Jip en Janneke overleven al 50 jaar alle trends

Het beroemdste kleuterduo van Nederland wordt vijftig. Jip en Janneke overleefden kritiek van feministes, vernieuwingsdrang in de kinderliteratuur en concurrentie van eigentijdse kinderkoppels als Jasper en Saartje...

Dat wordt gevierd. Tentoonstellingen, een Jip-en-Jannekeverkiezing; in de finale moeten de geselecteerde kleuters een Jip-en-Janneke-test doen, door een heg kruipen bijvoorbeeld. Herkenbare situaties die een gevoel van veiligheid oproepen: dat maakt de Jip-en-Janneke-verhalen houdbaar, zegt hoogleraar kinder- en jeugdliteratuur Helma van Lierop. Ook de nostalgie van ouders speelt mee en het J en J-assortiment bij de Hema: 'Kinderen vragen naar de figuurtjes op de broodtrommel.'

De feministische toorn ('Janneke die godvergeten Trut, kan letterlijk niets') die Annejet van der Zijl beschrijft in haar biografie Anna, is echter niet helemaal overgewaaid. Lauk Woltring, gespecialiseerd in jongens-opvoedingsadviezen: 'Jip en Janneke zijn zo stereotype, dat kan niet meer natuurlijk. Ik maak een uitzondering omdat het boeken zijn van Annie M.G. Schmidt. '

Maar Van Lierop waarschuwt: nooit de taal van Jip en Janneke aanpassen. Als de flik verandert in een chocolaatje wordt een tijdsdocument uit zijn verband gerukt. En juist die simpele taal heeft ertoe geleid dat bijvoorbeeld nieuwkomers inburgeren met de verhalen van het kleuterduo. En de VVD bezigt sinds vorig jaar Jip-en-Janneke-taal.

Alleen op internet staat een eigentijdse straattaalversie over Jip, zijn 'smatje' Janneke en een fles drank. 'Jip voelde zich flex, no badda at all.'

Zie ook Volkskrant magazine

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.