Column

Johan Fretz: 'Daar stond ik in Marqt, als een communist in een Mac Store'

Columnist Johan Fretz moest er dan toch aan geloven: een bezoek aan supermarkt Markt met een Q. 'Och, als ik nu maar niemand tegenkwam die zou denken: die Fretz is helemaal geen gewone burger die zijn plofkip bij de Albert Heijn koopt, het is net zo'n elitaire grachtengordel-weldoener als wij.'

Marqt, de duurzame winkelketen voor 'echt eten'.Beeld ANP

'Die grap over de Marqt moet je niet maken buiten Amsterdam, niemand kent die keten!', zei mijn theaterbroeder Marcel venijnig toen we na de voorstelling van het podium afkwamen in Meppel.
Hij had het al een paar keer eerder gezegd, maar ik bleef het telkens stug proberen. In een conference over de Partij voor de Dieren maak ik een opmerking over de duurzame eetwinkel die Markt heet, maar dan met een Q. Dat zoiets in mijn ogen geen lekker eigenzinnige manier van spellen is, maar gewoon incorrect Nederlands. Echter, inderdaad: wie buiten Amsterdam kent Marqt?

Prompt twee dagen later vroeg mijn vriendin of ik voor het avondeten verse pasta, spinazie en zalm wilde kopen. Bij de Markt, met een Q. Nou nee, was mijn antwoord. Daar had ik niet zo'n zin in. Waarom dan niet, wilde zij weten.

Parodie op een Amsterdamse snob
Ik begon nu mijn tirade weer af te steken: dat het eten van de Markt met een Q ongetwijfeld heerlijk zou smaken, maar dat ik met een supermarkt die het woord Markt met een Q schrijft domweg niks te maken wil hebben. Dat ik mezelf niet als een vleesgeworden parodie op een Amsterdamse snob tussen de bakfietsmoeders en yogavaders terug wil vinden in een winkel waar je voor een rol duurzaam pleepapier al meer kwijt bent dan in de Appie voor een complete rijsttafel voor tien personen.

Wel, nu moet u weten: mijn vriendin is iemand die graag steekhoudende argumenten hoort en mij dus niet laat wegkomen met mijn ongefundeerde cabareteske tirades. Ik was maar aan het schoppen om het schoppen, vond zij. Ze haalde nu ook opeens de grap uit mijn conference erbij.

'Best een leuke grap hoor, maar wel een beetje makkelijk', zei ze.
Ze vroeg me of ik kon uitleggen wat ik nu eigenlijk precies tegen een kleinschalige supermarkt had die duurzaam voedsel verkoopt. Of ik kon uitleggen waarom ik liever een rijsttafel vol plofkippen en smaakversterkers bij elkaar koop, dan eens na te denken over de vraag waarom dat in gewone supermarkten zo spotgoedkoop kan zijn. Of ik kon uitleggen wat er eigenlijk mis is met nadenken over wat voor eten je in je mond stopt.

Kind in snoepwinkel
Dat kon ik niet uitleggen. Helaas. Nadat ik schoorvoetend moest toegeven dat ik behalve mijn gevoelsmatige weerstand tegen de Markt met een Q geen inhoudelijke argumenten had, was er opeens geen ontkomen meer aan.

Daar stond ik dan, moederziel alleen en gekweld op de Overtoom, voor de ingang van de Marqt. Als een communist die een Mac Store binnenglipt, bang om betrapt te worden, stapte ik over de drempel, schichtig om me heen kijkend.

Och, als ik nu maar niemand tegenkwam die mijn voorstelling had gezien, iemand die meteen zou denken: ik wist het wel, die Fretz is helemaal geen gewone burger die zijn plofkip bij de Albert Heijn koopt, het is net zo'n elitaire grachtengordel-weldoener als wij.

Op de muren stond nog maar eens nadrukkelijk beschreven hoe eerlijk en echt alles in de winkel was, maar tot mijn grote verbazing maakte mijn weerstand binnen enkele minuten plaats voor pure adoratie. Als een kind in de snoepwinkel begon ik watertandend om me heen te kijken, om me heen te graaien, producten in mijn mandje te proppen die er toch echt een stuk smakelijker uitzagen dan de troep die ik doorgaans kocht.

Naïef idealisme
Toen later die avond de echte pasta met eerlijke spinazie en pure zalm op tafel werd gezet, moest ik met pijn in mijn hart ruiterlijk toegeven dat het heerlijk smaakte, ja: veel beter zelfs.

Alsof het allemaal nog niet erg genoeg was, las ik dit weekend een interview met de oprichter van Marqt in NRC Handelsblad: Quirijn Bolle. Quirijn, met een Q. Daar kwam die naam dus vandaan. Bleek het ook nog eens een mooi, oprecht interview te zijn over de efficiëntiefixatie van onze samenleving, de winstobsessie in de voedselindustrie.

Ja, ik was het gewoon helemaal met die man eens. Toen ontdekte ik dat de reden voor mijn weerstand tegen Marqt eigenlijk heel simpel was: ik herkende in de boodschap van de keten mijn eigen, soms naïeve idealisme, het tegen beter weten in willen strijden tegen onverschilligheid en cynisme. Ik had me al die tijd dus in feite geërgerd aan mezelf.

Johan Fretz is schrijver en cabaretier en columnist voor de Volkskrant.

 
Ik wilde mezelf niet als een vleesgeworden parodie op een Amsterdamse snob tussen de bakfietsmoeders en yogavaders terugvinden in een winkel waar je voor een rol duurzaam pleepapier al meer kwijt bent dan in de Appie voor een complete rijsttafel voor tien personen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden