek aan romantiek. Hij voelt zich gesterkt door het feit dat de constitutionele monarchie allang waarborgt dat de feitelijke macht niet bij de koning ligt en de democratie dus niet bedreigd wordt door het vorstenhuis. Ceremonieel is het koningschap allang. 'Zo waarlijk helpe mij God almachtig', sprak de koning. Grootse woorden, symboliek, hermelijnen mantels, kronen, leg het maar eens uit. De gewezen koningin probeerde het: liefdevol legde ze haar kleindochter, de Prinses van Oranje, uit wat er allemaal stond te gebeuren. Slecht staatstoneel, een walgelijke poppenkast, aldus de progressieve politie, maar ja, ik kon er niks aan doen: het ontroerde mij. Bovendien: in een tijd waarin politici even snel weer van het schild worden geflikkerd door dezelfde mensen die ze er kort daarvoor nog op hesen, is de monarch de enige figuur die het partijpolitieke gekrakeel kan overstijgen.

Dat de koning geen politieke verantwoordelijkheid draagt betekent niet dat hij geen eigen verantwoordelijkheid heeft, sprak Willem-Alexander gisteren tijdens de inhuldiging. Mooie woorden van ons nieuwe staatshoofd. Dus noem me maar ouderwets, ik zeg: Leve de koning!

Johan Fretz is schrijver en cabaretier en columnist voor de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden