'Joggen met Joschka' is dé Groene campagnehit

Met zijn joggingrondes en popsterren-bus bouwt de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Fischer aan een ware 'Joschka'-cult. Toch is het onzeker of hij aan kan blijven....

Van onze correspondent Philippe Remarque

'Joschka komt', luidt de blijde boodschap op affiches in het hele land. Op www.joschka.de kunnen de fans Joschka-shirts bestellen. Of rubrieken aanklikken als 'Joschka werkt', 'Joschka leeft' en 'Joschka vecht'. Maar de echte campagnehit is natuurlijk het 'joggen met Joschka'.

Als de Joschka-bus met het reusachtige portret aan komt rijden zijn de renners bij de Kindelsberg opgewonden als betrof het de stoomboot uit Spanje. De deur gaat open en de minister van Buitenlandse Zaken stapt in renkleren de regen in. Er klinkt applaus.

'Oké jongens, gaan we er tegenaan?', roept Fischer en loopt het bos in. Op zijn hoofd heeft hij een petje. Net als in de film Forrest Gump rennen de bewonderaars achter hem aan en wachten vergeefs op een wijs woord.

Fischer heeft gewaarschuwd dat hij tot de 'zwijgende joggers' behoort. Een hijgend gevoerde discussie over Irak zit er dus niet in. Het inhalen van de minister is ook niet gewenst, ook al houdt die het begintempo laag. 'Net een wandeling', spot een renner. Maar de minister heeft van tevoren om begrip gevraagd: 'Ik heb met mijn 54 jaar enige tijd nodig om op bedrijfstemperatuur te komen.'

Achter hem kletsen de andere joggers erop los. 'Ik vertel mijn vrienden al weken trots dat ik ga lopen met de minister van Buitenlandse Zaken', zegt een jongen. 'Joschka Fischer staat dicht bij het volk', vindt een van de renners. 'Hij is de sympathiekste politicus die ik ken. De man was vroeger zo dik', hijgt een ander. 'Ik bewonder mensen die in hun leven een draai van 180 graden kunnen maken.'

En na veertig minuten over heuvels en door dalen demarreert de minister ook nog. 'Zo, die geeft gas', klinkt het bewonderend. Nu rennen we zwijgend achter hem aan, het begint inspannend te worden. Fischer heeft tenslotte al een handvol marathons gelopen.

Voor de stoet uit rijden agenten op mountainbikes en paarden, waardoor de renschoenen af en toe verdwijnen in een dampende keutel. De minister wordt afgeschermd door vier lijfwachten. Toch halen de renners elkaar door de berm in om maar zo dicht mogelijk bij het idool te joggen.

Na afloop zet Fischer een handtekening in zijn jogging-bestseller De lange loop naar mijzelf. 'Dit boek heeft me geholpen te blijven lopen', zegt de trotse ontvanger. Fischer bedankt de tachtig tijdelijke loopvrienden voor de 'mooie ervaring' en verdwijnt zwetend in zijn campagnebus.

Achter gordijn en tussenwand heeft hij zijn Séparée met leren bank, douche en bed. Ervoor wachten journalisten gefrustreerd op een paar zinnen van de minister. Hij voelt zich als de Rolling Stones op tournee, zegt Fischer.

De vergelijking klinkt vaker. 'Joschka Fischer is een popster', zegt Rudi Hoogvliet, de van oorsprong Nederlandse campagnemanager van de Groenen. 'Als zijn bus langsrijdt rennen de kinderen er achteraan. Hij fascineert de mensen.'

Fischer heeft de laatste jaren aanzien verworven als diplomaat. Maar het is zijn contrastrijke biografie die hem tot een levende legende maakt: van straatvechter via taxichauffeur tot vice-kanselier; van dikke levensgenieter tot ascetische jogger. Fischer zorgde ervoor dat Duitsland meeleefde.

De Groenen hebben hun ideologische weerzin overboord gezet en doen hard mee aan de persoonlijkheidscultus. Op het laatste grote affiche is de Groene verkiezingscampagne gecondenseerd tot de essentie: 'Joschka'.

'De naam is het programma', zegt Rudi Hoogvliet. 'Joschka is een merknaam. Daar móet je wel gebruik van maken. Dat is geen verering, maar een rationeel besluit.' Dus zegt Duitslands populairste politicus in een tv-spotje: 'Als U mij als minister van Buitenlandse Zaken wilt, moet U Groenen stemmen. Ik reken op U.'

Maar juist daarmee wil het niet zo vlotten. Naar de Stadthalle in Kreuztal, honderd kilometer oostelijk van Keulen, komen naast het Groene publiek veel nieuwsgierigen. Ze noemen hem bewonderend 'de enige persoonlijkheid in de Duitse politiek' of 'de beste minister van Buitenlandse Zaken die we ooit hadden'. Maar op de Groenen stemmen ze niet. 'Die zijn mij te ecologisch', zegt een jongeman.

Zo blijft de partij tussen de 7 en 8 procent hangen, weinig meer dan vier jaar geleden. Als rood-groen het niet redt, praat superster Joschka niet meer met de groten der aarde. Dan leidt hij alleen nog de bondsdagfractie. Waarschijnlijk is dat een maatje te klein voor Fischers enorme eigendunk. In Duitsland wordt al gespeculeerd dat hij Kofi Annan kan opvolgen.

Voorlopig vecht de minister hard voor zijn eigen overleven, op 120 podia door het hele land. Met zijn das heeft hij zijn diplomatieke habitus afgelegd: hij strijdt voor Groene thema's als milieu en minderheden en veegt de vloer aan met tegenstanders.

De zaal hangt aan zijn lippen als hij verhalen uit zijn jeugd losjes verbindt met de grote politiek. Anders dan de andere lijsttrekkers durft hij het aan reacties uit de zaal te provoceren. De vragenstellers sabelt hij vervolgens onder luid applaus neer. Joschka Fischer is nu eenmaal een 'machtshongerig alfa-dier' (Der Spiegel).

Het publiek vindt het heerlijk. Als het hoofd met de markante vouwen weer in de bus is verdwenen, wrijft een meisje haar hand over die van een vriendin. Ze heeft een handdruk van Joschka gekregen en geeft de magie door.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden